genealodzy.pl

Ponieważ na mój list do Admina =Jacka nie dostałem odpowiedzi a głód słownika Genealogicznego Łacińsko- polskiego jest w duży pozwalam sobie w poście zamieścić bazę
językową tłumaczeń.Baza jest nienaukowa, czyli ostrzeżenie to nie wykładnia tłumaczeń.
Baza sie rozwija,zawiera liczne błędy, które będę poprawiał, ale poprawiał przez aktualizacje postu.Jednak poprawki zajmą wiele czasu i zostaną zrobione.
Mile widziane posty weryfikujące hasła. Mile widziana współpraca nad słownikiem.
Polecam listy do mnie na Email, a nie na priv na stronie.Baza jest Free.
Jest wolna.Wszyscy, którzy pomogą w pracy nad słownikiem za całe uznanie, powinni uznać nazwisko w poście z krytyką tłumaczeń.
Baza powstaje z pracy klasy biologiczno- chemicznej mojego syna i ich doświadczeń w nauce łaciny .W bazie jest zasób językowy kolegi Stanisława Pieniążka.Za co wielie podziękowanie ,że mimo różnych zdań
przekazał mi swoją pracę do bazy.Wielki szacunek dla kolegi.
Janek
Fturas
Jan Motak
1 10 -bris.X-bris _ Grudzień
2 7-bris _ Wrzesień
3 8-bris _ Październik
4 9-bris _ Listopad
5 A bruma. _ Z zimy.
6 A capite arcesso, duco, ordior. _ Poczynam/& Z przodku 2. & Przywodzę
7 A commentariis. _ pisarek.
8 A confessionibus. _ Spowiednik,
9 A consiliis. _ poradnik.
10 A contrario _ z przeciwieństwa,
11 A cunabulis. _ Od młodośći.
12 A cura. _ Wytworniś.
13 A curacatellae. _ Psiarz
14 A dextra. _ po prawey stronie.
15 A facundia mulcumpocest _ Wymowny
16 A foris. _ Z wierzchu/ Z dworu,
17 A fundamento. . _ Z gruntu
18 A lagena leruus. _ Nalewacz
19 A lateribus. _ Z boku
20 A libcllis. _ Audytor 2. Referendarz.
21 A limine. _ Zdaleka.za mało. Źle.
22 A me est, stat, facit: a me ducis. _ Za mno to.
23 A modo. _ Od tego czasu.
24 A morte. _ po śmierci.
25 A natura. _ Przyrodzony.
26 A pedibus. _ Chałastra, Kursor.
27 A posteriori _ z następstwa,
28 A potione. _ podczaszy.
29 A prima luce. _ Z rana.
30 A primordio. _ Odpoczatku.
31 A principio. _ Na początku.
32 A puero. _ Od młodości.
33 A pugione. _ Giermek.
34 A punctis. _ Pisarz
35 A radice. _ Przy korzeniu.
36 A rationibus, _ Podskarbii/ Rachownik.
37 A responsis. _ Audytor 2.
38 A sacris. _ Kapelan.
39 A secretis, _ Sekretarz.
40 A sempiternis aetaibus. _ Od Wieku.
41 A sole. _ Od końca /sub Od radości.
42 A stirpe. _ Do czysta/Z gruntui/ Z korzeniem
43 A studijs. _ Nauczyciel.
44 A summis labris, _ Nie szczerzyć zęby/
45 Aaronis, primi abb. Tynecensis et aep. Cracovien. _ Aron biskup tyniecki i krakowski październik 9, S.
46 Ab absurdo _ do (od) absurdu
47 Ab absurdo _ do (od) absurdu
48 Ab extra _ od zewnątrz,
49 Ab initio _ od początku,
50 ab intestato _ bez testamentu ale i zmarły bez testamentu
51 Ab intra _ od wewnątrz,
52 ab ortio _ poronienie
53 Ab ovo _ od samego początku/dosłownie od jajka/
54 abamita _ siostra pradziadka
55 abamita _ siostra prapradziadka
56 abava _ praprababka
57 abavia _ prababka,praprababka
58 abavunculus _ brat prababki
59 abavunculus _ brat praprababki
60 abavus _ prapradziad, przodek
61 Abbacuch et Audifacis mm. _ styczeń 19, K.
62 abbas _ opat
63 abcedrix _ nauczyciel
64 Abdon et Sennen. mm. _ lipiec 30.
65 abenarius faber _ kotlarz
66 Aberratio ictus _ zboczenie działania
67 abiectarius _ stolarz
68 Abitus ad patrem _ 4-la niedziela po Wielkanocy.
69 abmatertera _ siostra prababki
70 abmatertera _ siostra praprababki
71 abnepos _ praprawnuk
72 abneptis _ praprawnuczka
73 Abortio _ poronienie płodu
74 Abortus criminalis _ kryminalnie bezprawne przerwanie ciąży
75 Abortus criminalis _ kryminalnie bezprawne przerwanie ciąży
76 abpairuus _ brat prapradziadka
77 abpatruus _ brat pradziadka
78 Abraham cf. _ czerwiec 15.
79 Abraham, Isaac et Jacob patr. _ Abracham, Isaak Jakub patrujarchowie październik 6.
80 Abrenunciatio _ niedziela Oculi.
81 Abundi et Irenei m. _ sierpień 26, P,
82 accedo, ere, cessi, cessum _ zbliżyć/przyjść
83 acceptus _ pożądany, drogi
84 accipio, ere, cepi, ceptum _ przyjmować/podejmować
85 Accipite iucunditatem _ wtorek po Zielonych Świętach.
86 accola _ sąsiad
87 accumulator _ zbieracz
88 Accusatio _ oskarżenie,
89 Achacii et soc. mm. _ czerwiec 22 (23 K,).
90 Acharii ep. Noviom. _ listopad 27.
91 acicularius _ iglarz
92 acicularius, acufex _ iglarz
93 Actinium _ Aktyn-Ac
94 Actio _ czynność,
95 Actio libera in causa _ działanie wolne w przyczynie (nie w następstwie, skutkach)
96 actionarius _ kramarz
97 actuarius _ pisarz
98 acuciator _ szlifierz
99 acufex _ iglarz
100 acuminator _ szlifierz
101 acupictor _ hafciarz (na jedwabiu)
102 Ad angelum _ środa Suchych dni w grudniu.
103 Ad casum _ stosownie do danego przypadku
104 Ad eventum _ forma czynności prawnej zastrzeżona dla wywołania określonych skutków prawnych
105 Ad exemplum _ na przykład,
106 Ad extremum _ do ostateczności,
107 Ad feliciora tempora _ do lepszych czasów,
108 Ad finem _ do końca,
109 Ad hoc _ doraźnie,
110 Ad infinitum _ do nieskończoności,
111 Ad probationem _ forma czynności prawnej zastrzeżona dla celów dowodowych,
112 Ad solemnitatem _ forma czynności prawnej zastrzeżona pod rygorem nieważności,
113 Ad te levavi animam meam _ 1-sza niedziela Adwentu.
114 Adalberti (Alberti) ep, Pragen. patroni primarii regni Poloniae _ Wojciech biskup praski patron Polski, kwiecień 23;
115 Adalberti aep. Magdeburgensis _ Wojciech abis Magdeburski czerwiec 20.
116 Adalberti aep. Rugorum _ sierpień 2, S,
117 Adalbertus _ Wojciech
118 Adamus _ Adam
119 Adaperiat dominus cor vestrum _ niedziela po 27 września.
120 Adaucti et Felicis m m. _ Adukt i Feliks sierpień 30, K.
121 addo, ere, didi, ditum _ dodać/zadawać/dokładać
122 Adelarii ep. m. _ kwiecień 20.
123 Adelgundis v. _ styczeń 30.
124 Adelheidis imp. _ grudzień 16 (Mogun); grudzień 17 (Magdeb.)
125 Adelphi (Adolpbi) ep. Meten. _ sierpień 29.
126 Adhelina _ Adelina, Adela
127 Adjutorimu nostrum in nomine domini _ Środa po niedzieli Estomihi.
128 administrator _ ekonom, rządca
129 admoneo, ere, ui, itum _ upominć/przestrzegać
130 adolescens _ młodzieniec
131 adolescentia _ dziewczyna,panna
132 Adorate dominum (deum) omnes angeli tium, Adorate secundum, terguartum _ 3-cia niedziela po Trzech Królach. następne po tamtej niedzieli aż do niedzieli Starozapustnej (Septuagesima).
133 Adoratio crucis _ Adoracja krzyża naboż. w W. Piątek.
134 Adoratio magorum, regum _ styczeń 5.
135 Adriani ep, _ Adrian sierpień 31.
136 Adriani m. _ marzec 4; wrzesień 5,
137 adsum, esse _ jestem obecny
138 adulescens _ młodzieniec
139 adulter _ cudzołożnik
140 adultera _ cudzołożnica
141 adulterator _ cudzołożnik
142 adulteratrix _ cudzołożnica
143 adultus _ dorosły
144 adumbrator _ rysownik
145 adveho, ere, vexi, vectum _ dowozic
146 ad-vena _ przybysz, obcy,cudzoziemiec
147 Adventus domini _ Adwent czas czterotygodniowy przed Bożem Narodź,
148 Adventus primus _ listopad 27, najwcześniejszy dzień, na który może przypaść 1-sza niedziela Adwentu.
149 Adventus spiritus sancti _ Zesłanie Ducha Św., Zielone Święta, 7-ma niedziela po Wielkanocy.
150 advocatus _ adwokat, prawnik, wójt miejski
151 Aecensio cerel paschalis _ Wielka Sobota.
152 aedilis _ budowniczy
153 aedituus _ kościelny, zakrystian
154 aeger _ chory
155 Aegidii abb. _ wrzesień 1.
156 aegrotus _ chorowity, cierpiący
157 Aegrotus oeto annomm _ piątek po niedzieli Estomihi
158 Aelizia, Alecia _ Alicja
159 Aemiliani abb. _ listopad 16.
160 Aemiliani m. _ lipiec 18, N.
161 Aemilii et Costi mm. _ maj 22, N.
162 Aepasii cf. _ styczeń 2.
163 aerarius faber _ kotlarz, mosiężnik, ludwisarz, bronzownik
164 aerarius praefectus _ poborca podatkowy
165 aerarius quaestor _ poborca podatkowy
166 aerarius veteramentarius _ naprawiacz kotłów
167 Aestas media _ czerwiec 24.
168 aestus _ pożar
169 aetas _ wiek
170 aevum _ wieczność
171 affinis _ powinowaty, szwagier
172 affinitas _ powinowactwo przez małżeństwo
173 affirmo, are _ twierdzę
174 Affrae v. m. _ sierpień 7, K. P. Conversio październik26;transl.l. czerwiec 4.
175 Affri m. _ sierpień 5.
176 Agapae et soc. v. _ kwiecień 5.
177 Agapiti et Secundini mm. _ kwiecień 29, K.
178 Agapiti cf. _ marzec 16.
179 Agapiti et Feliciani mm. _ sierpień 6, L.
180 Agapiti m. _ sierpień 18, L.; sierpień 18,19, K. Inv. capitis kwiecień 20,
181 agaso _ masztalerz
182 Agatha _ Agata
183 Agathae v. m. _ Agata luty 15.
184 ager _ rola, pole
185 Agerici ep, m, _ grudzień 1, K.
186 agicola _ wieśniak
187 Agilolfi ep. m. l _ ipiec 9.
188 agitarius _ łucznik
189 agitator _ woźnica
190 agittarius _ kusznik, łucznik
191 agnatus _ krewny po mieczu
192 agnatus sum _ urodzony po śmierci ojca
193 Agnes _ Agnieszka
194 Agnetis et Vincentii altana dedieatio _ maj 24, K.
195 Agnetis v. _ Agnieszka styczeń 21; Agnetis secundo (octava) styczeń 28; transl.wrzesień 2.
196 Agnetta _ Agnieszka
197 Agnus paschalia _ Wielkanoc.
198 ago, ere, egi, actum _ pędzić
199 Agoardi et Agribertimm. _ czerwiec24.
200 Agobardi ep. Lugd. m. _ czerwiec 6.
201 Agrati ep. Vienn, cf. _ październik 14.
202 agrestis _ chłopski, niokrzesany
203 agricola _ rolnik
204 Agricolae ep. Cabilon. cf. _ marzec 18.
205 Agricolae ep. Nivern. cf. _ luty 28.
206 Agricolae et Vitalis m. _ listopad 4; listopad 27, L. N.
207 Agricoli ep. Avin. cf. _ wrzesień 2.
208 agripeta _ osadnik
209 Agrippinae m. _ Agrpina czerwiec 23.
210 Agritii aep. Trev. _ styczeń 13.
211 Ahdenago, Sidrach, Misach mm. _ kwiecien 24, N.
212 Aisumptio domini _ Wniebowstąpienie Pańskie.
213 Alaierealituius. _ Kochan/ Wiernek.
214 Alba paschalis, albae paschales, albaria _ tydzień od Wielkanocy do niedzieli Przewodniej.
215 Albami m. _ czerwiec 21.
216 Albani protom. Angliae ,L. N. O.; _ czerwiec 22 marzec 23, N.; translatio sierpień 2.
217 albator _ blicharz (wybielacz płótna)
218 Alberdus, Aluredus _ Alfred
219 Alberonis abb. _ listopad 10, A.
220 Alberti abb. B; V. Mariae in Oliva _ grudzień 3, S.
221 Albertus _ Albert
222 albicerdo _ białoskórnik
223 Albini ep. cf. _ marzec l, L- off.
224 Albini m. _ czerwiec 21, N.; czerwiec 22
225 Aldegundis v. _ styczeń 31, N.; styczeń 30, luty 25, K.
226 Aldelmi ep. cf. _ maj 25; translatio maj 5.
227 Alei v. Odulphi. Alexandri ep. cf, _ luty 26 (w diecezji Kieleckiej).
228 Alexander _ Aleksander
229 Alexandri ep. m. _ Aleksander biskup marzec 18, K.i obecnie w diec. Telszewskiej.
230 Alexandri m. _ Aleksander męczennik marzec 11, kwiecień 24, K.; marzec 28, sierpień 26, N.
231 Alexandri pp. m. _ kwiecień 10, N.
232 Alexandri, Curtii, Eventii et Theodoli mm. _ maj 3, Ł.
233 Alexii cf. _ lipiec 17.
234 Alexius _ Aleksy
235 Aleydis, mon. _ Trebnieensis sierpień 29, S.
236 algesco _ zaziębić się
237 algor _ mróz
238 alias _ zwany też
239 Alleluia claudere, dimittere _ niedziela Starozapustna /Circumdederu.nl/ albo sobola przed tą niedzielą.
240 alluvies _ powódź
241 alo, ero, alui, altum _ żywić/podsycać
242 Aloysius _ Alojzy
243 Alphegi ep. m. _ kwiecień 19; transl.czerwiec 8.
244 Altacio crucis _ wrzesień 14.
245 altarium _ ołtarz
246 Altmanni ep. Patav. _ sierpień 6, S.
247 Altonis cf, _ luty 9,
248 altoris _ żywiciel
249 altrix _ żywicielka
250 Altwandri m. _ (jeden z 7 braci) lipiec 10.
251 Aluminium _ Glin-AI
252 alumnus _ student, uczeń, wychowanek
253 alutarius cerdo _ jarzęcoskórnik, zamesznik
254 Amadeus _ Amadeusz
255 Amalbergis v _ lipiec 10.
256 Amaliae _ październik 8,
257 Amandi cf. _ październik 26.
258 Amandi et Vedasti ep. _ luty 6, 7, K. L.; transl. październik 26.
259 Amantii ep. cf. _ listopad 4, N.
260 amanuensis _ pisarz, sekretarz
261 Amarini m- _ styczeń 25.
262 Amati ep. cf. _ październik 10.
263 ambactus _ sługa, klient
264 Ambrosii ep. cf. _ kwiecień 4.; ordinatio et translatio grudzień 7.
265 Ambrosius _ Ambroży
266 Ame est, amefaeit. _ po sobie mam.
267 Amemoria. _ przypominacz/Audytor&
268 Americium _ Ameryk-
269 amiger _ giermek
270 amita _ stryjenka
271 amitta _ ciotka, siostra ojca lub matki
272 amitta magna _ siostra dziadka lub babki
273 amitta major _ siostra pradziadka lub prababki
274 amitta maxima _ siostra prapradziadka lub praprababki
275 amittalis frater _ brat cioteczny
276 amittalis soror _ siostra cioteczna
277 amitto, ere, misi, missum _ odesłać/uwolnić/tracić
278 Ammouis et soc. mm. _ grudzień 19, N.
279 amo, are, amavi _ kocham
280 Amphiani m. _ kwiecień 5, N.
281 ampularius _ wytwórca butelek
282 ampulla _ ampułka
283 Anacheti pp. _ lipiec 13,
284 anachoreta _ pustelnik
285 Ananiae, Azariae, Misaehelis mm. _ grudzień 16, N.
286 Anastasia _ Anastazja
287 Anastasiae v. m. _ grudzień 25.
288 Anastasii et Vincentii mm. _ styczeń 22.
289 Anastasii aep. Strigon, _ listopad 12,grudzień 30, S.
290 Anastasii ep. _ maj 2, K.
291 Anastasii pp. _ kwiecień 27, K. N*
292 Anatolu ep. _ luty 3.
293 Anaweri m. _ lipiec 18.
294 ancilla _ służąca
295 Andochii, Tyrsi et Felicis mm _ wrzesień 24.
296 Andreae ap. _ Andrzej apostoł patron diecezji warminskiej/patroni dioecesis Varmiensis/ listopad 30; translatio maj 9.
