Zsyłka Ewangelików z Żyrardowa /Grodziska do Rosji 1914-1915

[Magdalena_Strózik]

Dzień Dobry

Czy ktoś z Państwa posiada informacje na temat przymusowego wysiedlenia / zsyłki ludności pochodzenia niemieckiego oraz wyznania ewangelickiego z terenów Żyrardowa / Wiskitek / Grodziska Mazowieckiego do Rosji w roku 1914 bądź 1915?

Moja rodzina (Waszkowscy z Grodziska) została zmuszona do wyjazdu prawdopodobnie w 1914 roku, ale w 1918 roku już wróciła. Podobno był to powszechny los ewangelików na tych terenach. Będę wdzięczna za wszelkie informacje na temat przyczyn tych wyjazdów a także tras, jakie przebyli.

Z góry dziękuję,
Magda Strózik

[Virg@]

Władze carskie, na początku Wielkiej Wojny (1914-1918) zaczęły wywozić ewangelików w głąb Rosji, a główną przyczyną tych masowych deportacji była daleko posunięta nieufność do ewangelików, jako do potencjalnych sympatyków Niemców, którzy walczyli po przeciwnej stronie frontu niż Rosjanie.

Polecam:
- wątek „Wiskitki Zyrardow Ewangelicko-Augsburg najbliższych”,
- artykuł zamieszczony na stronie Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Żyrardowie Historia parafii, przybliżający nieco losy osadników ewangelickich na południowo-zachodnim Mazowszu,
- artykuł dra Pawła Fijałkowskiego Parafia ewangelicko-augsburska w Wiskitkach - Żyrardowie do 1914 roku zamieszczony w: „Żyrardowski Rocznik Muzealny” nr 2, Żyrardów 1993.

Garść interesujących informacji, o losach wywiezionych z Żyrardowa w głąb Rosji w 1915 roku, znalazłam na stronie internetowej Rodziny Wajszczuków.

Pozdrawiam serdecznie –
Lidia

Edit: poprawiłam piewszy odsyłacz.

[Magdalena_Strózik]

Ogromnie dziękuję! Nigdy wcześniej nie trafiłam na żadne informacje na ten temat.
Pozdrawiam bardzo serdecznie,
Magda

[Aftanas_Jerzy]

Witam!
Podziwiam Lidio swoja solidność w przygotowaniu odpowiedzi. Dodam tylko, że w roku ubiegłym też był podobny temat na naszym forum http://www.genealodzy.pl/index.php?name ... ght=#26780
Można pod tym linkiem zobaczyć arkusz wykazu "uciekinierów" (bieżencew) z podaniem adresu tymczasowego pobytu. W archiwum rosyjskim jest oryginał (można sobie zamówić kopie - dość tanio). Ucieczka była przymusowa i obejmowała: ważne instytucje państwowe z personelem, sztaby i magazyny wojskowe, koleje z kolejarzami, szpitale z personelem, wyposażenie fabryk o znaczeniu strategicznym, wszystkich prawosławnych mieszkańców z rodzinami i dobytkiem, element nie rokujący lojalności (głównie niemieckich osadników, resztki unitów). Wyjechało wielu, a tylko cześć wróciła (rewolucja, wojna domowa, wojna polsko-bolszewicka). W Rosji współcześnie prowadzone są prace badawcze w ośrodkach uniwersyteckich w oparciu o zachowane materiały archiwalne z tych lat (bada się skład narodowy i socjalny "uciekinierów" ich adaptacje do warunków miejscowych itp). Wyniki dostępne w internecie.
Z historii własnej rodziny znam trochę szczegółów tego exodusu. Moja babcia (katoliczka i Polka-wdowa po Rosjaninie ) była zatrudniona jako personel obsługujący sztab w Warsztacie. Wraz ze sztabem w 1915 roku wyjechała wgłąb Rosji zostawiając w Otwocku u rodziny 3 córeczki. Nigdy już nie wróciła. Poszukiwania (z pomocą tych wykazów) poprowadziły mnie i moją matkę do Petersburga, gdzie zatrzymała się w domu krewnych męża. Później, po rewolucji nikogo z tej rodziny nie pozostało w Petersburgu (wojskowi z "dworian") - olbo zginęli, albo wyemigrowali. Babcia nigdy już nie wróciła do swoich córek. Ot taki los wojenny.

