W hasłowym skrócie, aby tylko wskazać tematy:
1. U Hoovera w papierach Andersa nazwisko pojawia się raz, ale to pewnie przypadkowa zbieżność:
Drężewski Józef – karta osobowa
https://szukajwarchiwach.pl/800/1/0/-/6 ... /#tabSkany
Jego raport:
https://szukajwarchiwach.pl/800/1/0/-/5 ... P8xk_JP0Hg
W raportach o zmarłych i zaginionych na terenie ZSRR nazwisko nie figuruje.
2. Akta Związku Patriotów Polskich w AAN - z obwodu Barnauł coś mają - moim zdaniem to warto sprawdzić.
W pierwszej kolejności szukałbym list osobowych z rejonów. Jeśli nie wiesz w miarę dokładnie gdzie byli, może trzeba będzie przejrzeć wszystkie. Warto, bo wg. mnie prawdopodobieństwo że (jesli byli zesłani) należeli do ZPP było duże, a w tych aktach może być sporo informacji, bezpośrednich (kto, gdzie, w jakim okresie, kiedy wracali do kraju) do tych "w tle" (protokoły z posiedzeń związku i poruszane na nich sprawy, inne tematy). Zdecydowanie warto.
Próbka - co można znaleźć w aktach z obwodu Omsk:
https://images89.fotosik.pl/64/b253436a25fc2aa3.jpg
https://images89.fotosik.pl/64/4e26812b0f9ad150.jpg
3. O aktach Państwowego Urzędu Repatriacyjnego juz było powyżej. Dobrze byłoby znać choć daty (powrotu do PL, a najlepiej i miejsca zsyłki). Być może znajdziesz je w AAN (patrz pkt 2 powyżej). Ja pisałem do AP Łódź i do AAN (o IPN też już było wyżej). Ze zbiorczych list repatriantów można dowiedzieć się m.in pierwszych adresów w Polsce, czasem też innych rzeczy.
4. Związek Sybiraków - mogą być kwestionariusze nt. zsyłki + dodatkowe dokumenty (np. zaświadczenia z niektórych/ostatnich miejsc pracy na zesłaniu).
5. Jeśli członkowie rodziny walczyli - to potencjalnie UDSKiOR - przejął m.in. akta byłego ZBOWiD-u, generalnie kombatanckie tematy (papiery + życiorysy, zaświadczenia i inne ciekawe).
6. Ośrodek Karta w Warszawie. Indeks represjonowanych przekazali do IPN, ale mają ciągle masę ciekawych materiałów (np. kopie z archiwów rosyjskich które pozyskali od Memoriału i na inne sposoby), opisy i relacje zesłańców (z "branki", pobytu, inne), zdarzają się nawet książki przez nich napisane (a do tej pory nigdzie nie wydane).
Internetowa baza danych zbiorów Archiwum Wschodniego jest dostępna na stronie
karta.infogenia.pl.
Można wyszukiwać różne rzeczy, m.in. relacje - po nazwisku autora.
Oczywiście polecam sprawdzić nie tylko Drężewskich, ale i potencjalnych towarzyszy niedoli - można ich poznać z list zesłańców ZPP (patrz pkt. 2 powyżej). Jest spora szansa na ciekawy materiał.
7. ZUS i dokumentacja emerytalna. Tutaj nie pamiętam szczegółów, ale były/są jakieś dodatki za pobyt na zesłaniu (może podpięte pod kombatanctwo, ale nie pamiętam). Często zesłanie jest dokumentowane zeznaniami świadków/współzesłańców (chyba dwóch) - zwłaszcza gdy inne papiery nie zachowały się (zawierają daty, miejsca, inne informacje).
8. Muzeum Wojska w Białymstoku.
Cyt.: "Archiwum Historii Mówionej (AHM), to zbiór relacji świadków represjonowanych przez system sowiecki w latach 30-50 XX wieku. Jego ideą jest utrwalanie doświadczenia oraz ochrona pamięci osób dotkniętych Sybirem."
https://www.sybir.com.pl/pl/s/index_people
Potencjalnie rzeczy podobne jak w karcie (chwalą się m.in. wywiadami z zesłańcami w formie audio). Ale: działają chyba od niedawna (2 lata?), na moje mailowe zapytanie dot. relacji kilku osób (nazwiska znałem z akt ZPP) nie odpowiedzieli (a pytałem jakoś wiosną).
9. IPN już było wcześniej.
Instytut sprawdza część z powyższych źródeł, co samodzielnie można zrobić szybciej, ale ma też inne (trudno mi powiedzieć jakie).
10. Internet.
Ot, taka historia:
Kiedyś na panoramio (teraz już chyba nie istnieje) znalazłem zdjęcia z miejsca zsyłki moich pradziadków (aktualne, nie historyczne). Postanowiłem odezwać się do ich autora/osoby publikującej, ale wcześniej troszkę poszperałem tu i ówdzie. Okazało się że w Rosji jest/był bardzo popularny outdoor/survival/ włóczenie się po bezludnych miejscach samemu lub w grupie, obozowanie pod gołym niebem itd. Fajna sprawa, a przy okazji i my możemy skorzystać.
Napisałem list (przez tłumacza google, rosyjskiego nie znam), nawiązałem (dość szybko) wymianę korespondencji, otrzymałem (za darmo) kolekcję zdjęć z wyprawy w interesujący mnie rejon, mam między innymi zdjęcia pozostałości polskiego "posiołka" no i cmentarz, gdzie na 99% spoczywa mój pradziad, zmarły na zesłaniu "po ukąszeniu żmii" (te info w jednym z raportów u Hoovera).
Da się, trzeba próbować.
Powodzenia!