297 Andreae Corsini ep. cf. _ Andzej Corsini luty 4, off.
298 Andreae et Benedicti eremitarum polonorum mm. lipiec _ Andzej i Benedykt W; lipiec 17 (Węgry).
299 Andreas _ Andrzej
300 Angaria Cinerum, Pentecostes, Crucis, Luciae _ Suche dni w środy,czwartki, piątki i soboty: po niedzieli Inoocauit, po Zielonych Św.,po podwyższeniu Krzyża Sw. i po 3-ej niedzieli Adwentu
301 Angela _ Angelika
302 Angelae vid. _ Anieli dziewicy marzec 20.
303 Angeli custodis _ Aniołów stróżów październik 2, N.
304 Angeli de Clunasio cf. _ Anieli z Cluny kwiecień 12.
305 Angeli m, _ Anieli maj 5.
306 Angelorum festum _ wrzesień 29.
307 anhelatio _ astma
308 Aniani ep. cf. _ listopad 17, K. L,;transl. czerwiec 14.
309 Aniceti pp. m, _ Anicet papież kwiecień 17, N.
310 anicula _ staruszka
311 anicularius _ wytwórca sznurowadeł, pasków, klamer do książek
312 Animarum dies _ listopad 2.
313 Anna _ Anna
314 Annae Jagellonicae, mon. s. Benedicti _ wrzesień 18, S.
315 Annae, matris B. V. Mariae _ lipiec 26(od 1417 grudzień 9, Skandyn.);trans), relią. styczeń 30.
316 annexus _ połączenie, związek
317 Anno Domini _ Roku Pańskiego
318 annonarius _ kupiec zbożowy
319 Annonis aep. Col. cf. _ grudzień 4;(grudzień 5, Magd.).
320 annosus _ sędziwy, w podeszłym wieku
321 Annotinum paschae, a. paschale v.Pascha annotinum. _
322 annularius faber _ płatnerz, zbrojownik, kotlarz
323 Annunciatio domini, dominiea, Mariae, domioae nostrae _ marzec 25.
324 anomalia _ anomalia,błąd
325 Anscharii ep. _ luty 3 (luty 4, Skand.);transl. wrzesień 9.
326 Anselmi ep. _ Anselm marzec 18.
327 Anthinui ep. m. _ kwiecień 27.
328 Anthonius _ Antoni
329 Antipascha _ niedziela Przewodnia.
330 antistes _ proboszcz
331 Antonii abb. cf. _ styczeń 17.
332 Antonii de Padua cf. _ Antoni z Padwy czerwiec 13,transl. luty 15, Can. 1232.
333 Antonina _ Antonina
334 Antonini (Antonii) m. _ Apoloniusz wrzesień 2,kwiecień 10, K.
335 Antonius _ Antoni
336 anus _ staruszka
337 aorta _ aorta
338 Aparuulis, a puero, a prima aetate. _ Od młodości.
339 apiarius _ bartnik, pszczelarz
340 aplanus _ bartnik, pszczelarz
341 apnoea _ bezdech
342 Apollinaris ep. m. _ Apolinary lipiec 23; październik 5, N.
343 Apollinaris et Timothei mm. _ Apolinary i Tymoteusz sierpień 23.
344 Apollini m. _ Apoloniusz kwiecień 18, N.
345 Apollonia _ Apolonia
346 Apolloniae v. patronae regni Poloniae _ Apoloni luty 9, K.
347 Apollonii ep. _ marzec 19.
348 Apostolo Fura (Petri et Paułi) dies featum _ Apostołów Piotra i Pawła czerwiec 29.
349 Apostolomm 12 (omnium) festuni _ lipiec 15.
350 Apostolorum divisio _ lipiec 15.
351 apothecarius _ aptekarz
352 apothecarius (medicamentum) _ aptekarz
353 apparatus _ wspaniały, okazały
354 appareo, ere, ui _ ukazuje się
355 Apparitio domini _ styczeń 6.
356 Apparitio s. Mihaelis _ maj S.
357 apparitor _ dozorca, woźny
358 Apparuit stella _ styczeń 6.
359 appello, are _ nazywać
360 applicatio _ przyłączenie, przystąpienie
361 Appolinia _ Apolonia
362 appropinquo, are _ zbliżać się (do czegoś)
363 Apri ep. Tullen. _ wrzesień 15.
364 Aprilis _ kwiecień
365 apud _ w okolicy
366 Apulei, Marcelii, Sergii, Bachi mm.Apuilini ep. Ebroic. et. _ Październik 19, N.; transl. laty 15 i lipiec 18.
367 aquilex _ studniarz
368 arator _ oracz, rolnik
369 arbitror _ sądzić
370 Arbogasti ep. cf. _ lipiec 21 (lipiec 20 Moguncja, Wormac.).
371 arboretum _ rodowód, drzewo genealogiczne,wywód przodków
372 arcarius faber _ wytwórca skrzyń, stolarz
373 arcesso _ wezwanie
374 Archadii m. _ styczeń 12, K.
375 Archelai m. _ sierpień 23.
376 archetypon _ orginał
377 archiater _ lekarz
378 archidux _ arcyksiążę
379 archigenes _ lekarz
380 architectus _ budowniczy
381 Architriclinii dies _ 2-ga niedziela po Trzech Królach.
382 architriclinus _ szafarz, ekonom
383 arcis _ horodniczy
384 Arcturus _ Artur
385 arcuarius _ kusznik, łucznik
386 arcularius _ cieśla, stolarz
387 Argentum _ Srebro-Ag
388 argetarius _ bankier
389 Argon _ Argon-Ar
390 Argumenta iuris puniendi _ racja bytu prawa karnego (racjonalizacja kary),
391 Argumento ex … _ argument z ...,
392 Argumentum a contrario _ wnioskowanie z przeciwieństwa,
393 Argumentum a fortiori _ wnioskowanie z silniejszego na słabsze (i odwrotnie),
394 Argumentum a maiori ad minus _ a. z większego na mniejsze,
395 Argumentum a minori ad maius _ - a. z mniejszego na większe,
396 Argumentum a rubrica _ - wnioskowanie z systematyki ustawy,
397 Argumentum a simili _ wnioskowanie z podobieństwa (z analogii),
398 Argumentum ab auctoritate _ a. odwołujący się do autorytetu,
399 Argumentum ad absurdum _ a. z doprowadzenia do absurdu,
400 Argumentum ad auditorem _ argument odwołujący się do słuchaczy,
401 Argumentum ad baculum _ argument kija,
402 Argumentum ad crumenam _ argument odwołujący się do kieszeni (łapówka)
403 Argumentum ad hominem (ex concesso) _ argument odwołujący się do człowieka,
404 Argumentum ad ignorantiam _ argument odwołujący się do niewiedzy,
405 Argumentum ad iudicium _ argument odwołujący się do zdrowego rozsądku,
406 Argumentum ad misericordiam _ argument odwołujący się do litości,
407 Argumentum ad personam _ argument odnoszący się do osoby,
408 Argumentum ad populum _ argument demagogiczny,
409 Argumentum ad rem _ argument odnoszący się do meritum sprawy,
410 Argumentum ad vanitatem - _ argument odwołujący się do próżności słuchaczy (pochlebstwo),
411 Argumentum ad verecundiam - _ argument odwołujący się do nieśmiałości (do autorytetu),
412 Argumentum certum - , _ argument nie do zbicia
413 Argumentum e consensu gentium - _ wnioskowanie ze zgody powszechnej,
414 Argumentum e silentio - _ wnioskowanie z milczenia,
415 Argumentum per eloquentiam _ argument z uroku słów,
416 Argumentum probabile - _ argument o pozorach prawdopodobieństwa,
417 arinifusor _ ludwisarz
418 armifex _ płatnerz, kotlarz
419 armiger _ giermek
420 Armonun Christi feria _ piątek po Przewodniej niedzieli
421 Arnoaldi ep. _ październik 9.
422 Arnolphi ep. ef. _ sierpień 16; transl.lipiec 18.
423 aro, are _ orzę
424 aromatopola _ kupiec korzenny
425 arrendator _ dzierżawca
426 arrythmia _ arytmia, np. serca
427 Ars orandi . _ 5-ta niedziela po Wiekanocy
428 Arsatii cf. _ sierpień 16, N.
429 Arsatii ep. cf. _ listopad 12; transl.czerwiec 17.
430 Arsenicum _ Arsen-As
431 Arsenii abb. cf. _ lipiec 19 (lipiec 20, N.).
432 arteria magna _ aorta
433 Arthemii cum familia m. _ czerwiec 6.
434 Arthemii ep. Arvern. _ styczeń 24.
435 Arthemii ep. Senon. ef. _ kwiecień 28.
436 artifex _ rzemieślnik
437 artifex calcarium _ ostrożnik
438 artifex loricarius _ rymarz
439 Ascendente Jesu in navi _ 4-ta niedziela po Trzech Królach
440 Ascensio domini _ Wniebowstąpienie Pańskie, czwartek przed niedzielą Exaudi.
441 Ascensio Mariae _ sierpień 15.
442 ascesis _ asceza
443 Asciscli et Victoriae m. _ listopad 17, N.
444 Aseph ep. cf. _ maj 1.
445 asesor _ asesor
446 aspectabilis _ widoczny
447 aspernatio _ wzgarda
448 Aspiciens a longe _ 1-sza niedziela Adwentu, niedz. po 26 listopada.
449 aspirinum _ aspiryna
450 aspiro _ oddychać
451 asporto, are _ zabierać/uprowadzać
452 assator _ kucharz
453 assessor _ ławnik
454 Assumptio Johannis ap. _ grudzień 27.
455 Assumptio Mariae _ Wniebowzięcie N. P. M. sierpień 15.
456 Astatinum _ Astat-At
457 asthma _ astma
458 astrologus _ astrolog
459 atavia _ prapraprababka
460 atavus _ przodek, prapradziad
461 Athalae v. _ grudzień 3.
462 Athanasii ep. cf. _ maj 2; październik 13, K.
463 atheus _ bezbożnik
464 atriensis _ oddźwierny
465 Attalae abb. _ marzec 10.
466 attestor _ zaświadczać
467 attono _ rażony piorunem
468 Attunini et Ingemani ep. _ luty 5;trauslatio maj 13.
469 aucellator _ sokolnik
470 auceps _ ptasznik
471 Aucti (Adaucti) et Felicia mm. _ sierpień 30.
472 Auctoris ep. Irev. cf. _ sierpień 20,
473 Auctoris ep. Meten. _ sierpień 9.
474 Audacis, Marii et Marthae mm. _ styczeń 19, N.
475 Audentii cf. _ listopad 25.
476 Audifacis et Abbacuch mm. _ Styczeń 19, K.
477 audio, ire _ słyszeć
478 Audivit Dominus _ piątek i sobota po Esto mihi.
479 Audoeni ep. Rotomag. cf. _ sierpień 24.
480 Audomasi ep. Morinen. cf. _ wrzesień 9; transl, czerwiec S; Inv.październik 21.
481 Audreae Bobolae S. I. m. _ Andrzej Bobola luty 21w archidiecezji Gnieźnieńskiej i w diecezjach Chełmińskiej, Kieleckiej, Krakowskiej, Płockiej, Poznańskiej i Włocławskiej,' maj 23 w archidiecezji Lwowskiej i tu diecezjach Łucko-Żytomierskiej i Tarnowskiej,
482 Augulii ep, m. _ luty 7, K. N.
483 auguratio _ wróżba
484 Augustini ep. Anglorum cf. _ maj 26;transl. wrzesień 6.
485 Augustini ep. cf. _ sierpień 28 (sierpień 29, maj 26, K.); transl. październik 11; conversio maj 5.
486 Augustinus _ Augustyn
487 augustus _ poświęcony
488 Augustus _ sierpień
489 aulacorum opifex _ gobelinnik, szpalernik
490 aulaearius _ gobelinnik, szpalernik
491 aulicus _ dworzanin
492 Aurea missa _ sobota po św. Michale.
493 Aurei et lustini mm. _ czerwiec 16.
494 Aureliae v. _ październik 15.
495 Aurelii ep. cf. _ wrzesień 13.
496 aurifaber _ złotnik
497 auriga _ woźnica
498 Aurum _ Złoto-Au
499 Auspicii ep. Trev. _ lipiec 8.
500 Austregisili ep. cf. _ maj 20; Ord.luty 15.
501 Autberti ep. Cameracen. cf. _ grudzień 13; Elev. styczeń 24.
502 Authentica hebdomada _ Wielki Tydzień.
503 Auxertii ep. _ grudzień 18.
504 auxilium _ pomoc, ratunek
505 ava _ babka
506 Ave praeclara _ Oktawa Wniebowzięcia N. P. M., sierpień 22.
507 aversor _ złodziej
508 avia _ babka
509 Aviti pb. _ czerwiec 17, N.;, traosi.grudzień 19.
510 avitus _ wrodzony
511 avuncularis frater _ brat wujeczny
512 avuncularis soror _ siostra wujeczna
513 avunculus _ wuj, brat matki (rodzony lub stryjeczny)
514 avunculus magnus _ brat babki
515 avunculus major _ brat prababki
516 avus _ dziadek, przodek
517 Azariae, Ananiae et Misahelis mm. _ grudzień 16, N.
518 Azyma _ Wielki Tydzień.
519 Babilae ep. m. _ styczeń 24.
520 baccalaureus _ bakałarz, uczony niższego stopnia,dziś nauczyciel
521 Bacchanalia _ wtorek przed Popielcem; bacchanalia clericorum, dominorum, sacerdotum niedziela Estomihi.
522 Bacchi et Sergii mm. _ wrzesień 25, P.
523 Bacchi, Marcelii, Apulei, Sergii mm. _ październik 7, L.
524 baiulus _ posłaniec, tragarz
525 Balbinae v. _ marzec 31, K. N.
526 balbus _ jąkający się
527 balistarius _ kusznik
528 balneator _ łaziennik,łaziebnik, łaziebny, wałsiciel łaźni
529 Bannitio - _ wygnanie,
530 bapirifex _ papiernik,wytwórca papieru
531 bapt. _ chrzcący
532 baptisatus _ ochrzczony
533 Baptismus Christi _ Chrzest Chrystusa- Oktawa Trzech Króli (według. Ewang.) styczeń 13.
534 Baptistae Joannis _ Chrzest Jana czerwiec 24
535 baptizatio _ chrzest
536 baptizatus _ ochrzczony
537 Barbara _ Barbara
538 Barbarae v. _ Barbara grudzień 4 (grudzień 16, S.).
539 barbaricus _ hafciarz, tkacz jedwabiu
540 barbarius, barbitonsor _ cyrulik,fryzjer, golarz
541 Barium _ Bar-Ba
542 Barnabae ap. _ Barnaba czerwiec 11, off.
543 Barri ep. cf. _ wrzesień 25.
544 Bartholomeaus _ Bartłomiej
545 Bartholomei ap. m. _ sierpień 24.
546 Bartholomeus _ Bartłomiej
547 Basildis m. . _ maj 22 N. (maj 20, K1)
548 Basileus _ Bazyli
549 Basilidis et Quintini mm. _ czerwiec 12,
550 Basilidis, Cyrini, Naboris et Nazarii _ mm. czerwiec 12, K. L.
551 Basilidis, Tripoiis et Mandalis mm. _ czerwiec 10, K. L.
552 Basilii ep. cf. _ czerwiec 14, także styczeń l, grudzień 31
553 Basilius _ Bazyli
554 Basillae v. _ maj 20, K. N.
555 Basoli pb. cf. _ listopad 28, K.; transl.październik 15
556 Bathildis reg.. _ 39112
557 Bavonis cf. _ październik 1.
558 Beani ep. cf. _ październik 26.
559 beate memoriae _ świętej pamięci, nieżyjący,zmarły
560 Beati cf.. _ Beata maj 9
561 Beatricis v. _ Beatriks maj 11.
562 Beatricis, Symplicii, Faustini mm. _ lipiec 29, K. L
563 becharius _ wytwórca pucharów i kubków z drewna
564 Bedae pb. cf. _ maj 26 (maj 28, P.);transl, maj 10.
565 Benedicta sit Bancta trinitas _ niedz.Św. Trójcy, 1-sza po Zielon. Św.
566 Benedictae v. _ Benedykta wyz. październik 8, N. (lipiec 8, S.).
567 Benedicti abb. ef. _ Benedykt biskup marzec 21; transl.lipiec 11
568 Benedicti et Andreae mm. _ polonorum lipiec 16.
569 Benedicti et loannis mm. Sclavoniae ap. congregationis Camalrum _ lipiec 16.dulensis grudzień 2, S.
570 Benedicti m. in Ungaria _ maj l, S.
571 Benedicti mon. Lubiaensis _ Benedykt mnich czerwiec l, S.
572 Benedicti mon. m. _ in Polonia styczeń 2, S.
573 Benedicti, Matthaei, loannis, Isaaci.Christini mm _ polonorum /w polsce/listopad 12.
574 Benedictio aquae, baptismatis, fontium _ sobota przed Wielkanocą.
575 Benedictio cineris _ Środa popielcowa.
576 Benedictio luminum, candelamm _ luty 2.
577 Benedictio palmarum _ niedziela Palmowa.
578 Benedictio uvarum _ sierpień 6.
579 Benedictus _ Benedykt
580 Beneficium iuris - _ dobrodziejstwo prawa,
581 Beneficium legis non debet esse captiosum -, _ dobrodziejstwo prawa nie powinno szkodzić
582 Benevenuti ep. cf. _ marzec 22.
583 Beniamini m. _ marzec 31.
584 Benigna interpretatio - _ życzliwa interpretacja,
585 Benignae et Benigni _ luty 13.
586 Benignae v. mon. _ sierpień 18 (czerwiec 20, S.)
587 Benigni ep. m. _ czerwiec 28(Utrecht.}.
588 Benigni et Caesarii mm. _ listopad 1, L.
589 Benigni m. _ maj l (Magdeb.).
590 Benignius leges interpretandae sunt, quo voluntas earum conservetur - , _ ustawy winny być interpretowane dla zachowania ich ducha
591 Benignus - , _ ludzki, przyjazny, łaskawy
592 Bennonis ep. Misnensis cf. ap. Slavorum _ czerwiec 16, S. off.; Can.maj 31, S.
593 Bennonis ep. mon. Hamburgensis,Vandalorum ap _ październik 18S.
594 bergarius _ owczarz
595 Berkelium _ Berkel-Bk
596 Bernardi abb. _ Bernard sierpień 20,L.O.sierpień 21, P.; sierpień 27, N.; transl.listopad 14. Can. 1174.
597 Bernardi ep. mon. Mariaefeldensis,Livoniae ap _ styczeń 23, S.
598 Bernardini pb. cf. _ maj, 20; transl.maj 17. Can. 1450.
599 Bernardus _ Bernard
600 Bernwardi ep. Hildesemen. _ Listopad 20; transl. sierpień 16.
601 Bertholdi ep. m. ap. Livoniae _ październik 21, S.
602 Bertini abb. cf. _ wrzesień 5; transl.lipiec 16.
603 Beryllium _ Beryl-Be
604 Bibianae v. m. _ grudzień 2.
605 bibilopegus _ introligator
606 bibliopola _ księgarz
607 Biduana _ dwudniowy post w Wielki Piątek i w Wielką Sobotę.
608 biduum _ dwa dni
609 biennium _ dwa lata
610 bifariam _ podwójnie
611 Bilhildis abb. _ listopad 27.
612 bipennis _ berdysz/broń drzewcowa/
613 Birgittae, _ rzadziej Brlgittae vid.(sponsae Christi, reg. Sueciae),(Canon.) październik 7; transl.maj 28; Obitus, natale lipiec 23(lipiec 24, Kraków). Can. 1391.
614 Bismutum _ Bizmut-Bi
615 bladarius _ kupiec zbożowy
616 Blasii ep. m. _ luty 3; transl. lipiec 18.
617 Blasius _ Błażej
618 Bogumili aep. Gnesnensis er. Camaldulensis _ czerwiec 10, S.
619 Bogumilus _ Bogumił
620 Bohordicum _ niedziela Inuocauit.
621 Boleslaus _ Bolesław
622 bombardarius _ rusznikarz, puszkarz
623 bombardarius _ rusznikarz, puszkarz
624 bombardius _ puszkarz, rusznikarz
625 bombicinator _ wytwórca jedwabiu
626 Bona fides - _ dobra wiara,
627 Bonaventnrae ep. cf. _ lipiec 14; transl,marzec 14. Can. 1482.
628 Boni Latronis, patroni minus principalis dioecesis Fremisliensis _ niedziela po Wniebowstąpieniu Pańskiem, obchodzi się też w diecezjach Płockiej, Sandomierskiej i Sejneńskiej.
