genealodzy.pl

Czy ktoś wie co to jest za zawód Łoźny albo Łożny wiejski?
Widziałem też odmianę żeńską czyli Łoźna.
Czy to może jakaś funkcja? Interesujące jest to, że w jednym akcie z takim opisem osoby, potrafiła się ona podpisać i to bardzo ładnym charakterem pisma.

Pozdrawiam
Artur Bagiński

Witam

Łoźny - wydaje mi się że tak określano kogoś kto pracował tylko dla siebie (na swoje konto, bez zobowiązań)

Spotkałem się też z łoźny bartnik i łoźny leśny.

Staropolskie "łoźny"= luźny

Pozdrawiam, zelmir

Witam,
wg mnie, łoźny bartnik - to bartnik-zlodziej, podkradajacy miod bartnikom, wlascicielom oznakowanych barci;
Dziela‎ - Page 571 Ludwik Krzywicki - Biography & Autobiography - 1957
„Żaden lozny swą rolą do puszczy ... u którego-by robił po puszczy chodził, takowy lozny ma być poj- many... a dwór takiego karać tak ma iako zasłuży" .
Łożny wiejski - to moze byc wiejski stolarz robiacy łóżka, " łożny" - to dworzanin zajmujacy sie łóżkami,
istnieje nazwisko Łożny w Polsce.
Łoźny lub łoźna, to osoba "luźna" = wolna od zajec w spolecznosci wiejskiej, bez stalego zajecia, uzywana jako goniec/poslaniec.
Wg "googlowania" i "Slownika historyczno-etymologicznego " prof. K. Rymuta.

Wladyslaw

Aby nie było tak łatwo , to znalazłam jeszcze:

Łoźnik ‘plantacja łoziny, wierzbnik’ (zob. Słownik języka polskiego, ułożony pod red. Jana Karłowicza, Adama Kryńskiego i Władysława Niedźwiedzkiego. Warszawa 1902, t. II. H-M, s. 819).

Może tak nazywano plantatora (lub zbieracza) tejże łoziny na wsi, który wcale nikomu niczego nie podkradał?

Łączę pozdrowienia –
Virg@

1. http://books.google.com/books?id=h7RiAA ... BCny&hl=pl
misty69

Może ważna jest lokalizacja konkretnego aktu, miejsce, czas, itd.
W grę wchodzić może jeszcze Wożny (Ł=W),.
Woźny wiejski w stosunkach wiejskich mógł istnieć, wspomniane jest to np. tu:
http://books.google.com/books?id=_3EHAA ... jski&hl=pl

Przyboczny sołtysa, goniec, porządkowy, może coś z sądem jeśli był takowy w stosunkach wiejskich, itd.
Woźny bardziej do stosunków wiejskich pasuje niż Łoźny.
Właśnie jaka to była wieś gdzie taki akt występuje, może tym sposobem łatwiej będzie coś ustalić, od miejsca gdzie to było. I kiedy, chyba najważniejsze to kiedy.

Łucja

Dziękuję za odpowiedzi. Sam w międzyczasie też jeszcze zgłębiałem temat. Podzielę się tym co znalazłem.
Kilka znaczeń w słowniku j. polskiego z 1898 roku. (z zasobów bibliotek elektronicznych).
1. Samo słowo pochodzi od słowa łoże czyli łóżko. Wynika też z opisu, że funkcja łożnego (albo łożniczego) była jak służący, pokojowy, ktoś kto jest przy łóżku. Ale nie wiem jak wytłumaczyć służącego wiejskiego. Jeśli ktoś pracował we dworze miał zwykle tą funkcję opisaną, że X to służący we dworze, a tu w żadnym z aktów nie ma nic o dworze, folwarku itp.
2. Dodatkowo łożny wiąże się ze słowem położna. I tu jest problem, bo więcej widziałem opisów przy mężczyznach, a tylko jeden przy kobiecie. W XIX wieku nie mogło być męskiego ginekologa (jak obecnie). Może więc był to taki cyrulik, wiejski lekarz, choć i tu podejżewał bym o tą funkcję bardziej kobiety niż mężczyzn.
3. Był też mały przykład bez opisu. Wynikało z niego, że można porównać tą funkcję z kustoszem. Kimś kto zajmuje się dbaniem o dom lub ogólnie zarządzający majątkiem. Czyli również zarządzający sługami. Ale też to nie pasuje do klimatu wiejskiego.

A na koniec znalazłem w Wikipedii pod hasłem "Urzędy dworskie" funkcję Łożniczego. Odpowiedzialny za sypialnie, łoża, pościel itd. nawet na dworze króla. Nazwę tę zmienino potem na urząd Podkomorzego, a jeszcze później na Szambelana.

Co i tak nie wyjaśnia sprawy co ta osoba robiła na wsi.

Artur

Myślę, że za bardzo skupiłem się na pierwszym wrażeniu, że to słowo pisane było przez "Ł". Ale teraz myślę, że zelmir miałeś rację, że to Lóźny czyli dawna wersja Luźny przez "ó". Czyli wolny sługa, wolny człowiek. Przeglądąłem te akta i słownik j.polskiego Lindego z 1811 roku. Tylko jeszcze kwestia czy "wolny" w dobrym czy złym znaczeniu. Czy tak jak w słowniku wolny czyli hultaj, pracownik najemny lub wręcz uchylający się od pracy czy wolny jako niezależny od żadnego pana.
Bo jeden z tych "luzaków" umiał się podpisać (w połowie XIX wieku) pod aktem, więc musiał mieć jakieś wykształcenie.

Artur