Radku, witaj.
Może poniższe informacje będą przydatne w Twoich poszukiwaniach? To tylko moje hipotezy i rozważania o możliwym pochodzeniu nazwiska Panasiuk, Korowajczuk, Szwedziuk, Michaluk oraz trochę innych danych.
Rozważania o ewentualnej genezie nazwiska Panasiuk.
Nazwisko Panasiuk jest derywatem, nazwą sufiksalną. Derywat w językoznawstwie to formacja słowotwórcza, wyraz pochodny, motywowany lub fundowany – podzielna jednostka słowotwórcza, pochodna formalnie i semantycznie od jakiegoś leksemu [ podstawy słowotwórczej ]. W takim razie nazwa osobowa Panasiuk jest mianem pochodzącym od jakiegoś wyrazu, w mojej ocenie od słowa Panas i została utworzona za pomocą sufiksu -iuk. Można to zapisać w następujący sposób: Panas + iuk = Panasiuk.
Przyrostek -iuk / -juk [ po ukraińsku -юк ] jest rozszerzeniem formatu -uk [ po ukraińsku -ук ]. W nauce nie ma jednoznacznego stwierdzenia o jego pochodzeniu. Wielu badaczy uważa, że może on mieć pochodzenie turecko – tatarskie, albo bałtosłowiańskie. Do XV wieku przyrostek -uk nie był znany i używany w językach słowiańskich. Pojawił się on na ziemiach ruskich gdzieś w 2 połowie XVI wieku w wyniku zjawisk etnoonomastycznych na obszarze Wielkiego Księstwa Litewskiego. W antroponimii polskiej [ dział onomastyki zajmujący się badaniem nazw osobowych ( imion, przezwisk, nazwisk itd.), czyli antroponimii ] sufiks -uk uznawany jest jako genetycznie ruski. Panuje ogólne przekonanie, iż początkowo służył on na terenach wschodniosłowiańskich do tworzenia zdrobniałych [ spieszczonych ] imion, na przykład Sawuk < Sawa, Kostiuk < Konstanty. Nieco później za jego pomocą tworzono nazwiska odojcowskie [ od imienia ojca; patronimiczne ], na przykład: Patejuk < Patej [ od cerkiewnego imienia Ipatij ]; Anchimiuk < Anchim [ cerniewne imię Anfim ], Jawdosiuk, Jewdosiuk < Jawdocha [ cerkiewne imię żeńskie Eudokia ]. Powstawały też odapelatywne nazwy osobowe z wymienionym przyrostkiem, na przykład: Bondaruk < bednarz [ бондар – bednarz ]. Pamiętać też trzeba, że rzadko ale występowały zdrobnienia form imiennych w kościele rzymskokatolickim z przyrostkiem -uk, na przykład: Jasiun < Jaś od Jan; Wojtuk < Wojciech; Szymuk < Szymon. W gwarach pogranicza polsko – ruskiego format -uk służył i nadal służy do tworzenia nazw istot niedorosłych, na przykład: psiuk < mały pies; gęsiuk < mała gęś. Nazwiska z sufiksem -uk/ -iuk / -juk są charakterystyczne dla Wołynia, Galicji, Polesia, a także Podlasia gdzie do dziś żyją potomkowie Rusinów. W zasadzie format -uk / -iuk / -juk funkcjonował na pograniczu polsko – wschodniosłowiańskim. Nazwy osobowe z tymi przyrostkami są charakterystyczne dla nazewnictwa ukraińskiego i białoruskiego ale też występowały w nazwiskach polskich, na przykład Kowaluk od nazwiska Kowal, albo zawodu kowal; Szklaruk od szklarz. W XVII i XVIII wieku sufiks -uk / -iuk / -juk staje się typowy dla tworzenia nazw osobowych [ nazwiska, przezwiska, przydomki ] na ziemiach pogranicza polsko – wschodniosłowiańskiego. W tym czasie zaczyna przejmować on pozycję wzorcowego wykładnika morfologicznego i jest dodawany do istniejących już mian. Ma to związek z tak zwanym zjawiskiem „ulepszania” nazwisk odapelatywnych, które powstały od nazw zawodu lub/i przezwisk. Nazwiska tego typu zapisywane były w dawnych dokumentach w urzędowym języku polskim z zachowaniem ukraińskiej fonetyki. Dopiero z biegiem czasu gdy językiem wszelkiej administracji i Cerkwi został język rosyjski [ na skutek represji caratu po powstaniach ] wiele nazwisk zostało zrusyfikowanych – zapisanych zgodnie z rosyjską pisownią. W czasach II Rzeczypospolitej, w czasie urzędowej repolonizacji nazwisk po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, nazwiska były najczęściej zapisywane w wersji zgodnej z fonetyką rosyjską, niekiedy dodatkowo je polonizowano. Stąd też mamy dziś kilka wariantów jednego nazwiska. Dlatego dla etymologii nazwiska jest ważne jak konkretne nazwisko było zapisywane [ postać graficzna, językowa ] w konkretnym miejscu i czasie, to jest w czasie gdy obowiązywała łacina w metrykach, w języku polskim do mniej więcej roku 1869, w języku rosyjskim po jego wprowadzeniu w Królestwie Polskim jako urzędowego języka i w języku polskim po repolonizacji nazwisk, które na ziemiach wchodzących w skład byłego zaboru rosyjskiego zostało przeprowadzone najpóźniej, gdzieś po 1926 roku.