629 Boni mores - , _ dobre obyczaje
630 Bonifacii aep. Bosnensis et m. viri apostolici in Russia _ czerwiec 19, S,
631 Bonifacii ep. et soc. mm. _ biskup czerwiec 5.
632 Bonifacii m. _ męczennik maj 14 (maj 16, N.).
633 Bonifacii pp. _ papież wrzesień 4.
634 Borum _ Bor-B
635 Botulfi abb. cf. _ czerwiec 17.
636 Botvidi m. _ lipiec 28, off,
637 bractearius _ złotnik
638 Brandani abb. cf. _ maj 16 (maj 19, N.).
639 brasiator _ słodownik
640 braxeator _ piwowar
641 braxeator _ piwowar
642 Braxedis v. _ lipiec 21.
643 Brettivae v. _ styczeń 11.
644 Briccii ep. cf. _ listopad 13 (lipiec 9,Magdeb.; lipiec 11, Miśnia).
645 Brigitta _ Brygida
646 Brinolphi ep. Scaren. _ luty 6; transl.sierpień 16.
647 Britonis aep. Trev. cf. _ maj 5.
648 Bromum _ Brom-Br
649 Bronislavae v. _ wrzesień l lub 3, off.
650 Brunonis ep. m. apostoli Prussiae _ Brunon październik 15; Pruthenorum apostoli październik 15 lub 19, S.
651 Brunonis ep. Signin. cf. _ lipiec 18.
652 bubulcus _ wolarz
653 Burchardi ep. Herbipol cf _ październik 14, P.; paźdz, 12, K.; paźdz.11, Moguncja ; paźdz. 13 Bazylea.
654 burggravius _ burgrabia
655 burgrabius _ burgrabia
656 bursarius _ wytwórca toreb, kaletnik
657 bursarius, bursifex _ wytwórca toreb, kaletnik
658 cacubarius _ kaflarz
659 Cadmium _ Kadm-Cd
660 cado, erececidi, castum _ padać
661 caduceator _ budowniczy dróg i mostów, pośrednik
662 caduceator _ budowniczy dróg, mostów
663 Caeclliae v. _ Cecylia listopad 22.
664 caelator _ grawier
665 caelebs _ nieżonaty, samotny
666 Caelestini cf _ Celestyn wyzn. kwiecień 7, N.
667 Caelestini et Luciani mm. _ czerwiec 7.
668 Caelestini pp. (Petri de Morono) _ Celestyn papież /Piotr zMorono /maj 19; can. 1313.
669 Caelestini pp. m. _ Celestyn papież męczennik kwiecień 6 (czewiec 7, P.).
670 caelibis _ nieżonaty
671 caelibis _ nieżonaty
672 caementarius _ murarz
673 Caesareae v, _ luty 4, N.
674 Caesarii et Benigni mm. _ listopad 1, L.
675 Caesium _ Cez-Cs
676 Caii et Sotheris mm. _ kwiecień 22, N.
677 Cajetanus _ Kajetan
678 calamitas _ klęska, szkoda
679 calcariator _ ostrożnik
680 calcarius _ wytwórca wapna spotykane tez szewc
681 Calcium _ Wapń-Ca
682 calcographus _ drukarz
683 calculator _ rachmistrz
684 caldearius _ kotlarz
685 califex _ wytwórca kielichów, konwisarz
686 Californium _ Kaliforn-Cf
687 Calixti et Carissi cum soc. mm. _ kwiecień 16, N.
688 Calixti pp. m. _ Kalikst październik 14 N. kwiecień 16); transl. sierpień 11.
689 calopedarius _ wytwórca chodaków z drewna
690 Calumnia - , _ oszczerstwo
691 calvarius _ gwoździarz ,wytwórca gwoździ
692 cambiator _ wekslarz
693 camerarius _ szambelan, podkomorzy królewski, komornik
694 campiductor _ hetman polny
695 Cananea _ 2-ga niedziela W. Postu.
696 cancellarius _ kanclerz
697 Candelae, candelaria, candelosa. _ luty 2
698 Candidae et Paulinae _ czerwiec 6.
699 Candidae v. _ grudzień 1.
700 candidarius _ blicharz (rzemieślnik wybielający płótna)
701 Candidi et Faustini mm, _ grudzień 15, N.
702 Candidi m. _ grudzień 1 ;transl. maj 23.
703 caniparius _ kelner
704 Canite tuba _ 4-ta niedziela Adwentu.
705 cantafusor, cantrifusor _ konwisarz
706 Cantate domino (deo) _ 4-ta niedziela po Wielkanocy.
707 Cantii, Cantiani, Cantianillae mm _ maj 31; Adv. reliqu. kwiecień 1.
708 cantor _ śpiewak
709 cantrifusor _ konwisarz
710 Cantus pullorum, galiorum _ czas po północy.
711 Canuti ducis m. _ styczeń 7; transl.czerwiec 25.
712 Canuti reg. m. _ lipiec 10 (styczeń 19 off.); transl. kwiecień 19.
713 capillamentarius _ perukarz
714 capio, ere _ brać
715 capitalis _ przestępstwo śmiertelne
716 capitaneus _ starosta
717 Capitilavium _ niedziela Palmowa.
718 Caprasii m. _ październik 6, 20, K.
719 capsarius _ pudełkarz
720 Caput adventus _ początek Adwentu.
721 Caput calendarum, caput mensis _ 1-szy miesiąca.
722 Caput ieiunii, quadragesimae _ Środa popielcowa.
723 Caput vigiliarum _ początek nocy.
724 carbonarius _ węglarz- /wypalający węgiel drzewny/
725 Carboneum _ Węgiel-C
726 cardiacus _ chory na żołądek
727 Cardinalis - _ zasadniczy,
728 Carissi et Calixti cum soc. mm. _ kwiecień 16, N.
729 Carissimi et Dulcissimi mm. _ 19 kwietnia
730 Carissprivium clericorum, dominorum, sacerdotum . _ Esto mihi
731 Carissprivium novum _ wtorek po Esto mihi.
732 Caristica, cara cognatio _ luty 22.
733 Caritas Dei _ sobota Suchych Dni po Zielonych Świętach
734 carminarius _ gremplarz np. wełny
735 carnarius _ rzeźnik
736 carnifex _ kat, rzeźnik, ubojnik /zajmujący się ubojem/
737 Carnispriviuinniiaus _ czwartek przed Esto mihi.
738 Carnisprivium laicorum _ wtorek po Esto mihi.
739 Carnisprivium vetus _ niedziela Inoocauit.
740 Carnisprivium, carnis levamen, carnelevarium, carais laxatio _ dnie od czwartku przed, do wtorku po niedzieli Esto mihi, szczególnie sama niedziela Esto mihi.
741 Carnivora _ wtorek przed Popielcem.
742 Caroli Magni imp, _ Karol Wielki król /cesarz/styczeń 28; transl.lipiec 27.
743 Carolus _ Karol
744 carpentarius _ cieśla, stelmach, karetnik
745 Carpophori et Abundi mm. _ grudzień 10.
746 carrucarius _ woźnica
747 carrus wóz / celtyckirgo/
748 casa _ chałupa
749 Casimiri ab. Olivieusis et soc. mm. _ lipiec 17, S.
750 Casimiri pr. cf. patroni regni Poloniae et M. D. Lithuaniae _ Kazimierz królewicz marzec4;dupiex I classis w archidiecezji Mohilewskiej i iv diecezjach Telszewskiej i Wileńskiej; duplex II classis w diecezji Sejneńskiej;transl. sierpień 27.
751 Casimiri reg. Poi. mon. Cluniaeensis _ listopad 28, S.
752 Casimirus _ Kazimierz
753 Cassiani ep. m. _ sierpień 13; transl.grudzień 3, K. N.
754 Cassiani et Hyppoliti mm. _ sierpień13, N.
755 Cassii et Florentii mm. _ październik 10; transl. maj 2.
756 castellanida _ kasztelanic
757 castellanus _ kasztelan, grododzierżca
758 castelli praefectus _ horodniczy
759 Casti et Aemilii mm. _ maj 22, N.
760 castigo, are _ karcić
761 Castoris pb. cf. _ luty 13 (luty 4, Koi.)
762 castrametator _ oboźny
763 castrator _ rzezak bydła
764 Castuli m. _ marzec 27 (N. marzec 28.)
765 casu ad casum _ od przypadku do przypadku,
766 casu ad casum _ od przypadku do przypadku,
767 Casus , _ - kazus prawny /przypadek wzięty z praktyki /
768 Casus a nullo praestatur - _ za przypadek nie ponosi się odpowiedzialności,
769 Casus est maior vis cui humana infirmitas resistere non potest - _ siła wyższa to zdarzenie, któremu słabość ludzka nie może się oprzeć,
770 Casus maior - _ siła wyższa,
771 Catfrarinae de Senis v. _ kwiecień 30,(Can. 1461).
772 Catharina _ Katarzyna
773 Catharinae Fliscae Adurnae vid. _ marzec 22 (w diec. Lubelskiej i Warszawskiej).
774 Catharinae Bononiensis v. marzec13 (duplex in dioecesi Ciilmensi) _
775 Catharinae v. m _ listopad 25; transl.lipiec 5.
776 Catharinae Vastanensis v _ marzec22 (w diec. Kieleckiej i Krakowskiej),Comm. sierpień 2, off.
777 Cathedra (cathedratio) Petri (Antiochiae) _ luty 22, Cathedra s. Petri(Can. 1461).
778 Catherina _ Katarzyna
779 catopticus _ wytwórca luster
780 caupo _ karczmarz, handlarz
781 Causa - _ przyczyna, powód,
782 Causa causae est etiam causa causati - _ przyczyna przyczyny jest również przyczyną skutku,
783 Causa causarum - _ przyczyna przyczyn,
784 Causa criminalis - _ sprawa karna,
785 Causa efficiens - _ przyczyna sprawcza,
786 Causa proxima - _ przyczyna najbliższa,
787 Causa ramota - _ przyczyna dalsza,
788 Causa sine qua non - _ przyczyna niezbędna,
789 Causalis - _ kauzalny,
790 causarius _ chory, inwalida
791 cautor _ poręczyciel
792 cechmagister _ cechmistrz
793 Cecus natus _ środa, po niedz. Laetare.
794 Ceddae ep. cf. _ marzec 2.
795 Ceelia _ Cecylia
796 Celidonii et Emitherii mm. _ marzec 3
797 cellarius _ piwniczy
798 Celsi cf. _ luty 23.
799 Celsi pueri m. _ lipiec 27.
800 Celsi, Nasarii et Pantaleonia mm.pura _ lipiec 28, L.
801 cementarius _ murarz
802 Cena domini, dominica, heroica, _ Wielki Czwartek.
803 Cena magna _ 2-ga niedziela po Św Trójcy.
804 cerdo _ garbarz skór
805 cereficiarius _ woskarz
806 cereficiarius _ woskarz
807 cerevisarius _ piwowar
808 Cerium _ Cer-Ce
809 cerno, ere, crevi, cretum _ spostrzegać/dostrzegać
810 certus _ postanowiony
811 cervillarius _ płatnerz, wytwórca hełmów
812 Cesarii m. _ listopad 1.
813 Ceslai b. _ lipiec 20, off.
814 cetarius _ handlarz ryb
815 ceu _ tak jak
816 chalcographus _ miedziorytnik
817 chelista _ skrzypek
818 chirothecarius _ rękawicznik
819 Chlorum _ Chlor-Cl
820 Chrisostomi m. _ styczeń 27.
821 Christiani ep. et apost Lubaviae _ grudzień 4, S.
822 Christiani ep. Dunensis. _ listopad 3, S
823 Christina _ Krystyna
824 Christinae v. m. _ lipiec 24, L. off.
825 Christini, Benedicti, Mathaei, Joannis et Isaae ram. polonorum _ listopad 12.
826 Christophori m. L _ lipiec 27 (lipiec25, K. O. N.)
827 Christophorus _ Krzysztof
828 Chromium _ Chrom-Cr
829 Chrysantiani m. _ luty 17.
830 Chrysantii, Mauri et Dariae mm. _ grudzień l, L.
831 Chrysogoni m. _ listopad 24.
832 chymiater _ alchemik
833 Cibavit eos _ poniedziałek Zielonych Świąt lub czwartek Bożego Ciała.
834 cibo _ żywić
835 cicatrix _ blizna
836 cigno, ere, cinxi, cinctum _ opasuje/otaczam
837 Cineres _ środa popielcowa.
838 cingularius _ paśnik
839 cippus _ słup, nagrobek
840 cippus _ słup, nagrobek
841 circa _ około
842 circulator _ włóczęga
843 Circumcisio domini, agni . _ 39083
844 Circumdederunl me genitus mortis _ niedziela Starozapustna, Septuagesims, 9-ta przed Wielkanocą.
845 circumspectus _ opatrzony - ubogi rzemieślnik
846 cistarius _ wytwórca skrzyń
847 Cito - _ szybko, bez zwłoki,
848 ciusor _ kowal
849 civis _ mieszczanin, obywatel miasta
850 clacarius _ szewc
851 clamo, are _ krzyczeć/wołać
852 Clara _ Klara
853 Clara non sunt interpretanda - , _ jasne teksty nie podlegają wykładni
854 Clarae v. _ sierpień 12; transl. październik 2.
855 Claudii aep. Bisuntini cf. _ czerwiec6, N.
856 Claudii et Marciani mm. _ kwiecień 5,N.
857 Claudii et soc, mm. _ lipiec 7 (grudzień 6, N.).
858 claustrarius _ klucznik, szafarz
859 claustrarius, claviger _ klucznik, szafarz
860 Clausum paschae, pentecoates _ niedziela po Wielkanocy, Zielonych Świętach.
861 claviger _ klucznik, szafarz
862 Clavorum domini _ piątek po niedz.Quasimodo.
863 Clemens _ Klemens
864 Clementis m. _ listopad 14, K.
865 Clementis Mariae Hofbauer cf. _ marzec 15 (duplex in Gnesnensi, Leopoliensi, Tarnoviensi et Varsaviensi, duplex maius in Cracoviensi et Premisliensi dioecesious).
866 Clementis pp. m. _ listopad 23.
867 Clemeutis ep. Met. cf. _ listopad 23;transl. maj 2.
868 Cleophae m. _
869 Cleti et Marcellini pp. et mm. _ kwiecień 2G, N, (Kraków, maj 29, off.).
870 Cleti pp. m. _ lipiec 12, N. P.
871 clibanarius _ zdun
872 clusor _ kowal podkuwacz
873 cmetho _ kmieć - gospodarz na 1 łanie. w prawie magdeburskim wolny chłop najczęsciej królewski
874 Coaceptio Ioannis baptistae _ wrzesień 24.
875 coactiliarius _ kapelusznik, pilśniarz /spilśniający wełnę króliczą/
876 Coactio non est imputabilis - _ przymusu nie zalicza się do zawinienia,
877 Coactus tamen voluit - _ zmuszony mimo to chciał,
878 Coauctor delicti - , _ współsprawca przestępstwa
879 Cobaltum _ Kobalt-Cr
880 coctor _ piwowar
881 cocus _ kucharz
882 Codex - , _ zbiór praw
883 Cogitationis poenam nemo patitur - _ myśli nie podlegają osądowi (nikt nie może być karany za swoje myśli), sam zamiar nie podlega karze,
884 cogito, are _ myśleć
885 cognatio _ rodzina, pokrewieństwo
886 cognatus _ krewny po kądzieli
887 cognatus frater _ /brat/ przyrodni z innego ojca
888 cognomen _ nazwisko
889 cognomen _ przydomek
890 cognominis _ równoimienny
891 cognominis _ równoimienny
892 collaudo _ pochwała
893 collector _ poborca podatkowy
894 collocatio _ ożenek ale i wydanie za mąż
895 colo, ere, clui,cultum _ uprawiać
896 Colomanni m. _ październik 13.
897 colona _ wieśniaczka
898 colonellus _ pułkownik
899 colonista _ kolonista
900 colonus _ kolonista, osadnik, później ubogi chłop
901 colorator _ farbiarz
902 Columbae abb. cf. _ czerwiec 9.
903 Columbae v. _ grudzień 31; transl.lipiec 28.
904 Columbani abb. cf. _ listopad 21, K. S.
905 Columbani ep. _ październik 24, K. N.
906 Commemoratio animarum, fidelium defunctomm _ Dzień Zaduszny, listopad 2 (w płn. Niemczech: poniedziałek w tygodniu po, rzadziej przed, Michałem).