[Magdalena_Strózik]

Panie Jerzy,
Ogromnie Panu dziękuję za powyższą informację - jak w każdym z dotychczasowych moich problemów, okazał się Pan bardzo pomocny. Proszę mi tylko jeszcze podpowiedzić, o jakie archiwum rosyjskie chodzi - nigdy nie próbowałam się z żadnym kontaktować.

Serdecznie pozdrawiam,
Magda

[Magdalena_Strózik]

Pani Lidio,
Bardzo dziękuję za dodatkowe wskazówki,
Serdecznie pozdrawiam,
Magda Strózik

[Aftanas_Jerzy]

Podam gdy tylko odszukam odpowiedni zapis w moich zbiorach linków.

[Magdalena_Strózik]

Bardzo dziękuję!
Magda

[Aftanas_Jerzy]

Pani Magdo!
Niestety nie mogę odszukać bezpośredniego liku do spisu adresów. Proces był taki: Odszukałem, skopiowałem tylko interesujący mnie fragment. Korzystałem przy tym z wyszukiwarki Google/ru, po wpisaniu nast. frazy:
Список адресов беженцев первой мировой войны
Wybrałem z wyświetlonych tylko nast linki (pierwszy link traktowałem jako główny, posiada on też wersje angielską i jest podobny do wyszukiwarki zawartości polskich archiwów państwowych):
http://guides.rusarchives.ru/browse/gui ... sid=684652
http://new.hist.asu.ru/biblio/usb/16.html
https://docs.google.com/viewer?url=http ... 26-245.pdf
http://www.opentextnn.ru/archives/nn/afnn/gano/?id=668
Radzę prześledzić te linki. W odsyłaczach są podane spisy adresów, których było kilka (dla różnych rejonów, różnych lat, różnych organizacji opiekuńczych m.in. polskich w Petersburgu). W sumie w tych spisach ujęto ok 3 milionów osób "przymusowo ewakuowanych". Po wyszukaniu dokumentu trzeba zapisać jego nazwą i literowo-cyfrową lokalizacje w archiwum. Adresy wszystkich archiwów w Rosji znajdują się w podanym niżej linku: http://www.familytree.ru/ru/help/arhives.htm

[Magdalena_Strózik]

Bardzo serdecznie dziękuję za pomoc, będę próbować.
Pozdrawiam ciepło,
Magda Strózik

[Agnieszka_Szumska]

Witam!
Poszukuję informacji dotyczących moich dziadków o nazwisku Fyk. Byli kolonistami niemieckimi niestety nie wiem gdzie mieszkali. W 1914r. zostali "przymusowo ewakuowani" do Rostowa nad Donem, a następnie do stanicy Kamienskaja.
Pozdrawiam
Małgorzata

[Magdalena_Strózik]

Pani Małgorzato,
Wysłałam do Pani wiadomość w tej sprawie,
Pozdrawiam,
Magda Strózik

[BartekStróżyk]

witam
szukam informacji o nazwisku Horauf wiem ze byli zesłani do rosji. W polsce mieszkali w Raszynie. Pozdrawiam

[Magdalena_Strózik]

Panie Bartku,
A czy Pan też jest z okolic Raszyna - szukam informacji o przodkach mojego męża o nazwisku Strózik / Stróżyk pochodzacych z Ojrzanowa / Nadarzyna / Rogalina / Żelechowa - to w sumie bardzo blisko.
Pozdrawiam serdecznie,
Magda Strózik