Podstawa słowotwórcza Panas- w nazwisku Panasiuk w mojej ocenie może pochodzić od:
1. imienia Panas, które jest gwarową [ ludową ] formą cerkiewnego imienia Atanazy – inne formy tego imienia to: Afanasij, Apanas [ za profesor Kazimierz Rymut: Nazwiska Polaków, tom I, strona 11 ];
2. od polskiego apelatywu panasz w znaczeniu ‘kitka z piór na kaszkiecie wojskowym’ – tak zwany Słownik Warszawski, tom IV, strona 32;
3. od nazwy wsi [ chutor ] Panasie w dawnym powiecie kowelskim, w gmina Chocieszów. Powiat kowelski znajdował się w guberni wołyńskiej. Po odzyskaniu niepodległości w roku 1920 powiat wszedł do nowoutworzonego województwa wołyńskiego. Za Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego (…), tom XV część 2, strona 430
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... V_cz.2/430
4. od nazwy wsi [ zaścianek szlachecki ] Panasy w roku 1938 wieś znajdowała się w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko – trockim, w gminie wiejskiej Niemeczyn, w parafii sużańskiej pod wezwaniem Świętej Felicji de Valois – wieś wieś Sużany.
Zatem, nazwisko Panasiuk:
• może pochodzić od imienia Panas i być jego zdrobnieniem – nazwisko odimienne;
• może być nazwiskiem patronimicznym i oznaczać syna Panasa [ imię ojca Panas ],
• może być nazwiskiem odapelatywnym i pochodzić od przezwiska Panasiuk a ono od apelatywu panasz ‘kitka z piór na kaszkiecie wojskowym’;
• może pochodzić od nazwy wsi typu Panasie, Panasy i oznaczać osobę pochodzącą z tej miejscowości [ nazwisko odmiejscowe nieszlacheckie ], albo nazwisko szlacheckie, odmiejscowe.
Kończąc ten wątek dodam, że obecnie w Polsce istnieje nazwisko Panas i takich osób jest około 1307
https://nazwiska-polskie.pl/Panas Natomiast osób o nazwisku Panasiuk w dzisiejszej Polsce mieszka około 3963
https://nazwiska-polskie.pl/Panasiuk
Rozważania o pochodzeniu nazwiska Korowajczuk.
Miano Korwajczuk zapewne zbudowane jest z tematu słowotwórczego korwaj- oraz sufiksu -czuk [ korwaj + czuk = korwajczuk ].
W antroponimii polskiej [ dział zajmujący się badaniem nazw osobowych – imion, przezwisk, nazwisk itd. ] przyrostek -czuk powszechnie uważany jest za morfen wschodniosłowiański [ język białoruski, język ukraiński ]. Na Podlasiu sufiks ten służył do tworzenia zdrobniałych, pieszczotliwych imion, przydomków, patronimików [ nazwisko, nazwa albo przydomek syna utworzone od imienia, nazwiska lub urzędu ojca ]. Ponadto posługiwano nim się do tworzenia gwarowych form odojcowskich. Przyrostek -czuk w funkcji strukturalnej służył też do tworzenia albo „polepszania” nazwisk chłopów. Nazwiska na -czuk występowały najczęściej na pograniczu polsko – białorusko – ukraińskich [ Kresy ].
Reasumując, przyrostek -czuk jest typowym formatem nazwiskotwórczym. Nazwiska z tym sufiksem tworzono od nazw osobowych, to jest imion pełnych i skróconych oraz poświadczonych już nazwisk, rzadko bezpośrednio od podstaw apelatywnych. Mogły w zasadzie pełnić dwie funkcje: 1) funkcję patronimiczną i 2) deminutywną [ zdrobniającą, albo spieszczającą ] na pograniczu polsko – białoruskim oraz polsko – ukraińskim.
Na Podlasiu występuje i występowało nazwisko Korowaj, które pochodzi o przezwiska Korowaj a one od apelatywu ukraińskiego korowaj [ коровай ], który znaczy obrzędowy chleb weselny. Biorąc to pod uwagę miano Korowaj to nazwisko odapelatywne. W mojej ocenie nazwa osobowa Korowajczuk pochodzi od nazwiska, albo przezwiska Korowaj i może oznaczać:
• nazwisko patronimiczne [ odojcowskie ] i oznaczać szyna Korowaja. Ojciec Korowaj a jego syn Korowajczuk,
• nazwisko strukturalne, tak zwane „ulepszone” miano, poprzez dodanie nazwiskotwórczego formatu -czuk.