907 Commemoratio Mariae _ wrzesień 13.
908 Commemoratio omnium sanetorum _ listopad 1.
909 Commemoratio Pauli ap. _ czerwiec 30.
910 Commemoratio sanctorum et beatorum Cisterciensium _
911 commissarius _ komisarz, namiestnik
912 commoratio _ pobyt, przebywanie
913 Commovisti (domine) . _ terram Exurge
914 Communis opinio - _ opinia powszechna,
915 communitas _ wspólnota / komuna/
916 commutator _ wekslarz
917 Compassio Mariae (transfixio; de pietate; coramendatio; septem dolorum) _ piątek po ludica (od r.1727).Wśredniowieczu obchodzono różnie: piątek lub sobola po Quasimodo, Exaudt (Magd.);piątek po Jubilale (Kolon.); piątek po Boźym Ciele; gdzie indziej w pewnych dniach lipca
918 Conatus delicti (deliquendi) - _ usiłowanie przestępstwa,
919 concelebro _ obchodzić, święcić
920 Conceptio domini _ marzec 23.
921 Conceptio Mariae _ 39422
922 conceptus _ poczęcie
923 concessus _ pozwolenie, przyzwolenie
924 concinnitas _ zgodność, harmonia
925 concubina _ nałożnica, kochanka
926 concubius _ północ
927 condicio _ umowa małżeńska
928 condimentarius _ kupiec korzenny
929 conditio _ status społeczny ale i zawód
930 Conditio sine qua non - _ warunek konieczny,
931 conditorium _ trumna, grobowiec
932 condoleo _ cierpieć
933 conductitius _ najemnik, wyrobnik
934 Conductus paschae, pentecostes _ oktawa Wielkanocy, Ziel. Świąt i przeciąg czasu, między Świętem a oktawą,
935 confessio _ wyznanie, przyznanie
936 Confessio et pulchritudo _ czwartek po Inuocauit.
937 Confinatio -, _ internowanie zatrzymanie
938 confirmatio sacra _ bierzmowanie
939 conflagro _ spłonąć
940 conflator _ hutnik, wytapiacz rudy
941 conglacio _ zamarznąć/określenie rodzaju śmierci/
942 congregatio _ życie towarzyskie
943 coniectura _ tłumaczenie, domysł
944 coniugalis _ małżeński
945 coniugatis _ żonaty, zamężna
946 coniuges _ małżonkowie
947 coniugis _ małżonka, żona, kochanka
948 coniunctio _ połączenie, pokrewieństwo
949 conjugalis _ małżeński
950 conjugatis _ żonaty, zamężna
951 conjuges _ małżonkowie
952 Conradi ep. Constantien cf. _ listopad 26.
953 Conradi Placentinicf. _ luty19(w diec.Chełmińskiej, Lubelskiej, Sandom.Tyraspolsklej i Warszawskiej).
954 consanguinei proximiores _ krewni bliżsi
955 consanguinei remoti _ krewni dalsi
956 consanguineus _ krewny, bratni
957 conscendo, ere, endi, ensum _ wstępować
958 consecro _ poświęcić
959 consenesco _ starzeć się
960 conserte _ w ścisłym związku
961 consigno _ opieczętować, poświadczyć, potwierdzić
962 consiliarius _ rajca, radny , członek rady miejskiej
963 Consilium iudeorum _ /sąd judzki?nad Jezusem /piątek przed niedzielą Palmową.
964 consimilis _ podobny
965 consipio _ być przy zdrowych zmysłach
966 consisto _ zejść się
967 consitor _ siewca
968 consobrina _ siostrzenica, bratanica
969 consobrinus _ siostrzeniec, bratanek
970 consobrinus _ siostrzeniec, kuzyn
971 consocer _ teść
972 consororini _ zrodzeni z dwóch sióstr
973 consors _ żona
974 conspicor _ ujrzeć
975 Constantia _ Konstancja
976 constantia _ stateczność, konsekwencja
977 Constantii ep m _ styczeń 29.
978 Constantini ep, cf. _ Konstanty biskupkwiecień 12, N.
979 Constantini m. _ Konstanty menczennik maj 21, K
980 Constantini reg. Scot, cf. _ 39152
981 Constantinus _ Konstanty
982 Constantis et Alexandri mm. _ październik 5.
983 Constatnine _ Konstanty
984 constitutum _ rozporządzenie, umowa
985 consto, are, stitit, staturus _ stanąć silnie
986 constupro _ zgwałcić, zhańbić
987 consul _ burmistrz w prawie magdeburskim
988 Consummatio delicti - _ dokonanie przestępstwa,
989 contamino _ splamić, zniesławić
990 contamino _ splamić, zniesławić
991 contegulator _ dekarz
992 contemero _ splamić, zniesławić
993 contemptus _ wzgardzony
994 contentio _ porównanie
995 contentio _ porównanie
996 conthoralis _ żona
997 Conticinium _ początek nocy.
998 contiguus _ sąsiedni, graniczący
999 continuationis _ związek, trwanie
1000 contortio _ powikłane wyrażenie
1001 Contra facta non valent argumenta - _ wobec faktów argumenty muszą ustąpić,
1002 Contra ius commune - _ wbrew prawu powszechnemu,
1003 Contra legem - _ wbrew ustawie,
1004 Contra legem facere - _ działać niezgodnie z prawem,
1005 Contra naturam - , _ wbrew naturze
1006 Contra praescriptum - _ wbrew przepisowi,
1007 Contra vim non valet ius -, _ prawo ustępuje przed przemocą
1008 contradico _ sprzeciw
1009 Contradictio - _ sprzeciw, sprzeczność,
1010 Contradictio explicita - _ wyraźna sprzeczność,
1011 Contradictio implicita - _ ukryta sprzeczność,
1012 Contradictio in adiecto - _ sprzeczność w przydawce (przymiotniku),
1013 Contradictio in se - , _ sprzeczność sama w sobie
1014 Contradictio in subiecto -, _ sprzeczność w samym przedmiocie
1015 Contradictio in terminis - _ sprzeczność w terminach (określeniach),
1016 contristo _ zasmucać
1017 contumulo _ pochować,nakryć mogiłą
1018 conubialis _ małżeński
1019 conubium _ małżeństwo
1020 convenientia _ zgoda, harmonia
1021 Conversatio . _ tyle co Conversio
1022 Conversio. _ v. Afrae, Augustini Mariae, Magdalenae, Pauli.
1023 converto, ere, vertit, versum _ odwracać
1024 conviciator _ bluźnierca
1025 convictor _ strawnik
1026 convictus _ wspólne życie
1027 coop. loci _ miejscowy proboszcz
1028 copulatio _ zaślubiny
1029 copulatio _ zaślubiny, złączenie
1030 coqua _ kucharka
1031 coquus _ kucharz
1032 Corbiniani ep. Cf _ wrzesień 8; transl.listopad 20.
1033 corbo _ koszykarz wytwórca koszy
1034 cordarius _ powroźnik wytwórca powrozów -sznurów
1035 cordatus _ mądry
1036 cordis _ serce
1037 Cordis sanctissimi domini nostri Jesu Christi _ piątek po oktawie Bożego Ciała w diecezjach Gnieźnieńskiej i Poznańskiej.
1038 Cordulae v. m, _ październik 22.
1039 coreator _ skórnik, garbarz, szewc
1040 coriarius _ skórnik, garbarz, szewc
1041 coriator _ skórnik, garbarz, szewc
1042 Cornelii et CyprianI mm. _ wrzesień 14,
1043 Coronae domini _ sierpień 11, L. O.
1044 Coronae v. _ luty 20, N.
1045 Corporis Christi festum _ Boże Ciało,
1046 Corporis Christi festum _ Boże Ciało,czwartek po niedzieli Św. Trójcy.
1047 corpus _ ciało , ale i zwłoki
1048 Correctio fraterna _ wtorek po Oculi.
1049 corrigiarius _ rymarz
1050 corruptrix _ uwodzicielka
1051 Cosmae et Damiani ram. ) _ wrzesień27 (26, K.
1052 Cosmas _ Kosma
1053 cotiarius _ szlifierz /ostrzący narzędzia/
1054 crapula _ pijaństwo
1055 cras _ jutro
1056 Crathonis m. luty 15, K, _ wrzesień27 (26, K.
1057 creatrix _ matka/ rodzicielka /
1058 credo, ere, didi, ditum _ oddać w opiekę
1059 cremo _ spali
1060 Crescentiae m. _ czerwiec 15, K.
1061 Crescentii pb. listopad 29. _ czerwiec 15, K.
1062 cribrarius _ sitarz
1063 Crimen - _ przestępstwo, zbrodnia,
1064 Crimen continuatum - _ przestępstwo ciągłe,
1065 Crisogoni m. _ listopad 24, K.
1066 Crispinae v. m. _ grudzień 5,
1067 Crispini et Crispiniani mm. _ październik 25; transl czerwiec 30.
1068 Cristophori m,. _ lipiec 25, K. P
1069 Cruces _ Krzyżowe dni od niedzieli Vocem iucunditatis do następnego wtorku
1070 Crucifisio domini _ Wielki Piątek.
1071 crucio _ męczyć, katować
1072 crumenanus _ kaletnik, tasznik
1073 crumenarius _ kaletnik, tasznik
1074 crustularius _ ciastkarz
1075 crustularius _ ciastkarz, cukiernik
1076 crustularius, cupendinarius _ ciastkarz, cukiernik
1077 Cuiusvis hominis est errare, nullius nisi insipientis in errore perseverare - _ Każdy może zbłądzić, trwać w błędzie tylko głupi,
1078 culcitarius _ krawiec robiący płaszcze z materiału
1079 Culpa - _ wina,
1080 Culpa dolo exorta - _ wina kombinowana (mieszana),
1081 Culpa lata - , _ wina ciężka
1082 Culpabilis - _ karygodny,
1083 cultellarius _ nożownik
1084 cultellifaber _ nożownik
1085 cultrifex _ nożownik
1086 Cum animo corrigendi - , _ w zamiarze (celu) wychowawczym
1087 Cum clamorem ad dominum . _ czwartek po Środzie popielcowej albo 10-ta niedziela po Św. Trójcy
1088 Cum sanctificatns fuero _ środa po Laetare,
1089 Cumfatii et Xenophori mm. _ Lipiec 25, L
1090 cumque _ zawsze
1091 cumulo, are _ gromadzić
1092 Cunabula iuris - _ podstawy prawa (kolebka wiedzy prawniczej),
1093 cunae _ kołyska
1094 cunctus _ połączony, złączony razem
1095 Cunegundis imp. v. _ Kunegunda marzec3;transl.wrzesień 9 (N. wrzesień 10,), Canon.(1200) marzec 29.
1096 Cunegundis v. patronae regni Poloniae _ Kunegunda patronka Polski niedziela po 24 lipca lub 24 lipca jeżeli wypadnie w niedzielę
1097 Cuniberti ep. Colonien cf. _ Listopad 12, K. (listopad 13, Kt).
1098 cunicularius _ gwarek, sztolnik
1099 cunnus _ części płciowe kobiety, kobieta, dziwka
1100 cunnus _ części płciowe kobiety, kobieta, dziwka
1101 Cunradi ep. _ Konrad listopad 26, P.
1102 cupanus _ bednarz
1103 cuparius _ bednarz
1104 cupendinarius _ ciastkarz, cukiernik
1105 cupio, ere, ivi, itum _ pragnę
1106 Cuprum _ Miedź-Cu
1107 curator _ opiekun, proboszcz, dozorca
1108 curator medici _ lekarz
1109 Curium _ Kiur-Cm
1110 curo, are _ dbać
1111 currifex _ stelmach, kołodziej
1112 curro, ere,cucurri, cursum _ biec/wbiegać/spieszyć się
1113 currus wóz ,rydwan./poet. okręt, pług/
1114 cursoris _ goniec
1115 Curtii, Alexandri, Theodoli mm _ Kurt, Aleksander maj 3, L.
1116 custodia _ straż, piecza
1117 custos _ stróż, opiekun
1118 Cuthberti ep. Lindisfarnen. Cf _ maj 3, L.
1119 Cuthburgae v. _ sierpień 31.
1120 Cypriani abb. _ Cyprian arcybiskup grudzień 9, N.
1121 Cypriani ep. m. _ Cyprian biskup wrzesień 26, K.
1122 Cypriani et Cornelii mm. _ Cyprian i Kornel Wrzesień 14, K. L. N.
1123 Cypriani et Justinae mm. _ Wrzesień 26, N.
1124 Cyprianus _ Cyprian
1125 Cyri et Ioannis mm. _ styczeń 31.
1126 Cyriaci et soc. _ sierpień 8 (czerwiec 12, P.).
1127 Cyriaci m. _ marzec 16.
1128 Cyriaci, Largi et Smaragdi mm. _ sierpień 8, N. L. K.
1129 Cyriae et Muscae v. _ czerwiec 17.
1130 Cyrici et Iulittae mm.. _ czerwiec 18, L.O
1131 Cyrilli et Methodii ep. Moraviae _ Cyryl i Metody apostołowie Moraw marzec 9.
1132 Cyrilli ef. _ marzec 6.
1133 Cyrilli et soc. mm, _ Cyryl lipiec 9, K.
1134 Cyrillus _ Cyryl
1135 Cyrini ep. m. _ czerwiec 4, K. N.
1136 Cyrini, Baailidis, Narbonis et Nasarii mm. _ czerwiec 12, K. L.
1137 Cythionia m. _ grudzień 22, N.
1138 Czeslaus _ Czesław
1139 Czesława wyzn. _ lipiec 20.
1140 Da pacem domine . _ 18-ta niedziela po Św. Trójcy
1141 Daemon mutus . _ niedziela Oculi
1142 Dalmatii m. _ wrzesień, 11
1143 Dalmatii(Dalmatae)m. _ grudzień 5 K,
1144 Damasi pp. cf. _ Damazy grudzień 11, L.
1145 Damiani et Cosmae mm. _ Damian i Kosma grudzień 11, L.
1146 Damiani m. luty 13, N. _ Damian grudzień 11, L.
1147 damnatio _ potępienie
1148 damno _ skazać, potępić
1149 Danieli et Theodardi ep. mm. _ wrzesień 10, K.
1150 Danieli proph. _ Daniel lipiec 21.
1151 danista _ lichwiarz
1152 dapifer _ stolnik
1153 Dariae, Chrysantii et Mauri mm. _ grudzień l, L.
1154 Darii et soc. mm. _ kwiecień 12,
1155 Datiani v. Tatiani. _ Datiana popularnie Tatiana
1156 Davidis abb. _ czerwiec 25.
1157 Davidis ep. et. _ marzec 1.
1158 Davidis reg. grudzień 30. _ kwiecień 12,
1159 Davidus _ Dawid
1160 De facto - _ w rzeczywistości,
1161 De lege ferenda _ o ustawie, która ma być uchwalona,
1162 De lege lata _ o ustawie obowiązujące
1163 De necessitatibus meis _ piątek poniedzieli Inuocauit.
1164 deauralor _ pozłotnik
1165 debeo, ere, uit, itum _ być dłużnym
1166 debilitas _ ułomność, kalectwo
1167 debitor _ wierzyciel
1168 decanatus _ dekanat np dziesięc parafii jednostka podziału w kościele kat.mniejsza od diecezji
