Strona 1 z 1

Pańskie woły u chłopów

: czw 29 mar 2018, 21:53
autor: BMaciej
Witam,
w trakcie prowadzonych przeze mnie badań historycznych natrafiłem na opis majątku po zmarłej właścicielce dóbr. Jeden z punktów traktuje o wołach, które zostały oddane przez dziedzica włościanom. Po czym nastąpiło wyliczenie jaki wół (kolor sierści) był przypisany chłopu. Natomiast na końcu aktu stwierdzono: "Inwentarz wykazuje potrzebę awansów na dokompletowanie upadłego na wsi sprzężaju, bez tego obrobienie gruntu i prowadzenie gospodarstwa jest nie podobnem."
Wobec powyższego zastanawiam się, dlaczego właściciel majątku oddał woły miejscowym chłopom? Czy taka praktyka była powszechna? Czy włościanie musieli za podarunek obrabiać grunty dworskie swoim sprzężajem i w momencie spisu majątku nie wywiązywali się z tego?
Dodam tylko, że akt powstał w 1832r. Wykazuje on różnice między wykonanym w 1820r. opisem. Stąd zapewne wiele niejasności. W tym pierwszym pada nazwisko rejenta, który dokonał opisu dóbr 12 lat wcześniej. Jednak w księgach z 1820 i 1821 nie znajduje takowy. Czy ktoś ma pomysł gdzie mógłby się znajdować?

Pańskie woły u chłopów

: pt 30 mar 2018, 14:43
autor: Sroczyński_Włodzimierz
Jedną z form, chyba najbardziej popularną, dzierżawy majątku: było wynajęcie nie tylko ziemi ale również inwentarza - w tym żywego. Z wszystkimi konsekwencjami (w tym: większy czynsz, także w naturze, ale ryzyko po stronie wynajmującego). Trochę inaczej wtedy patrzymy na zbiegostwo z inwentarzem - nie?:) Nie tylko rozwiązanie umowy przed czasem i bez zwrotu ulgi startowej, ale zaczynamy widzieć, że to złodziejstwo po prostu

Pańskie woły u chłopów

: pt 30 mar 2018, 15:52
autor: Płowik_Hubert
To była tak zwana załoga: https://pl.wikipedia.org/wiki/Za%C5%82oga_(feudalizm)

Zazwyczaj był to akt dobrej woli pana wobec biedniejszych kmieci, którzy nie mieli własnego sprzężaju. A trzeba wiedzieć, że właśnie to sprzężaj był najbardziej deficytowym towarem w gospodarce pańszczyźnianej - przez jego brak nie można było uprawiać ziemi, pojawiały się pustki itd. Braki powodowały wojny, zarazy, inne klęski żywiołowe. Lepsze wyposażanie kmieci przez pana było po prostu dla niego korzystniejsze.
Chłop odrabiał pańszczyznę sprzężajną wołem pańskim; mógł także z nich korzystać na własny użytek, ale obowiązkiem było utrzymanie zwierząt. Nie spotkałem się z sytuacją, jakoby za załogę musieli oni dodatkowo płacić.

Pańskie woły u chłopów

: pt 30 mar 2018, 20:34
autor: BMaciej
Dziękuję za wyjaśnienie ;)