Pierwotnie Korowaj mogło oznaczać przezwisko osoby, która wypiekała obrzędowy chleb weselny, albo miała związek z obrzędem weselnym.
Obecnie w Polsce osób o nazwisku:
• Koworajczuk jest około 36:
https://nazwiska-polskie.pl/Korowajczuk
• Koworaj jest około 312:
https://nazwiska-polskie.pl/Korowaj
Rozważania o genezie nazwiska Szwedziuk.
Nazwa osobowa Szwedziuk w mojej ocenie z dużą dozą prawdopodobieństwa oznacza syna Szweda. Ojciec Szwed a jego syn to Szwedziuk. Szwed to zapewne nazwisko oznaczające osobę pochodzącą ze Szwecji.
Nazwisko Szwedziuk może też pochodzić od niemieckiej nazwy osobowej Schwede. W języku niemieckim Schwede oznacza Szwed. Wyraz Schwede występuje też w języku aleańskim oznacza ‘Szwecja’. Dialekt alemański [ nazwa własna: Alemannisch ] – właściwie grupa dialektów górnoniemieckich języka wysokoniemieckiego z rodziny języków germańskich. Niekiedy określany jako odrębny od niemieckiego „język alemański”. Istnieje głównie w formie mówionej, rolę języka literackiego na obszarze jego występowania pełni język niemiecki. Posługuje się nim około 10 milionów ludzi w 7 państwach: Szwajcaria [ cały region niemieckojęzyczny ], RFN [ Szwabia i większość Badenii-Wirtembergii ], Austria [ tylko Vorarlberg), cały Liechtenstein, Włochy [ kilka izolowanych miejscowości w płn.-zach. Alpach ], Francja [ Alzacja ] oraz Wenezuela [ język kilku osad kolonistów od 1843 ]. Nazwa dialektu pochodzi od dawnego związku niemieckich plemion z tego regionu [ Alamanowie ].
Miano Szweda pochodzi od Szwed – prawdopodobnie przydomek nadawany dzieciom urodzonym po szwedzkim potopie ( wojna trzydziestoletnia ), inna pisownia: Sweda, Schweda, Sweyda, wymowa lokalna: Swejda, lub od swędzieć – łaskotać, wydzielać swąd, dawniej też nękać [ za Piotr Wiśny: Pochodzenie nazwisk siołkowskich ].
Na obszarze dzisiejszej Polski nazwisko Szwedziuk nosi około 57 osób:
https://nazwiska-polskie.pl/Szwedziuk
Natomiast nazwisko:
• Szwed nosi aż 7675 osób:
https://nazwiska-polskie.pl/Szwed
• Szweda posiada 4331 osób:
https://nazwiska-polskie.pl/Szweda
Rozważania o nazwisku Michaluk.
Nazwisko Michaluk jest utworzone z rdzenia Michal- oraz przyrostka -uk. Można to zapisać pod postacią: Michal + uk = Michaluk. O znaczeniu formatu -uk napisałem już wcześniej. Nazwy osobowe z sufiksem -uk najczęściej noszą osoby zamieszkałe w województwie: podlaskim, lubelskim, mazowieckim. Dość liczna grupa osób też mieszka w województwie Katowickim, wrocławskim, szczecińskim, gdańskim i olsztyńskim – związane to jest zazwyczaj z osiedlaniem mieszkańców Kresów po II wojnie światowej na tak zwanych ziemiach odzyskanych.
Jak wspomniałem nazwiska na -uk powstały na podłożu imion kanoniczych, lub od ich odpowiedników gwarowych, albo od przezwisk powstałych od apelatywów. Wśród odosobowych nazw patronimicznych, które nosili chłopi pochodzenia ruskiego, zamieszkujący teren pogranicza polsko – ruskiego [ Ukraina, Białoruś ] wyraźnie dominowały struktury z sufiksem -uk. Do takich mian zaliczyć trzeba i nazwisko Michaluk. Michaluk to może być nazwa osobowa:
• pochodząca od imienia Michał [ archanioł Michał ] i być zdrobniałym imieniem,
• pochodząca od imienia Michał [ archanioł Michał ] i być nazwą patronimiczną [ odojcowską ]. Ojciec Michał a syn Michaluk,
• pochodząca od imienia Michał [ archanioł Michał ] i być mianem strukturalnym, tak zwanym nazwiskiem „ulepszonym” za pomocą nazwiskotwórczego formatu -uk.
Pozdrawiam – Roman.
Teraz weryfikacja, czy Pasynki powiat Bielski lub Białostocki. Nauki nigdy za wiele 