1169 Decem millium luilitum mm. _ czerwiec 22.
1170 December _ Grudzień
1171 decessio _ odejście, ustąpienie
1172 declaratio nullitatis _ unieważnienie małżeństwa /rozwód/
1173 declaratio nullitatis matrimonii _ anulowanie małżeństwa
1174 Decollatio Ioannis Baptistae _ sierpień 29.
1175 decorus _ stosowny, przyzwoity
1176 dedecor _ hańba, niesława
1177 Dedicatio basilicae b. Mariae de Portiuncula _ sierpień 2,
1178 Dedicatio basilicae Petri et Pauli _ listopad 18.
1179 Dedicatio ecclesiae Michaelis _ o.Michaelis
1180 Dedicatio eccłesiae Salvatoris _ listopad 9.
1181 Dedicatio Mariae ad martyres _ maj13.
1182 Dedicatio Mariae ad nives _ o. Mariae nivis.
1183 defendo, ere, endi, ensum _ odpychać/bronić
1184 Definiendum _ to co ma być zdefiniowane
1185 Definiens _ to co definiuje,
1186 Definitio _ definicja,
1187 Definitus _ ustalony, stały,
1188 deflagratio _ spalenie
1189 defleo _ opłakać
1190 defleo, ere, flevi, fluxi _ opłakuję
1191 deformitas _ hańba, brzydota
1192 deformitas _ hańba, brzydota
1193 Defunctorum fidelium commemoratio Dzień Zaduszny, listopad 2, _ Dzień Zaduszny, listopad 2,
1194 defunctus _ zmarły nieżywy
1195 deglubitor _ rakarz, hycel
1196 dehonestamentum _ niesława
1197 deiectio _ wypędzenie
1198 deiero _ uroczyście przysięgać/Bogu przysięgać/
1199 delamentor _ opłakiwać
1200 delatio _ doniesienie, denuncjacja
1201 delegatus _ delegat, przedstawiciel
1202 deleo, ere, evi, etum _ wymazać/niszczyć
1203 deliberatio _ rozważania
1204 Delicta communia _ przestępstwa powszechne
1205 Delicta omissionis _ przestępstwa formalne z zaniechania,
1206 Delicta per omissionem commissa _ przestępstwa materialne z zaniechania,
1207 Delicta propria _ przestępstwa indywidualne
1208 delictum _ uchybienie, błąd
1209 Delictum _ występek, przestępstwo,
1210 Delictum commissivum _ przestępstwo z działania,
1211 Delictum commune _ przestępstwo powszechne
1212 Delictum consumatum _ przestępstwo dokonane,
1213 Delictum continuatum _ przestępstwo ciągłe,
1214 Delictum iuris gentium _ przestępstwo prawa międzynarodowego
1215 Delictum omissivum _ przestępstwo z zaniechania,
1216 Delictum permanens _ przestępstwo trwałe,
1217 Delictum proprium _ przestępstwo indywidualne,
1218 Delictum putativum _ przestępstwo urojone,
1219 Delictum sui generis _ przestępstwo odrębnego (samodzielnego) typu,
1220 Delictum tentatum _ usiłowane przestępstwo,
1221 delirus _ głupi, szalony/ choroba umysłowa/
1222 delubrum _ świątynia, świętość
1223 demens _ głupi, szalony/choroba umysłowa/
1224 Demetrii m. _ październik 8, K. (październik 26, Węgry, Ruf).
1225 Demetrius _ Dymitr
1226 demigro _ oddalić się
1227 demum _ właśnie, dopiero co
1228 demuto _ odmienić, zmienić
1229 denatus _ zmarły- denat
1230 denego _ zaprzeczyć
1231 denicalis _ dotyczący zmarłych
1232 denomino _ nazywać
1233 denubo, denuptum _ wyjść za mąż, ożenić się
1234 denuo _ na nowo
1235 Deodati ep. cf. _ czerwiec 20.
1236 dependo _ odpokutować za coś
1237 deploro _ głośno płakać
1238 Deportatio _ zesłanie
1239 Depositio Mariae _ sierpień 15.
1240 deprecabundus _ usilnie proszący
1241 deputatus _ deputat
1242 derelictio _ upośledzenie
1243 Desiderii ep. Lingonen. m. _ maj 21, K(także maj 25, N.); transl. styczeń 19.
1244 Desiderii ep. Viennen m. _ luty 11,
1245 desidero, are _ pragnąć/pożądać
1246 designatio _ mianowanie
1247 despero, are _ wątpić
1248 despicientia _ pogarda, lekceważenie
1249 despondi _ obiecać, przyrzec
1250 Desponsatio B. V. Mariae _ styczeń 22(teraz styczeń 23).
1251 desponso _ zaręczyć
1252 destino _ utwierdzić, umocnić w wierze
1253 destitutio _ zawód
1254 detractio _ uprowadzenie
1255 deus _ Bóg
1256 Deus cum egredieris _ środa po Zielonych Świętach.
1257 Deus in adjutorium meum intende _ czwartek po niedz. Reminiscere,lub 12-ta niedziela po Św. Trójcy.
1258 Deus in loco sancto _ 11-ta niedziela po Św. Trójcy.
1259 Deus in nomine tuo _ poniedziałek po niedzieli Laetare.
1260 Deus iudica v. _ zobacz ludica.
1261 Deus omnium exauditor _ niedziela po oktawie Bożego Ciała.
1262 devotio _ ślubowanie
1263 dica _ skarga, proces
1264 dicationis _ prawo obywatelstwa
1265 Dicit dominus ego cogito _ 23-cia (ostatnia) niedziela po Św. Trójcy.
1266 dico _ bóstwu poświęcić
1267 dico, ere, dixi, dictum _ pokazywać/nazywać
1268 dictio _ mowa
1269 dicto, are _ mówić
1270 dictum _ wyraz, rzecz wypowiedziana
1271 die _ dnia
1272 Diea focorum _ niedziela lnuocauit.
1273 Dies pentecostes _ Niedziela Zielonych Świąt.
1274 Dies absolutionis, absolutus _ Wielki Czwartek.
1275 Dies adoratus _ Wielki Piątek.
1276 Dies advesperascena _ wieczór.
1277 Dies animarum _ Dzień Zaduszny, listopad 2; (wrzesień 30, Węgry).
1278 Dies apostolorum _ Piotra i Pawła czerwiec 29.
1279 Dies architriclinii _ 2-ga niedziela po Trzech Królach.
1280 Dies ater _ popielec.
1281 Dies azymorum _ tydzień przed Wielkanocą a szczególnie W. Czwartek.
1282 Dies bordarum, brandonum, baranim . _ niedziela Invocavit
1283 Dies caniculares, dies messis, vacationum _ dnie: od 6/VII-17/VIII albo od 13/VII-24/VIII albo od 14/VII-15/VIII.
1284 Dies carnisprivii, festum carnlsprivii _ niedziela Esto mihi.
1285 Dies cenae dominlcae _ Wielki Czwartek.
1286 Dies cinerum cineris et cilicii _ środa po Esto mihi.
1287 Dies corporis (et sanguinis) domini _ Boże Ciało.
1288 Dies dominicus, dorainicalis _ niedziela.
1289 Dies duodecimus _ styczeń 6.
1290 Dies earnisprivii ultima _ wtorek po Esto mihi,
1291 Dies eepulturae domini _ Wielka Sobota.
1292 Dies ferialis, feriaticus,feriatus _ zwyczajny dzień tygodnia.
1293 Dies florum et rainoruni _ niedziela Palmowa..
1294 Dies hosanna _ niedziela Palmowa.
1295 Dies Iavationis _ Wielka Sobota.
1296 Dies illuceseens _ Świt.
1297 Dies incarnationis _ Zwiastowanie N.P. M. marzec 25.
1298 Dies indulgentiae _ Wielki Czwartek.
1299 Dies innocentium _ grudzień 28.
1300 Dies innocentum (-tium) _ grudzień 28.
1301 Dies Iohannis luminls _ czerwiec 26.
1302 Dies Iunae _ Dzień Junony poniedziałek,
1303 Dies Jovis absolutus, bonus, magnus,sanctus, a mandato _ Wielki Czwartek.
1304 Dies Jovis czwartek, _ Dzień Jowisza Czwartek
1305 Dies laraenialionum _ trzy dni przed Wielkanocą, a szczególnie Wielki Piątek.
1306 Dies litaniarum _ Krzyżowe dni: poniedziałek, wtorek, środa po niedzieli Rogale (5 po Wiekanocy).
1307 Dies luminariam _ luty 2.
1308 Dies lunae salax _ poniedziałek po Esio mihi.Dies magnae festivitatis Wielki Czwartek
1309 Dies magnus _ z poszczególnym dniem tygodnia oznacza dany dzień Wielkiego Tygodnia.
1310 Dies maigni scrutinii _ środa po Laetare.
1311 Dies majalis, maii _ maj 1.
1312 Dies mandati _ Wielki Czwartek.
1313 Dies Martis _ Dzień Marsa wtorek
1314 Dies media _ środek tygodnia środa.
1315 Dies Mercurii, Mercurums, Mercoris _ Dzień Merkurego środa.
1316 Dies messis o. Dies caniculares. _
1317 Dies muti _ Wielki Czwartek, Piątek i Sobota
1318 Dies mysteriorum _ Wielki Czwartek.
1319 Dies olivarum. _ niedziela Palmowa
1320 Dies omnium animarum _ listopad 2.
1321 Dies omnium apostolorum _ lipiec 15,diuisio apostolorum.
1322 Dies omnium sanctorum _ lisiopad 1.
1323 Dies osanna _ Niedziela Palmowa.
1324 Dies palmarum _ Niedziela Palmowa.
1325 Dies parasceves _ Wielki Piątek.
1326 Dies paschales Święta Wielkanocne. _ Wielki Piątek.
1327 Dies paschalis sabbati _ Wielka Sobota.
1328 Dies paschalis, paschae, paschalis,paschatos _ Niedziela Wielkanocna.
1329 Dies passionis lugubris et dolorosus,dies passionis dominieae _ Wielki Piętek.
1330 Dies pingues _ poniedziałek i wtorek przed Popielcem,
1331 Dies poenitentiales . _ Wielki Tydzień
1332 Dies postpaschales _ Tydzień Wielkanocny
1333 Dies puerorum _ grudzień 38.
1334 Dies quadragesimae _ Środa Popielielcowa
1335 Dies quinquagesimus _ Zielone Święta.
1336 Dies reeonciliationis . _ W. Czwartek
1337 Dies resurrectionis _ Niedziela Wielkanocna.
1338 Dies rogationum v. _ Dni krzyżowe
1339 Dies rogationum. _ Krzyżowe dni: poniedziałek, wtorek, środa przed Wniebowstąpieniem Pańskiem
1340 Dies sabbati, sabbatinua _ sobota.
1341 Dies sacramenti . _ /Dzień sakramentu/ Boże Ciało, czwartek po Sw. Trójcy
1342 Dies sacratissimus, dies sanctus _ Niedziela Wielkanocna.
1343 Dies Salvatoris _ Niedziela Św. Trójcy.
1344 Dies sanguinis domini _ Boże Ciało.
1345 Dies Saturni . _ Dzień Saturna sobota
1346 Dies scrutinii (magni) _ środa po Laetare.
1347 Dies solis _ Dzień Słońca niedziele.
1348 Dies soteriae _ Wielki Piątek.

ciąg dalszy słownika str2


1349 Dies spiritus sancti _ Zielone Święta.
1350 Dies strennarum . _ Nowy Rok
1351 Dies tertius _ trzeci dzień przed, albo po każdym Święcie, przyczym wlicza się początkowy i końcowy dzień.
1352 Dies trinitatis _ niedziela po Zielonych Świętach.
1353 Dies vacationum _ o. dies caniculares. Wakacje,Kanikuła
1354 Dies venerationis corporis domini _ Boże Ciało.
1355 Dies Veneris _ Dzień Wenery -piątek.
1356 Dies Veneris benedictus, bonus, magnus, passionis domini, sanctus _ Wielki Piątek.
1357 Dies vicesimus _ styczeń 13.
1358 Dies virginum _ październik 21.
1359 Dies viridium _ Wielki Czwartek.
1360 Dietraari cp. Prag. _ Dietar/Diter/ biskup Praski styczeń 2, S.
1361 difficultas _ trudność
1362 diffiteor _ zaprzeczać
1363 diffugium _ ucieczka
1364 dignatio _ godność, dostojeństwo
1365 Dignus es Domine niedziela Misericordia _ 2-ga po Wielkanocy Niedziela Miłosierdzia Bożego ustanowiona przez papieża Jana Pawła II
1366 digressio _ odejście, ustąpienie
1367 dilatio _ opóźnienie
1368 diligens _ staranny
1369 diludium _ zwłoka, przerwa
1370 dimensor _ szynkarz
1371 dimidium _ połowa
1372 Dimissio apostolorum _ lipiec 15.
1373 Dimissio carnium _ niedziela Estomihi, 7-ma przed Wielkanocą.
1374 Dioecesious Cracoviensis _ diecezja krakowska
1375 Dioecesious Gnesnensis _ diecezja gnieżnieńska
1376 Dioecesious Premisliensis _ diecezja przemyska
1377 Dioecesious Tarnoviensi _ diecezja tarnowska
1378 Dioecesious Varsaviensis _ diecezja warszawska
1379 dioecesis _ diecezja
1380 Dionyaii et Aemiliani mm. _ luty 8 K,
1381 Dionysii ep. cf. _ kwiecień 8, N.
1382 Dionysii et soc. (Rustici et Eleutherii) mm. _ październik 9, N.;Inv. kwiecień 12.
1383 Dionysius _ Dyonizy, Dionizy
1384 diremptus _ rozłączony
1385 diritas _ okropność, niegodziwość
1386 diruo, ere, rui, rutum _ burzyć/rozbić
1387 dirus _ straszny, okropny
1388 disceptatio _ wyjaśnienie
1389 disceptator _ sędzia, rozjemca
1390 discidium _ rozejście się, rozwód
1391 discipulus _ uczeń
1392 discipulus _ uczeń, student
1393 disco, ere, didici _ uczyć
1394 discordia _ niezgoda
1395 disertus _ zrozumiały
1396 disimilis _ niepodobny, różny
1397 dispensator _ szafarz, rządca
1398 dispero _ ginąć, niszczeć
1399 Dispersio, disgregatio apostolorum _ Lipiec 15.
1400 dispicio _ dostrzec
1401 dispono, ere, posui, positum _ rozstawić/rozmieszczać
1402 disputo _ sprawdzić, badać
1403 disputo, are _ rozprawiać
1404 disquiro _ poszukiwać
1405 disquisitio _ poszukiwanie
1406 Districtus _ dystrykt, okręg
1407 diutinus _ dłgotrwały
1408 Dives malus _ 1-sza niedziela po Św.Trójcy.
1409 divinitas _ boskość
1410 Divisio apostolorum _ lipiec 15, off.
1411 diviso _ podział, rozdział
1412 divortium _ rozwód
1413 Dixit Rebeca filio suo _ sobota przed niedzielą Oculi.
1414 do, are, dedi, datum _ dawać/ofiarować
1415 doceo, doctum _ nauczyć, uczyć
1416 doceo, ere, docui, doctum _ uczyć
1417 doctrina _ nauczanie, wiedza
1418 dogma _ zdanie, twierdzenie
1419 doleator _ bednarz
1420 doliarius _ bednarz
1421 dolor _ smutek, zmartwienie
1422 dolosus _ podstępny
1423 Dolus alternativus _ zamiar przemienny,
1424 Dolus antecedens _ zamiar powstały przed popełnieniem czynu zabronionego,
1425 Dolus coloratus _ zamiar zabarwiony
1426 Dolus cumulativus _ zamiar kumulatywny,
1427 Dolus deliberatus _ zamiar przemyślany,
1428 Dolus directus _ zamiar bezpośredni
1429 Dolus eventualis _ zamiar ewentualny
1430 Dolus eventualis cumulativus _ zamiar ewentualny kumulatywny
1431 Dolus generalis _ zamiar ogólny
1432 Dolus indirectus _ zamiar pośredni
1433 Dolus praemiditatus _ zamiar rozmyślny (przemyślany)
1434 Dolus quasi eventualis _ zamiar niby ewentualny
1435 Dolus repentinus _ zamiar nagły
1436 Dolus superveniens _ zamiar powstały po popełnieniu czynu zabronionego
1437 domesticus _ domowy, rodzinny
1438 Domiciani ep. _ maj 7 (K. maj 11).
1439 Domicii m. _ Dominik lipiec 5, K.
1440 Domicillae v. _ maj 7, 14, N.
1441 domina _ gospodyni domowa
1442 dominator _ władca
1443 Domine in tua misericordia _ 1-sza Niedziela po Św. Trójcy.
1444 Domine ne in ira tua _ 2-ga niedziela po Trzech Królach.
1445 Domine ne longe facias _ Niedziela Palmowa.
1446 Domine refugium factus es _ wtorek po niedzieli Inuocavit.
1447 Dominica _ Wielki Czwartek
1448 Dominica bordarum, brandonum,burarum, focorum, de lignis orditis _ 1-sza niedziela Wielkiego Postu (Invocavit)
1449 Dominica resurrectionis _ niedziela Wielkanocna.
1450 Dominica ante candelas _ niedziela przed 2 lutego.
1451 Dominica guasimodo geniti _ niedziela Przewodnia.
1452 Dominica in septuagesima _ niedz.Circumdederunt.
1453 Dominica in quadragesima _ niedz.Inoocaoit.
1454 Dominica (sc. dies) . _ niedziela /Dzień Pański /
1455 Dominica abrenuntiationis _ niedziela Oculi.
1456 Dominica ad carnes levandas, tollendas _ Esto mihi.
1457 Dominica adventus domini, in adventu _ cztery Niedziele przed Bożym Narodzeniem.Adwent
1458 Dominica albis depositis _ niedziela Przewodnia.
1459 Dominica ante caput ieiunii, ante earnisprivium _ niedziela Esto mihi.
1460 Dominica ante ingressum Septuagesimae _ ostatnia niedz. po Trzech Królach.
1461 Dominica ante litanias . _ 5-ta. niedz.po Wielkanocy
1462 Dominica architriclinii _ 2-ga niedziela po Trzech Królach.
1463 Dominica aurea _ Niedziela Św.Trójcy.
1464 Dominica benedicta. _ Niedziela Św.Trójcy
1465 Dominica Cananeae _ 2-ga niedziela Wielkiego Postu (Reminiscere).
1466 Dominica capitilavii _ niedziela Palmowa.
1467 Dominica carnisprivii (novi), carnelevaris _ niedziela Esto mihi.
1468 Dominica competentium _ niedziela Palmowa.
1469 Dominica conductus paschae _ v. Conduetus paschae.
1470 Dominica corporis Christi _ niedziela po Bozem Ciele
1471 Dominica de fontanis _ 4-ta niedziela Wielkiego Postu (Laetare).
1472 Dominica de lignis orditis _ Invocavit.
1473 Dominica de modicum _ 3-cia niedz.po Wielkanocy (Jubilate).
1474 Dominica de palma, de ramis palmarum _ niedziela Palmowa.
1475 Dominica de panibus _ niedz. Laetare,4-ta Wielkiego Postu.
1476 Dominica de passione, in passione _ 5-ta niedziela Wielkiego Postu.(ludiea).
1477 Dominica de rosa _ 4-ta niedz. Wielkiego Postu (Laetare).
1478 Dominica esorcismi _ 3-cia niedziela Wielkiego Postu (Ocali).
1479 Dominica focorum _ niedz. Invocavit.
1480 Dominica hebdomationis _ niedziela po Św.Michale.
1481 Dominica Hierusalem _ 4-ta niedziela Wielkiego Postu (Laetare).
1482 Dominica Hosanna _ niedz. Palmowa.
1483 Dominica in adventu domini _ cztery niedziele Adwentu.
1484 Dominica in albis, post albas, albis depositis _ niedziela Przewodnia.
1485 Dominica in capite ieiunii, initii quadragenimae _ niedz. Invocavit
1486 Dominica in carnisprivis _ niedziela Esto mihi.
1487 Dominica in excelso throno _ 1-sza niedziela po Trzech Królach.
1488 Dominica in media quadragesimae _ 4-ta niedziela Wielkiego Postu.
1489 Dominica in palmis, in ramis palmarum _ niedziela Palmowa.
1490 Dominica in passione _ niedz.Iudica.
1491 Dominica in quinquagesima _ niedz.Esto mihi.
1492 Dominica in resurrectione _ Wielkanoc.
1493 Dominica in sexagesima _ niedziela Exurge.
1494 Dominica in voluntate tua . _ 21-sza niedziela po Św. Trójcy
1495 Dominica indulgentiae . _ niedz. Palmowa
1496 Dominica infra octavam Circumcisionis Domini _ niedziela między 1-szym a 6-tym stycznia.
1497 Dominica infra octavam Epiphaniae _ niedziela między 6-tym a 13-tym stycznia.
1498 Dominica infra oetavam Natalia Domini _ niedziela między Bozem Narodzeniem a Nowym Rokiem.
1499 Dominica isti sunt dies _ niedziela Iudica.
1500 Dominica jubilate omnis terra . _ 3-cia niedziela po Wielkanocy
1501 Dominica judiea me deus _ 5-ta niedziela Wielkiego Postu.
1502 Dominica lavautium capita _ niedziela Palmowa.
1503 Dominica mapparum albarum _ 2-ga niedziela po Wielkanocy.
1504 Dominica mediana octava _ 5-ta niedziela Wielkiego Postu (Iudica).
1505 Dominica mediana, mediae quadragesimae, media quadragesimae _ 4-ta niedziela Wielkiego Postu (Laetare).
1506 Dominica memento nostri Domine _ 4-ta niedziela Adwentu.
1507 Dominica mensis paschalis _ 4-ta niedziela po Wielkanocy (Cantate).
1508 Dominica miserere mei Domine _ 16-ta niedziela po Św. Trójcy.
1509 Dominica miseri cordia Domini plena est terra _ 2-ga niedz.poWielkanocy.
1510 Dominica missae alleluia _ 9-ta niedziela przed Wielkanocą.
1511 Dominica modicum _ 5-ta niedziela Wielkiego Postu (Iudica).
1512 Dominica munera oblata quaesumus _ niedziela Zielonych Świąt.
1513 Dominica nigra _ 5-ta niedziela Wielkiego Postu (Iudica).
1514 Dominica oculi _ 3-cia niedziela Wielkiego Postu.
1515 Dominica olivarum, hosanna et olivarum, palmarum _ niedziela Palmowa.
1516 Dominica omnes gentes _ 7-ma niedziela po Św. Trójcy i (nie wszędzie) środa przed Wniebowstąpieniem.
1517 Dominica omnia quae fecisti _ 20-ta niedziela po Św. Trójcy i czwartek po Iudica.
1518 Dominica omnis terra _ 2-ga niedziela po Trzech Królach.
1519 Dominica panum _ 4-ta niedz. Wielkiego Postu (Laetare).
1520 Dominica paracleti _ 6-ta niedziela po Wielkanocy (Exaudi)
1521 Dominica paralytici _ 19-ia niedziela po Św. Trójcy.
1522 Dominica paschae floridae _ niedziela Palmowa.
1523 Dominica paschae,paschalis _ niedziela Wielkanocy
1524 Dominica passionis domini _ 5-ta niedziela Wielkiego Postu (Iudica).
1525 Dominica pastor bonus _ 2-ga niedziela po Wielkanocy.
1526 Dominica pentecostes niedziela _ Zielonych Świąt.
1527 Dominica pinguis _ niedziela. Esto mihi.
1528 Dominica poenosa _ niedziela Palmowa.
1529 Dominica populus Sion _ 2-ga niedz.Adwentu.
1530 Dominica post albas _ niedziela Przewodnia.
1531 Dominica post Ascensionem domini _ 6-ta niedziela po Wielkanocy(Exaudi).
1532 Dominica post Novum Annum _ niedziela między 1-szym a 6-tym stycznia.
1533 Dominica post octavam Epiphaniae _
1534 Dominica post ostensionem religuiarum _ 2-ga niedz. po Wielkanocy.
1535 Dominica post streunas _ niedziela między 1-szym a 6-tym stycznia.
1536 Dominica prima quadragesimae _ Inuocauit,
1537 Dominica prima septuagesimae _ Circumdederunt.
1538 Dominica privilegiata _ 1-sza niedz.Wielkiego Postu (Inuocaoit).
1539 Dominica protector noster _ 14-ta niedziela po Św. Trójcy.
1540 Dominica publicani et pharisei _ 11-ta niedziela po Św. Trójcy.
1541 Dominica qua alleluia clauditur _ 9-ta niedziela przed Wielkanocą.
1542 Dominica qua alleluia clauditur _ 9-ta niedziela przed Wielkanocą,
1543 Dominica quadragesimae _ 1-sza. niedzielą Wielkiego Postu.
1544 Dominica quinquagesimae _ 7-ma niedziela przed Wielkanocą.
1545 Dominica quinque-panum _ 4-ta niedziela Wielkiego Posła.
1546 Dominica reddite caesari , _ 23-cia niedziela po Św. Trójcy
1547 Dominica reliquianim _ 1-sza niedz.po 7-ym lipca.
1548 Dominica reminiscere miserationum _ 2-ga niedz. Wielkiego Postu i środa Suchych dni przed nią.
1549 Dominica respice in me _ 3-cia niedziela po Sw. Trójcy,
1550 Dominica rogate, rogationum _ 5-ta niedziela po Wielkanocy
1551 Dominica rosae, rosata _ Niedziela różowa/kolor ornatów/ 4-ta niedz.przed Wielkanocą.
1552 Dominica rossa _ niedziela Esto mihi.
1553 Dominica salus populi ego sum Is-ta _ niedziela po Św. Trójcy.
1554 Dominica sancta _ niedz. Wielkanocna.
1555 Dominica septuagesimae _ 9-ta niedziela, przed Wielkanocą.
1556 Dominica sexagesimae _ 8-ma niedziela przed Wielkanocą.
1557 Dominica si iniquitates _ 22-ga niedziela po Św. Trójcy.
1558 Dominica spiritus domini _ niedziela Zielonych Świąt.
1559 Dominica suscepimus deus _ 8-ma niedziela po Św. Trójcy
1560 Dominica suscipe Domine fidelium preces _ 5-ta niedz. po Wielkanocy.
1561 Dominica transfigurationis _ 2-ga niedziela Wielkiego Postu.
1562 Dominica Trinitatis _ 1-sza niedziela po Zielonych Świętach.
1563 Dominica vacat(vaeans) _ niedziele od Bożego Narodź, do Trzech Króli.
1564 Dominica vocem iucunditatis _ 5-ta niedziela po Wielkanocy.
1565 Dominici cf. _ sierpień 5 (N. K1, sierpień 4); transl. maj 24.pień 4); transl. maj 24.
1566 Dominiea ramis palmarum _ niedziela Palmowa.
1567 Dominiea respice Domine _ 13-ta niedziela po Św. Trójcy.
1568 Dominikus _ Dominik
1569 dominus _ władca, gospodarz
1570 Dominus dixit ad me _ 1-sza msza w dzień Bożego Narodzenia.
1571 Dominus fortitudo plebis _ 6-ta niedziela po Św.Trójcy.
1572 Dominus illuminatio mea _ 4-ta niedziela po Św. Trójcy.
1573 Domiwca repoaitionis _ niedz. ludica.
1574 Donati ep. m. _ sierpień 7 (N. lały 17;S. marzec 1).
1575 Donatiani ep. Remen cf. _ październik 14; transl. sierpień 30.
1576 Donatiani et Rogatiani mm. _ 39226
1577 donum _ podarek, ofiara
1578 Dormientium septem _ v. Septem,
1579 Dormitio Mariae _ sierpień 15.
1580 Dorotheae v. m. _ luty 6,
1581 dos, dosotis _ posag, dar
1582 dotatus _ bogaty, obfity
1583 Droctovei abb, marzec 10, N. _ luty 6, off.
1584 dubitatio _ wątpliwość
1585 dubito _ wątpić
1586 ducatus _ księstwo
1587 dudum _ długo, od dawna
1588 dulciarius _ cukiernik
1589 Dulcissimi et Carissimi mm. _ kwiecień 19.
1590 Dum medium silentium _ niedziela po Bozem Narodzeniu, o ile przypada 29 lub 30 grudnia.
1591 Dum sanctificatus fuero _ Środa, po niedzieli Laetare.
1592 Dum clamarem ad dominum _ 10-ta niedziela po Św.Trójcy,albo czwartek po Popielcu.
1593 dum taxat _ ściśle biorąc
1594 Dunstani aep. Cantuarien cf. _ maj19;transl- wrzesień 7.
1595 Duodecim apostolorum _ lipiec 15.
1596 Duodecim fratrum _ wrzesień 1,
1597 Duorum Ewaldorum mm. _ paźdz. 3.
1598 Dura lex, sed lex _ twarde prawo, ale prawo
1599 dux _ książę
1600 dux exercitus _ hetman
1601 Dysprosium _ Dysproz-Dy
1602 eadem _ tam, tamże
1603 Ebbae v, _ sierpień 23.
1604 Ebdomada _ v. Hebdomada.
1605 ebrietas _ pijaństwo
1606 Ecce advenit domin?, tor _ styczeń 6.
1607 Ecce deue adjuvat me _ 9-ta niedziela po Św. Trójcy.
1608 Ecce nunc tempus acceptabile _ niedzielą Invocavit.
1609 eccere _ zaiste, zaprawdę
1610 economus _ ekonom, rządca
1611 edentarius _ dentysta
1612 edictum _ ogłoszenie, zarządzenie
1613 Edidrudis v. _ czerwiec 28.
1614 Edithae v. _ Edyta wrzesień 16; transl listopad 3.
1615 editio _ podanie, wniosek
1616 Edmundi ep. Cantnarien cf. _ Edmund biskup listopad 16, L,; transl. czerwiec 9.Can. 1247.
1617 Edmundi reg. m. _ Edmund król listopad 20; transl.kwiecień 29.
1618 Eduardi reg. cf. _ styczeń 5; traosl.październik 13.
1619 Eduardi reg. m. _ Edward król marzec 18; transl.czerwiec 20.
1620 Eduardus _ Edward
1621 Eductio Christi ex Aegypto _ styczeń 11.
1622 Eduxit dominus populum _ sobota przed niedzielą Przewodnią.
1623 Eduxit eos dominus in spe _ piątek przed niedzielą Przewodnią,
1624 effector _ twórca, sprawca
1625 effetus _ wyczerpany, osłabiony
1626 effigies _ obraz, wizerunek
1627 efflagitatio _ usilna prośba
1628 effligo _ zabić
1629 effugio _ uciec, ujść
1630 egeo, ere, ui _ potrzebować
1631 Ego autem cum justicia _ piątek po niedzieli Reminiscere.
1632 Ego autem in domino sperabo _ środa po niedzieli Ocali.
1633 Ego elamavi _ wtorek po niedzieli Oculi.
1634 Ego sum pastor bonus _ 2-ga niedziela po Wielkanocy.
1635 Egressio No6 ex arca _ kwiecień 28.
1636 egressus _ wyjście
1637 eiecto _ wypędzenie, wyrzucenie
1638 Einsteinium _ Einstein-Es
1639 eiulo _ płacz, lament
1640 elamentabilis _ żałosny
1641 Elesipii cf. _ kwiecień 7, K.
1642 Eleutherii ep. _ wrzesień 8, N.
1643 Eleutherii ep. et Anciae m _ kwiecień 18, K. N.
1644 Eleutherii ep. Tornac. cf. _ luty 20;transl. sierpień 25; elev. lipiec 9.
1645 Eleutherii pp. M _ maj 26 (N. maj 28).
1646 Eleutherii, Dionysii et Rusticii mm. _ październik 9, N.
1647 Elfegi aep. Cantnar. cf. _ kwiecień 19.
1648 Elianora, Alianora _ Eleonora
1649 Elias proph. _ lipiec 20.
1650 Eligii ep. Nbviomag. cf. _ grudzień 1;N. L.; transl. czerwiec 25.
1651 elinguis _ niemowa
1652 Eliphii m. październik 16. _
1653 Elisabeth vid. El _ Elżbieta dziewica listopad 19; transl.maj 2. Can. 1235.
1654 Elisabetha _ Elżbieta
1655 Elisei proph. _ Czerwiec 14.
1656 eluego _ zrzucić żałobę
1657 emancipio _ usamodzielnić,upełnoletnić,osiagnąc dojżałość prawną
1658 emendatio _ poprawa, udoskonalenie
1659 emendo, are _ poprawiać
1660 ementior _ kłamać
1661 emercor _ okupić
1662 Emerentianae v. _ styczeń 23, K.
1663 Emerici duc. _ listopad 5; depoaitio wrzesień 2.
1664 Emeritae v. m.Emilii o. Aemilii. _ grudzień 4.
1665 emigro _ wywędrować
1666 eminus _ daleki
1667 Emitherii et Celidonii mm. _ Marzec 3, K. N.
1668 emitto _ wysyłać
1669 Emmerami abb. m. _ 39355
1670 emorior _ zaginąć, umrzeć
1671 emporium _ zakup
1672 emptito _ kupić, kupować
1673 Emundi ep. o. Edmundi. _
1674 enervis _ bezsilny, słaby
1675 ensifex _ płatnerz, miecznik
1676 enubo _ wyjść za mąż za kogoś z innego miasta
1677 enuptio _ wyjście za mąż,wyjść za mąż
1678 enuptum _ wyjść za mąż za kogoś z innego miasta
1679 enutrio _ wychować
1680 Eobani m. _ lipiec 26.
1681 ephebus _ młodzieniec
1682 ephipparius _ siodlarz
1683 epiclerus _ dziedziczka
1684 epigonus _ pogrobowiec
1685 Epimachi et Gordiani mm. _ maj 10.
1686 Epiphamia domini _ styczeń 6.
1687 Epiphanii ep. cf. _ styczeń 22.
1688 epiphora _ katar
1689 episcopus _ biskup
1690 Epponis abb. et cf _ luty 7, S.
1691 eques _ rycerz
1692 equicius _ handlarz koni
1693 Erasmi ep. et m. _ czerwiec 3, K. off.
1694 Erat homo ex phariseis _ ewangelia na pascha annotinum.
1695 Erbium _ Erb-Er
1696 erectus _ prosty, wyniosły
1697 eremita _ pustelnik
1698 ergastularius _ strażnik więzienia
1699 Erhardi ep. Ratisbon. Cf _ styczeń 8;transl. październik 8.
1700 Erintrudis v. _ czerwiec 30; transl.wrzesień 4.
1701 Erkenwoldi ep. Londin cf. _ Kwiecień 30; transl. listopad 14.
1702 Erlci reg. m. _ maj 18; transl. styczeń 24.
1703 Ermagorae et Fortunati mm. _ Lipiec 13, P.
1704 Erneatlnae _ listopad 22.
1705 Errantis nulla voluntas est _ działanie pod wpływem błędu nie wyraża woli
1706 erraticus _ błędny, tułacz
1707 erro _ błądzić, tułać się,mylę się
1708 erronis _ włóczęga
1709 Error _ błąd
1710 Error (ignorantia) iuris nocet _ błąd co do (nieznajomość) prawa szkodzi
1711 Error facti _ błąd co do faktu
1712 Error iuris _ błąd co do prawa
1713 eructo _ zwymiotować
1714 eruginator _ miecznik, szlifierz mieczy
1715 erus _ pan domu, właściciel
1716 Esaltacio crucis _ wrzesień 14.
1717 Esaudi deus orationem meam _ wtorek po niedzieli Laetare.
1718 esca _ jadło, pokarm
1719 Esechielis proph. _ Ezechiel kwiecień l, K,(N. kwiecień 10).
1720 Eskiili ep. m. _ czerwiec 12; transl.październik S.
1721 Esorcismus _ niedziela Ocali.
1722 Esspectatio Mariae, partus _ grudzień 18.
1723 Esto mihi in deum protectorem _ 7-ma. niedziela przed Wielkanocą.
1724 et _ spójnik / i /
1725 Etenim sederunt principes _ dzień Św.Szczepana, grudzień 28.
1726 Ethelberti reg. m. _ maj 20.
1727 Etheldredae v. _ czerwiec 23; transl.październik 17,
1728 etiam _ jeszcze, zawsze
1729 Euaristi pp. m. _ październik 26.
1730 Eucharii ep. Trev. cf. _ grudzień 8, K,
1731 Eucharistia _ Boże Ciało.
1732 Euergilii ep. m. _ październik 24.
1733 Euf rasiae v. m. _ luty 11 (N. marzec 13, 26).
1734 Eufemae, Dorotheae, Theclae et Eraamiae v. mm. (quattuor v.) _ wrzesień 19.
1735 Eufemiae v. m. _ kwiecień 13.
1736 Eufemiae v. mon. in Ocenes _ wrzesień 6, S.
1737 Eufemiae, Luciae et Geminiani mm. _ wrzesień 16.
1738 Eufrosinae et Florentiae v. _ lipiec 7.
1739 Eufrosinae v. _ marzec 12, K.
1740 Eugei reg. _ lipiec 29.
1741 Eugeniae v. _ grudzień 23, N.
1742 Eugenii m. _ listopad 15, N.
1743 Eugenius _ Eugeniusz
1744 Eulaliae v. Barem. m. _ luty 12 f K. luty 4
1745 Eulaliae v. Emerit m. _ grudzień 10.
1746 Eulogii prb. _ wrzesień 20, N.
1747 Euphemius _ Eufemiusz
1748 Euphrasius _ Eufrazy
1749 Eupli diac. m. _ sierpień 12.
1750 Europium _ Europ-Eu
1751 Eusebii ep. m. _ sierpień 1, L. N.
1752 Eusebii et Julii mm. _ listopad 28, K.
1753 Eusebii m. _ październik 30.
1754 Eusebii prb. cf. _ sierpień 14 (także wrzesień 12, K1).
1755 Eustachii ep. cf. _ lipiec 19, wrzesień 22, N.
1756 Eustachii et Onirini mm. _ Marzec 29,N
1757 Eustachii et soc. mm. _ listopad 2(N. także wrzesień 20; październik 27, listopad 3, SJ.
1758 Eustasii ab. _ marzec 29, K. P. albo niedz. po Oktawie Bożego Ciała.
1759 Eutropii ep. Santonen. m. _ kwiecień 30; transl. październik 14.
1760 Eutropii ep, Arausion. ef. _ maj 27, N.
1761 euxinus _ gościnny
1762 Eva _ Ewa
1763 Evaldorum duorum m. _ październik 3, K. N.; adv. październik 29.
1764 eventum _ wyjście, rezultat
1765 Evergidi ep. m. _ marzec 28, N.
1766 evidens _ oczywisty, wpadający w oczy
1767 evito _ odebrać życie
1768 evulsio _ wyrwanie
1769 Evurtii ep. Aurelian. cf. _ wrzesień 7,
1770 Ex contractu _ z kontraktu, z umowy
1771 Ex lege _ według prawa, z mocy ustawy
1772 Ex ore iufantlum _ grudzień 28,
1773 exactor _ poborca podatkowy
1774 exactor (tributoris) _ poborca podatkowy
1775 exaequo _ zrównać
1776 Exaudi domino vocem meam _ 6-ta niedziela po Wielkanocy i 5-ta niedz. po Św. Trójcy, która także nazywa się Exaudi secundum.
1777 Exaudi nos domino _ Środa popielcowa.
1778 exaudio _ usłyszeć
1779 Exaudivit de templo _ poniedziałek i wtorek po niedzieli Rogate,
1780 excarnifico _ zamęczyć na śmierć, zakatować
1781 excito, are _ wystraszyć/kazać
1782 excoriator _ rakarz, hycel, oprawca
1783 excors _ głupi, bezrozumny
1784 exemplaris _ odpis
1785 exercreo, ere, ui, itum _ ćwiczyć
1786 exheres _ wydziedziczony
1787 exinde _ potem, następnie
1788 Exitus septimanae paschali.s _ koniec tygodnia Wielkanocnego.
1789 exlegis _ bezprawny
1790 Expecta domiaum _ wtorek po niedzieli ludica.
1791 expletio _ uzupełnienie
1792 Explicite _ jasno, wyraźnie, bezpośrednio
1793 Expressis verbis _ dobitnymi słowami, wyraźnie, dokładnie
1794 expugnax _ skuteczny
1795 exsilio, lui _ ujść/podskoczyć
1796 exspiro _ zginąć, umrzeć
1797 Exsultabant sancti _ luty 2.
1798 Exsultate deo _ środa Suchych dni we wrześniu
1799 Exsultet iam aagelica tuba _ Wielka Sobota.
1800 Exsurge domine quare obdormis _ 8-ma niedziela przed Wielkanocą (Sexagesima).
1801 extoris _ wygnaniec
1802 extractum _ wyciąg, wypis
1803 Extraneus _ wyzuty z czegoś, nie należący do rodziny, nie mający jakiejś cechy
1804 f. _ skrót od filia lub filius /syn, córka/
1805 fabella _ anegdota
1806 faber _ rzemieślnik, kowal
1807 faber ferri _ kowal żelaza
1808 faber lignarius _ cieśla
1809 faber murarius _ murarz
1810 Fabian _ Fabjan, Fabian
1811 Fabiani et Sebastiani mm. _ styczeń 20.
1812 Fac mecum domine signum _ piątek po niedzieli Ocali
1813 facio, ere, feci, factum _ czynić/robić
1814 Facta probantur, iura novit curia _ okoliczności faktyczne wymagają udowodnienia, a przepisy prawa są sądowi znane
1815 Factns est dominus protector meus _ 2-ga niedziela po Św. Trójcy.
1816 falcarius _ kowal kos
1817 falconarius _ sokolnik
1818 falsus _ fałszywy
1819 famatus _ sławetny / średniozamożny rzemieślnik /mieszczanin/
1820 famella _ służąca
1821 familia defuncta _ wygasły ród
1822 Familiae sanctissimae Jesu, Mariae,Joseph _ 3-cia niedziela po Trzech Królach,
1823 famosus _ sławetny / mieszczanin/
1824 famulatus _ służba, niewola
1825 famulus _ parobek, pomocnik
1826 famulus aulicius _ służący dworski
1827 Faustini cf. _ maj 22, E.
1828 Faustini ep. m. _ październik 5 (Węgry)
1829 Faustini ep. m. _ lipiec 11; adv. relig.październik 29.
1830 Faustini et Candidi mm. _ Grudzień 15, N.
1831 Faustini et Jovitae mm. _ luty 15, N.
1832 Faustini, Simplicii, Beatricls mm. _ lipiec 29, K. L.
1833 Faustioi et soe. mm. _ czerwiec 1.
1834 faveo, ere, favi, fautum _ sprzyjać
1835 feber ferri _ kowal żelaza
1836 Febroniae et Severae w. _ czerwiec 25, N.
1837 Februarius _ Luty
1838 Feidum _ okup wypłacany poszkodowanemu
1839 Felicia _ Felicya, Felicja
1840 Feliciani ep. m. _ październik 20.
1841 Feliciani et Prtmi mm. _ czerwiec 9.
1842 Felicis a Cantalicio cf. _ 39223
1843 Felicis ep. cf. _ październik 27 (K1).
1844 Felicis ep. m. _ październik 12.
1845 Felicis ep. Met cf. _ luty 21, K.; listopad 15,
1846 Felicis et Adaucti mm. _ sierpień 30.
1847 Felicis et Fortunat! mm, _ sierpień 14.
1848 Felicis et Naboris mm. _ lipiec 12;transl lipiec 23.
1849 Felicis et Primi mm _ czerwiec 9, O.
1850 Felicis et Regulae mm. _ Wrzesień 11, P.
1851 Felicis et soc. mm. _ lipiec 29 (N. lipiec 26).
1852 Felicis m. _ marzec 24, K.
1853 Felicis pp. et Symplicii mm. _ lipiec 29, P. L.
1854 Felicis pp. m. maj 30. _ marzec 24, K.
1855 Felicis prb. _ listopad 5, K,
1856 Felicis prb. cf. (in pineis) _ styczeń 14,
1857 Felicis, Andochii, Thyrsi mm. _ wrzesień 24,
1858 Felicissimae et Graciliani mm. _ sierpień 12, N.
1859 Felicissimi et Agapiti mm _ 39300
1860 Felicitatis et Perpetuae v. mm. _ marzec 8 (K. P. marzec 7)
1861 Felicitatis m. _ listopad 23 (N. styczeń 11).
1862 Feliculae et soc. (Vitalis et Zenonis) _ luty 14, L.
1863 Feliculae v. _ czerwiec 13, K, N.
1864 Felixus _ Feliks, Szczęsny
1865 femina _ kobieta
1866 feniseca _ kosiarz, żniwiarz
1867 Ferdinandi III. reg. cf. _ maj 30 (w diecezji Tyraspolskiej),
1868 Feria ad angelum _ środa suchych dni w grudniu.
1869 Feria bona (magna, sancta) quarta,quinta, sesta _ odpowiednie dnie Wielkiego Tygodnia.
1870 Feria dominica _ niedziela.
1871 Feria iudicii extremi _ poniedziałek po niedzieli Inoocavit.
1872 Feria largum sero _ Wigilia Bożego Narodzenia.
1873 Feria media septimana _ środa.
1874 Feria prima _ niedziela.
1875 Feria quarta _ Środa.
1876 Feria quarta cinerum _ środa popielcowa.
1877 Feria quinta _ czwartek,
1878 Feria quinta viridium _ Wielki Czwartek.
1879 Feria sabbati _ sobota.
1880 Feria secunda _ poniedziałek.
1881 Feria secunda in palmis _ poniedziałek po niedzieli Palmowej.
1882 Feria secunda inrala _ poniedziałek po Trzech Królach.
1883 Feria secunda magna _ Wielki Poniedziałek.
1884 Feria septima _ sobota.
1885 Feria sesta _ piątek,
1886 Feria tertia _ wtorek.
1887 Feriae communes _ tydzień po św. Michale.
1888 Feriae paschales _ tydzień po Wielkanocy.
1889 Feriae sacramenti _ Oktawa BożegoCiała.
1890 Fermium _ Ferm-Fm
1891 Ferreoli et Ferrutii mm _ czerwiec 16;Inv. wrzesień 5; transl. maj 30.
1892 ferri faber _ kowal żelaza
1893 Ferrum _ Żelazo-Cr
1894 Ferrutii m. _ październik 28.
1895 Festam patronorum regni Sueciae _ niedziela po 9 lipcu.
1896 festino, are _ spieszę się
1897 Festum angelorum _ wrzesień 29.
1898 Festum apostolorum _ czerwiec 29;
1899 Festum armonim (lanceae et clavorum) Christi, festum trium clavorum _ piątek po niedzieli Quasi modogeniti.
1900 Festum azymorum _ Wielki Czwartek.
1901 Festum calicis _ Wielki Czwartek.
1902 Festum candelarum _ luty 2.
1903 Festum Christi _ grudzień 25.
1904 Festum coronae spineae _ maj 4; maj11 (Francja).
1905 Festum corporis Christi _ Boże Ciało.
1906 Festum Dei _ Boże, Ciało.
1907 Festum dominorurn _ wrzesień 22.
1908 festum duodecim (omnium) apostoloruni _ lipiec 15.
1909 Festum herbarnm _ sierpień 15.
1910 Festum lumimun _ luty 2.
1911 Festum natalicium _ grudzień 25.
1912 Festum nominis Jesu _ sierpień 7; od 1530 wszędzie styczeń 14 (N.).
1913 Festum olivamm, palmarum _ Niedziela Palmowa.
1914 Festum paschalae, paschae, paschatos, paschatis _ Wielkanoc.
1915 Festum pentecostes _ Zielone Święta.
1916 Festum principium apostoloram _ czerwiec 29, Piotra i Pawła.
1917 Festum puerorum iumocentium _ grudzień 28.
1918 Festum quinque vulnerum Christi _ piątek po oktawie Bożego Ciała
1919 Festum rosarii B. M. V. _ październik 7 (od 1573 r. pierwsza niedziela w październiku),
1920 Festum sacramenti _ BożeCiało.
1921 Festum sanguinis domini _ Boże Ciało
1922 Festum seapularis b. Mariae _ lipiec 16,
1923 Festum spiritus _ Zielone Święta.
1924 Festum stellae _ styczeń 6.
1925 Festum trinitatis _ Niedziela po Zielonych Świętach.
1926 fetus _ rodzenie, płód
1927 Fiacri cf. _ sierpień 3O.
1928 fibulator _ guzikarz, wytwórca okuć
1929 Fidelis de Sigmaringen m. _ kwiecień 24.
1930 Fidelium defunctorum _ Dzień Zaduszny, listopad 2 (w płn. Niemczech: poniedziałek w tygodniu po, rzadziej przed, Michałem).
1931 Fidentiani m. _ Listopad 15, K
1932 Fidis v. m. _ październik 6.
1933 figulus _ garncarz, kaflarz
1934 fil. _ skrót od filia lub filius /syn, córka/
1935 filia _ córka
1936 filiaster _ bratanek
1937 filiastra _ bratanica
1938 filicarius _ brukarz, kamieniarz
1939 filius _ syn
1940 filius naturalis _ syn naturalny, syn nieślubny
1941 Fines poenarum _ istota, cel prawa karnego
1942 Firmii et Henrici mm. _ kwiecień 6, N,
1943 Firmini ep. Ambianen. m.(ef.) _ wrzesień 25, K. N.; Inv. styczeń 13;ingressio październik 10; depositio październik 16
1944 fistulator _ flecista
1945 flagrum _ bicz
1946 flaminium _ urząd kapłański
1947 flator _ wytapiacz, hutnik
1948 flaviarius _ safiannik /safian gatunek ciennkiej skóry/
1949 flebotomarius _ felczer
1950 fleo _ płakać
1951 Florentii (Januarii) et soc. mm. _ wrzesień 19 (N. październik 27).
1952 Florentii ep. Argent. _ listopad 7;transl. kwiecień 3.
1953 Florentii ep. Trevir. cf. _ październik 17.
1954 Florentini m. _ wrzesień 18, K.
1955 Floriani et Marciani mm. _ listopad 7, N.
1956 Floriani m. patroni regni Poloniaemaj _ 4 (w diecezjach: Kieleckiej Krakowskiej i Sandomierskiej);dedicatio altaria marzec 10, K.
1957 Florini cf. _ listopad 17; transl. sierpień 7; grudzień 18.
1958 Fluorum _ Fluor-F
1959 Focae ep. et m. _ marzec 5, lipiec 14,K. (N.) (także luty 4).
1960 Foci _ niedziela Inuocaoit.
1961 Foderunt manus meais _ piątek po Quasimodo.
1962 fodi _ zakopać, pochować
1963 fodio, ere, fodi, fossum _ kopać
1964 Foiliam et Quintiui mm. _ październik 31, N.
1965 forestarius _ leśniczy
1966 formositas _ piękność
1967 fornacarius, furnarius _ zdun
1968 fortis _ bitny
1969 Fortunat! ep. cf. _ lipiec 6 (N. czerwiec 10, lipiec 12).
1970 Fortunati ep. m. _ luty 26 (P. luty 27).
1971 Fortunati et Ermagorae mm. _ lipiec12, P.
1972 Fortunati m. _ kwiecień 21, K1.
1973 fossarius _ górnik, kopacz, grabarz
1974 fossor _ kopacz, rolnik, górnik, grabarz
1975 fragulator, frenifex _ kaletnik
1976 Francisca _ Franciszka
1977 Francisci cf. _ październik 4; transl.maj 25; impressio stigmatum wrzesień 17. Can. 1228.
1978 Francisci de Paula cf. _ kwiecień 2,N. O.
1979 Franciscus _ Franciszek
1980 Franciscus, Francus _ Franciszek
1981 Francium _ Frans-Fr
1982 Francovei mon. _ maj 16.
1983 frater _ brat
1984 frater _ brat / też stryjeczny/
1985 Fraterni ep. m. _ wrzesień 29.
1986 fratria _ bratowa
1987 Fredegaudi ep. cf. _ lipiec 17.
1988 Frederici ep. in. _ 39281
1989 Fredum _ grzywna,kara pieniężna
1990 frenarius _ rymarz
1991 frenifex _ rymarz
1992 Fridericus _ Fryderyk
1993 Fridolini cf. _ marzec 6; transl. czerwiec 2
1994 Fridolini ep. cf. _ listopad 14.
1995 Frommii ep. Meten. _ lipiec 27.
1996 frumentarius _ kupiec zbożowy
1997 frumitor _ garbarz skór
1998 fugio, ere, fugi, fugitum _ uciekać
1999 fullo _ folusznik, wałkarz
2000 funarius _ powroźnik
2001 Fundani cf. _ listopad 15, K.
2002 funereus pannus _ całun
2003 funicularius _ wytwórca sznurowadeł, pasków, klamer do książek
2004 funista _ powroźnik
2005 furnarius _ zdun
2006 Fursei ep. cf. _ styczeń 16.
2007 furunculus _ złodziejaszek
2008 Fuscae v. m. _ luty 13.
2009 fusor _ konwisarz, odlewnik
2010 fusor tormentorum _ ludwisarz
2011 Gabini ep. m. _ luty 18, K.; luty 19, N.
2012 Gabrielis archang. _ marzec 18. marzec 23, KJ.
2013 Gadolinium _ Gadolin-Gd
2014 Gaii ep. _ luty 19, K.
2015 Gaii pp. _ kwiecień 22, K. P.
2016 Gaius _ Wit
2017 Galii ab. cf. _ październik 16.
2018 Gallicani m. _ czerwiec 25, K. N.
2019 Gallicinium, gallicantus _ czas po północy.
2020 Gallium _ Gal-Ga
2021 Gande mater ecclesia Sw. Petronjusza _ luty 27.
2022 Gandete in domino _ 3-cia niedzielaAdwentu.
2023 gangaba _ tragarz
2024 Gangulfi _ v. Gengulfi.
2025 garcifer _ kucharz
2026 Gasparus _ Kasper
2027 Gaudeamus omnes Sw. Tomasza, biskupa kantuaryjskiego, _ grudzień29.
2028 Gaudentii aep. Gnesnen. et cf. _ maj29, S.
2029 Gaudentii ep. Curien. m. _ sierpień 2.
2030 Gaudla Mariae _ wrzesień 23.
2031 Gaugerici ep. Cameracensis cf. _ sierpień 11; elevatio wrzesień 24.
2032 Gebhardi ep. Constantien. _ sierpień27.
2033 Gelasii pp. cf. _ listopad 19, N
2034 gemellus _ bliźniak
2035 Geminiani et Luciae mm. _ wrzesień16, L.
2036 Geminornm mm. _ styczeń 17.
2037 geminus _ bliźnięta, bliźniak
2038 gemmagenum _ kaflarz
2039 gemmarius _ jubiler
2040 Genebaldi ep. cf. _ wrzesień 5, N.
2041 gener _ zięć
2042 Generalia _ zagadnienia ogólne
2043 generalis _ generał
2044 Generalis _ ogólny, powszechny
2045 Generi per speciem derogatur _ prawo szczególne uchyla ogólne
2046 generosus _ urodzony
2047 generosus spotykane gnosus _ urodzony, szlachetny= szlachcic, właściciel wsi
2048 Genesis _ los, przeznaczenie człowieka ale i tytuł ks. Starego Testamentu
2049 Genessii m. _ kwiecień 19, K.; kwiecień 20, N.; sierpień 25, N. P.
2050 genetrix _ matka
2051 Genevieve _ Genowefa
2052 Gengulfi m. _ maj 13 (maj 11 Francja).
2053 genitor _ ojciec
2054 Genocidio (genocidium) _ ludobójstwo
2055 Genovefae v. _ styczeń 3; transl. październik 28; de miraculo ardentium listopad 26.
2056 gens _ ród
2057 Genus _ ród, rodzaj, klasa rzeczy, grupa
2058 Genus perire non censetur _ ród,gatunek nie ginie
2059 geometra _ mierniczy
2060 Georgici ep. _ wrzesień 20, K1
2061 Georgii m. patroni Magni Ducatus Lithuaniae _ kwiecień 23; (mszał z 1555),
2062 Georgii. _ Jerzego popularnie.
2063 Georgius _ Jerzy
2064 Geraldi cf. _ październik 13, N.
2065 Gerardi ep. Csanad. m. _ wrzesień 24;iransl. luty 24.
2066 Gerardi ep. Tull _ kwiecień 23; trud.październik 21.
2067 Gereonis (Victoris) et soc. _ 39365
2068 German abb. m. _ luty 21.
2069 Germani ep, Autissiod. cf. _ lipiec 31,K.; transl. wrzesień 23.
2070 Germani ep. Parisien. cf. _ maj 28, K.
2071 Germani et Vedasti epp. _ październik l, L.
2072 germanitas _ braterstwo
2073 Germanium _ German-Ge
2074 germanus _ rodzony (np. brat)
2075 germanus _ rodzony brat
2076 Geroldus, Gerardus _ Gerard
2077 Gerontii ep. m. _ maj 9.
2078 Gertrudis duc. et mon. Zvifaltensis _ maj 7, S.
2079 Gertrudis v. _ marzec 17 (abb. Trebnicensis, S.).
2080 gerulus _ tragarz
2081 Gervasii m. _ sierpień 26, K,
2082 Geryasii et Protasii mm. _ czerwiec19; inv. marzec 25; transl. grudzień 13.
2083 gestator _ tragarz
2084 Gilberti cf. _ luty 4.
2085 Gilberti ep. cf. _ kwiecień 1.
2086 Gildardi ep. Rotomag. cf. _ czerwiec 8.
2087 Gildardi et Medardi epp. _ czerwiec8, K.
2088 girator _ włóczęga
2089 gladiarius _ wytwórca kling, mieczownik,płatnerz
2090 glebator _ studniarz
2091 Gloria _ chwała, cześć
2092 glos _ bratowa, szwagierka
2093 Glossa _ komentarz (objaśnienie) do orzeczenia sądowego, wyjaśnianie niezrozumiałych treści, język, mowa, słowo, wyraz
2094 Glossa interlinearis _ glosa /słowa/między wierszami przepisów
2095 Glossa marginalis _ glosa /słowa/na marginesie tekstu przepisów
2096 Glsleni ep. cf. _ październik 9.
2097 glulinator _ introligator
2098 gnarus _ znany,znajomy
2099 Gndulae v. _ styczeń 8; transl. lipiec 6.
2100 gnosus lub generosus _ urodzony, szlachetny, szlachcic
2101 Goaris pb. cf. _ lipiec 6, JV.
2102 Godefridus _ Gniewomił
2103 Godehardi ep. Hildes. cf. _ maj 5;transl. maj 4. Can. 1131.
2104 Godonis abb. _ październik 19.
2105 Goe"rici ep. Meten. cf. niemieckie _ wrzesień 19f K.
2106 Gordiani et Epimachii mm. _ maj 10,
2107 Gordiani m. _ wrzesień 9, P.
2108 Gorgonii m. _ wrzesień 9; transl. marzec 12; adv, reliqu. marzec 11,N.
2109 Gothardi _ o. Godehardi.
2110 Graciliani et Felieissimae mm. _ sierpień 12, N.
2111 Gradatio _ stopniowanie
2112 gradus _ stopień, pokrewieństwo=stopień (pokrewieństwa)
2113 Gradus adfinitati nulli sunt _ w powinowactwie nie ma stopni
2114 grammaticus _ nauczyciel /nauczyciel gramatyki/
2115 grandaevus _ sędziwy
2116 Grati ep. cf. _ wrzesień 7.
2117 Gratiarum actio victoria ex Turcis anno 1621 obtenta _ październik 10, off.
2118 Gratis _ za darmo /free/
2119 Gravamen _ ciężar, zażalenie, część skargi
2120 Gregorii ep. _ styczeń 11, N.
2121 Gregorii Nazianzeni _ maj 9 (N. maj11).
2122 Gregorii pp. cf. _ marzec 12.
2123 Gregorii prb. m. _ grudzień 22, 24, N.
2124 Gregorius _ Grzegorz
2125 Gremium _ zespół, ogół /zgromadzenie/
2126 Grisogoni m. _ listopad 24 N.
2127 Grobu Chrystusowego _ 2 -ga niedz. po Wielkano
2128 Grosso modo _ w dużym przybliżeniu
2129 grutarius _ producent lub kupiec kasz i ziemiopłodów
2130 guardianus _ strażnik
2131 Guidonis abb. cf. _ maj 4.
2132 Guiliemus _ Wilhelm
2133 Guillelmi abb. cf. _ czerwiec 10. Can.1224.
2134 Guillelmi cf. _ kwiecień 21.
2135 Guillelmi duć, cf. _ maj 28.
2136 Guillelmi ep. Bituricen. cf. _ styczeń10; transl. maj 7. Can. 1218.
2137 Guillelmi er. cf. _ luty 10. Can. 1202.
2138 Guilllelmi aep. Eboracensis cf. _ czerwiec 8; transi. styczeń łf. Can.1226.
2139 Gummari cf. _ październik 11.
2140 Gumperti cf. _ lipiec 15; obitus marzec 11.
2141 Gundulfi ep. Meten. _ wrzesień 6.
2142 Guniberti ep. cf. _ zobacz Cuniberti.
2143 Guntheri mon.Altachensis _ październik 9.
2144 Gutberti ep. cf. _ marzec 20, K. Ł.
2145 Guthlaci er. _ kwiecień 11; transl.sierpień 30.
2146 Habeas corpus _ abyś zachował nietykalność (angielska ustawa zasadnicza z 1679 r.)/Mam ciało/
2147 Habeas corpus ad prosequendum _ nakaz ścigania karnego
2148 habeo, ere, ui, itum _ mieć
2149 Habilis _ stosowny, zdolny (do czegoś), odpowiedni
2150 habito _ mieszkam
2151 Habitus _ stan
2152 Habundi et Herenei mm. _ sierpień27, K.; sierpień 26, P.
2153 Hadelini cf. _ luty 3.
2154 haeres _ dziedzic
2155 Hafnium _ Hafn-Hf
2156 Haketi abb. Dunensis _ listopad 4, S.
2157 Halvardi m. _ maj 15,
2158 haragius _ magik, kuglarz
2159 harpator _ harfiarz
2160 Hartmanni ep. Brix. _ grudzień 23.
2161 Hebdom. prima maior _ tydzień po Iudica.
2162 Hebdomada _ tydzień.
2163 Hebdomada absolutionia _ Wielki Tydzień.
2164 Hebdomada alba, albaria _ Tydzień Wielkanocny.
2165 Hebdomada anthentica _ Wielki Tydzień.
2166 Hebdomada carnispri vii, carnelevarii _ tydzień po niedzieli Esto mihi.
2167 Hebdomada communis _ tydzień po Sw. Michale.
2168 Hebdomada crucis, crucium _ tydzień po niedzieli Vocem iucunditatis.
2169 Hebdomada duplex _ tydzień po Św.Trójcy.
2170 Hebdomada exspectationis _ tydzień po Wniebowstąpieniu Pańskiem.
2171 Hebdomada in albis _ Tydzień Wielkanocny.
2172 Hebdomada in capite ieiunii _ tydzień po niedzieli Esto mihi.
2173 Hebdomada in passione _ tydzień poniedzieli Iudica.
2174 Hebdomada indulgentiae _ Wielki Tydzień.
2175 Hebdomada luctuosa, magna, maior _ Wielki Tydzień.
2176 Hebdomada media _ Środa.
2177 Hebdomada mediana _ tydzień po niedzieli Laetare.
2178 Hebdomada muta, nigra _ Wielki Tydzień.
2179 Hebdomada natalis domini _ Oktawa Bożego Narodzenia.
2180 Hebdomada paschae, paschalis _ tydzień Wielkanocny. Secunda hebdomada paschae tydzień po niedzieli Quasimodo.
2181 Hebdomada paseionis, de passione _ tydzień po niedzieli Judica.
2182 Hebdomada pentecostes _ tydzień po Zielonych Świętach.
2183 Hebdomada plena _ pełny tydzień.
2184 Hebdomada poenitentiae, poenitentialis, poe _ Wielki Tydzień.
2185 Hebdomada post pascha lub post octavam paenalis _ tydzień po Przewodniej niedzieli.
2186 Hebdomada prima maior ante pascha _ tydzień po niedzieli ludica.
2187 Hebdomada quadragesimae prima _ tydzień po Inuocavit.
2188 Hebdomada resurrectionis _ tydzień po niedzieli Wielkanocnej.
2189 Hebdomada rogationum _ tydzień po niedzieli Vocem iucunditaiis.
2190 Hebdomada salutis, sacra, sancta _ Wielki Tydzień.
2191 Hebdomada sancta paschae _ Wielki Tydzień.
2192 Hebdomada sanctae paschae _ tydzień Wielkanocny.
2193 Hebdomada secunda paschae _ tydzień po Przewodniej niedzieli.
2194 Hebdomada septuagesimae _ tydzień po niedzieli Circumdederunt.
2195 Hebdomada trinitatis _ tydzień po Św. Trójcy.
2196 Hedistii m. _ październik 12, N.
2197 Hedvigis _ Jadwiga
2198 Hedvigis vid. ducissae, _ patronae Regni Poloniae październik 15;elevatio sierpień 16, S.; transl.sierpień 25, P. (wrzesień l, S.).Can. 1267.
2199 Hedwig _ Jadwiga
2200 Helena _ Helena
2201 Helenae _ Helena
2202 Helenae reg. _ sierpień 18 Trewir Kolonja);lutyS(P.Brem.,Gniezno,Kam., Magdeb., Moguncja); kwiecień 15 (Salzb.); maj 22 (Akwiteja, Praga); maj 21, K.; maj 24, N.; marzec 2, off.
2203 Helenae vid. m. _ lipiec 31, off.
2204 Helium _ Hel -He
2205 Hellarii et Tatiani m. _ marzec 16.
2206 Hemmerami _ wrzesień 22,
2207 Henrici mon, Cisterc. _ wrzesień 26, S,
2208 Henricus _ Henryk
2209 Henriei ep, m. _ styczeń 19; transl czerwiec 18,
2210 Henriei et Firmii mm. _ kwiecień 8, N.
2211 Henriei imp. cf. _ lipiec 13 (P. sierpień 26).
2212 Heracliani ep. cf. _ październik 24.
2213 HeraeUi cum soc. mm. _ marzec 10, K.
2214 herbarius _ zielarz
2215 herctum _ spadek
2216 Herculani ep. m. _ listopad 6.
2217 Herenei et Abundl mm. _ sierpień 27,S.; sierpień 26, P.
2218 heres _ dziedzic
2219 Herhardi ep. _ 39090
2220 Heriberti (Herberti) aep. Colon. et _ marzec 16; transl. sierpień 30.
2221 Hermachorae et Fortunat mm. _ lipiec 12; transl. sierpień 37.
2222 Hermetis m. _ sierpień 28.
2223 Hermogenis cf. _ grudzień 12, K. N.
2224 Hermogenis et Fortunat! mm. _ sierpień 23.
2225 Hermogenis et Petri mm. _ kwiecień 17, 19, N.
2226 Hermolai prb. m. _ lipiec 27, K.; lipiec 28, N.
2227 hernia abdominalis _ przepuklina brzuszna
2228 hernia acquisita _ przepuklina nabyta
2229 hernia congenita _ przepuklina wrodzona
2230 hernia externa _ przepuklina zewnętrzna
2231 hernia femoralis _ przepuklina udowa
2232 hernia glutealis _ przepuklina pośladkowa
2233 hernia incarcerata _ przepuklina uwięźnięta
2234 hernia inguinalis _ przepuklina pachwinowa
2235 hernia inguinalis directa (interna, medialis) _ przepuklina pachwinowa prosta
2236 hernia inguinalis indirecta (obliqua, externa, lateralis) _ przepuklina pachwinowa skośna
2237 hernia interna _ przepuklina wewnętrzna
2238 hernia irreponibilis _ przepuklina nieodprowadzalna
2239 hernia lineae albae _ przepuklina linii białej, nadbrzusza
2240 hernia lumbalis _ przepuklina lędźwiowa
2241 hernia obturatoria _ przepuklina zasłonowa
2242 hernia paraumbilicalis _ przepuklina okołopępkowa
2243 hernia posttraumatica _ przepuklina pourazowa
2244 hernia reponibilis (libera) _ przepuklina odprowadzana (wolna)
2245 hernia scrotalis _ przepuklina mosznowa
2246 hernia strangulata _ przepuklina zadzierzgnięta
2247 hernia umbilicalis _ przepuklina pępkowa
2248 hernia ventralis (cicatricea) _ przepuklina w bliźnie pooperacyjnej
2249 hernia,-ae (h.) /f/ _ przepuklina ogólnie
2250 Heroica _ Wielki Czwartek
2251 Heydenrici abb. Vvaldsassensis _ sierpień 21 S.
2252 hiems _ zima, niepogoda
2253 hieraticus _ święty
2254 Hieremias _ Hieronim
2255 Hieronimi eamaldulensis, Lithuanorum apostoli _ sierpień 17, S.
2256 Hieronimi Prag. Camaldulensis _ maj 14, S.
2257 Hieronimi prb. cf. _ wrzesień 30.
2258 Hilariae et soc. mm. _ sierpień 12.
2259 Hilarii ep. Pictavien. cf, _ styczeń 13,P.; styczeń 15, K transl.czerwiec 26.
2260 Hilarii m. _ lipiec 16.
2261 Hilarii pp. m, _ luty 21, wrzesień10, N.
2262 Hilarionis abb. cf. _ październik 21.
2263 Himerii cf. _ listopad 12.
2264 Hippolyti et Cassiani mm. _ sierpień 13, N.
2265 Hippolyti et soc. mm. _ sierpień 13.
2266 histrio _ aktor
2267 Hoc anno _ w tym roku
2268 Hoc loco _ w tym miejscu
2269 Hoc tempore _ w tym czasie
2270 Hodie scietis _ Wigilia Bożego Narodzenia, grudzień 24.
2271 Holmium _ Holm-Ho
2272 homicidium _ mord,morderstwo, zabójstwo
2273 Hominis est errare, insipientis in errore perseverare _ rzeczą ludzką jest błądzić, rzeczą głupców jest trwać w błędzie
2274 Hominum causa omne ius constitutum est _ wszelkie prawo ustanowione zostało dla ludzi
2275 Homo alieni iuris _ osoba podlegająca obcemu prawu
2276 Homo creator _ człowiek jest twórcą samego siebie
2277 Homo eruditus _ człowiek wykształcony
2278 Homo est animal politicum et sociale _ człowiek jest zwierzęciem politycznym i społecznym
2279 Homo est dominus membrorum suorum _ człowiek jest panem (właścicielem) swoich członków
2280 Homo homini lupus est _ człowiek człowiekowi wilkiem
2281 Homo novus _ parweniusz
2282 homo rudis _ cham
2283 Homo sum, nihil humani a me alienum esse puto _ jestem człowiekiem i nic co ludzkie nie jest mi obce
2284 Homo vetus _ poniedziałek po Trzech Królach.
2285 Homosexualismus _ homoseksualizm
2286 honestus _ uczciwy - rolnik, rzemieślnik wiejski
2287 Honor habet onus _ godność nakłada ciężary
2288 honorabilis _ czcigodny - wiejski pleban, wikariusz
2289 Honorati ep. _ grudzień 18, K.
2290 Honorati ep. cf. _ maj 16.
2291 honoratus _ zacny - patrycjusz
2292 Honores mutant mores _ godności zmieniają człowieka
2293 horolgifex _ zegarmistrz
2294 horologius _ zegarmistrz
2295 hortulanus _ ogrodnik,zagrodnik - właściciel chałupy z kawałkiem ziemi, właściciel chałupy z ogrodem, chałupnik - właściciel chałupy
2296 Hosanna filio David _ Niedziela Palmowa.
2297 hospes publicus _ karczmarz
2298 Huberti ep. _ listopad 3, K.
2299 Huberti et Bernardi _ sierpień 20, N.
2300 Hugonis abb. cf. _ kwiecień 29; transl.maj 13.
2301 Hugonis ep. Gratianop. cf. _ kwiecień. 1.
2302 Hugonis ep. Lincoln, cf. _ listopad 17 ;transl. październik 6.
2303 humanus _ ludzki
2304 Humanus _ ludzki, człowieczy
2305 humatio _ pogrzeb
2306 huragius _ magik, kuglarz
2307 Hyacinthi cf. patroni Regni Poloniae _ Jacek kan. 17 kwietnia 1574) sierpień16; (w diecezjach kieleckiej i krakowskiej, 1-sza niedziela po Wniebowzięciu N. P. Marji).
2308 Hyacinthus _ Jacek
2309 Hydrargyrum _ Rtęć-Hg
2310 Hydrogenium _ Wodór- H
2311 hydrops _ wodna puchlina
2312 Hyginii pp. m. _ styczeń 11.
2313 Hypothesis _ hipoteza, przypuszczenie
2314 Hypotheticus _ hipotetyczny, przypuszczalny
2315 Hyrenae m. _ czerwiec 28, Ł
2316 Iacincti et Proti mm. _ wrzesień 11.
2317 Iacincti m. l _ lipiec 26, K. N.
2318 Iacobi (Alphei, minoris) ap. _ Jakub czerwiec 22; przeważnie połączony z Filipem maj 1.
2319 Iacobi ap. _ lipiec 25.
2320 Iacobi de Strepa ben. ep. cf. ordinis Mioorum aep. Leopolienais _ dawniej czerwiec l, obecnie 3-eia niedziela po Zielonych Świętach
2321 Iacobi, Chisai, Pauli Mich i et Ioannis de Goto mm japoniensiuin _ pierwej luty 5, obecnie luty 12 (w diecezjach Włocławskiej i Tyraspolsktej).
2322 iaculator _ błazen, kuglarz
2323 Ianuarii ep. et soc. mm. _ październik 19, K. P. (wrzesień 19, Gniez.).
2324 Ianuarii m. _ marzec 2, N.
2325 Iaponensium 26 martyrum _ luty 13 w diecezjach Łucko-Żytomierskiej, Płockiej i Sejneńskiej; luty15 w Kieleckiej i Sandomierskiej
2326 Ibidem _ tamże, w tym samym miejscu (w tym samym dziele)
2327 Idziego opata _ wrzesień 1.
2328 Ieiunium medium _ środek postu, niedziela Laetare.
2329 Ieiunium, ieiunia _ Wielki Post przed Wielkanocą.
2330 Iereon (et Victor) Gereon _ październik 10.
2331 Ieronymi pb. cf. _ wrzesień .30.
2332 Iginii pp. m. _ styczeń 11.
2333 Ignatii ep. m. _ styczeń 31; luty 7, grudzień 17, K. N.
2334 Ignatius _ Ignacy również Żegota (łac. ignis - ogień, żgać to palić).
2335 Ignes _ Niedziela Invocavit.
2336 igniculus _ iskierka, żar
2337 ignominiosus _ haniebny
2338 ignominiosus _ haniebny
2339 Ignorantia iuris nocet _ nieznajomość prawa (ustawy) szkodzi
2340 ignoro, are _ nie wiedzieć
2341 ignoro, are _ nie znam
2342 Ildefonsi ep. cf. _ Ildefons -pierwej styczeń 23,obecnie w jakikolwiek dzień w lutym (w archidiecezjach gnieźnieńskiej i warszawskiej i w diecezjach chełmińskiej, Lubelskiej,Łucko - Żytomierskiej, płockieji włocławskiej).
2343 illata _ posag
2344 Illatio Mariae _ listopad 26, v. Praesentatio Mariae.
2345 illegis. _ nieślubny
2346 illegitimi thori _ z nieprawego łoża
2347 illegitimus _ nieślubny
2348 illustrissimus ac magnificus _ jaśnie wielmożny - magnat, senator
2349 Imaginis Jesu Christi et tabularum B. V. Mariae consecratio seu dedicatio _ wtorek w oktawie Wniebowstąpienia Pańskiego
2350 imbecillus _ słaby, bezsilny
2351 Imienia Jezus _ styczeń 14.
2352 immerens _ niewinny
2353 Immolabit aedum _ Boże Ciało.
2354 imperium _ cesarstwo
2355 impermissus _ niedozwolony
2356 impius _ bezbożny
2357 Implicite _ ciemno, niewyraźnie, pośrednio
2358 Impressio stigmatam Francisci _ wrzesień 17.
2359 impressor _ drukarz
2360 imprimatorus _ drukarz
2361 impuditia _ nierząd
2362 In concreto _ w określonej sytuacji, w określonym wypadku
2363 In deo laudabo _ poniedziałek po niedzieli Ocali.
2364 In dubio mitius _ w razie wątpliwości łagodniej
2365 In dubio pro libertate _ w razie wątpliwości na rzecz wolności
2366 In dubio pro reo _ w razie wątpliwości na korzyść oskarżonego
2367 In excelso throno _ 1-sza niedziela po Trzech Królach.
2368 In extenso _ w całości
2369 In extreme _ w ostateczności
2370 In fine _ na końcu stronicy, rozdziału
2371 In genere _ w ogóle
2372 In medianie die festo _ środa po Iubilate.
2373 In medio ecclesiae _ św. Jana ewang.maj 6 i grudzień 27.
2374 In nomine domini _ Wielka Środa.
2375 In principio _ w zasadzie
2376 In principio deus _ niedziela po 27 lipca.
2377 In principio erat verbum _ grudzień 25,
2378 In principio fecit deus _ niedziela Septuagesima.
2379 In silvam ligna ne feras! _ nie zanoś drewna do lasu
2380 In spe _ w przyszłości
2381 In statu dormiendi _ w stanie uśpienia
2382 In statu nascendi _ w stanie rodzenia się, powstawania
2383 In statu praesenti _ w stanie obecnym
2384 In vivo _ na żywym ciele
2385 In voluntate tua _ 21-wsza niedziela po Św. Trójcy.
2386 Incathedratio Petri _ luty 22.
2387 incelebratus _ nie wspominany
2388 incensio _ podpalenie, pożar
2389 Incensio cerei paschalis _ Sobota Wielkanocna.
2390 incesto _ zhańbić
2391 incestus _ kazirodztwo
2392 incisor _ krawiec, krojczy
2393 Inclina (domine) nurem tuam _ 15 -niedziel po Św. Trójcy.
2394 incognitus _ nieznany
2395 incola _ mieszkaniec
2396 incommendatus _ opuszczony, pozostawiony
2397 inconcessus _ zakazany
2398 inconsolabilis _ niepocieszony
2399 incredulus _ niewierzący
2400 incrementum _ potomek
2401 Inculpata tutela _ obrona konieczna
2402 incunabula _ miejsce urodzenia, dzieciństwo
2403 indagatio _ badanie
2404 Indium _ Ind-In
2405 indubius _ niewątpliwy
2406 indusiarius _ krawiec koszul
2407 inedia _ post, głód
2408 Inelinatio mediae noctis _ czas bezpośredni po północy.
2409 inenodabilis _ nierozwikłany
2410 infamis _ zniesławiony, hańba, skazany na infamię
2411 infans _ dziecko
2412 Infantum, infantium _ grudzień 28;octava styczeń 4.
2413 infector _ farbiarz
2414 infelix _ niepłodny
2415 Infermus factus est _ luty 12.
2416 infidelis _ niewierny,wiarołomny, spotykane jako Żyd
2417 infirmatio _ osłabienie, choroba
2418 Infirmus 38 annorum _ piątek po Invocavit.
2419 inflatio _ wzdęcie
2420 Ingenuini et Albuini ep. _ luty 5; transl. maj 13.
2421 inhumatus _ nie pogrzebany
2422 Initium quadragesimae _ o. Caputieiunii.
2423 Innoceatii ep. m. _ marzec 14.
2424 Innocentum (infantium) mm. _ grudzień 28; octava styczeń 4.
2425 Innumerabilium mm. _ październik 6.
2426 innupta _ niezamężna /panna , wdowa/
2427 innuptus _ nieżonaty/ kawaler, wdowiec/
2428 inominatus _ wyklęty
2429 inopia _ bieda
2430 inquam _ mówić/rzec
2431 inquilinus _ komornik, kątnik - mieszkający u innego gospodarza, pracownik folwarku, lokator
2432 insanabilis _ nieuleczalny
2433 insanitas _ choroba
2434 insanus _ wariat, szalony
2435 insepultus _ nie pogrzebany
2436 insolabilis _ niepocieszony
2437 inspector _ dozorca
2438 insperatus _ niespodziewany
2439 instigator _ instygator
2440 institor _ kramarz
2441 instructor _ nauczyciel, instruktor
2442 Intempestum, intempesta nox _ czas przed północą.
2443 Inter duo carnisprivia _ tydzień od Esto mihi do Invocavit /w którym przypada Popielec/
2444 Interest rei publicae ne maleficia remaneant impunita _ W interesie publicznym leży, by przestępstwa nie pozostały bezkarne
2445 interfectio _ zabójstwo
2446 interficio, ere, feci, fectum _ zabijać
2447 interitio _ zagłada
2448 interroge, are _ pytać
2449 Intervallum _ czas od Bożego Narodzenia do 1-szej niedzieli Wielkiego Postu.
2450 intestatus _ zmarły bez testamentu
2451 Intraneus _ osoba o szczególnych, wskazanych w ustawie właściwościach
2452 Intret (in conspectu tuo) oratio mea _ sobota Suchych dni po Invocavif.
2453 intro, are _ wchodzić
2454 introduco, ere, duxi, ductum _ wchodzić
2455 Introduxit vos domimis _ poniedziałek Wielkanocy.
2456 intumulatus _ nie pogrzebany
2457 invado, ere, vasi, vasum _ wkraczać/njeżdzam/wchodzić
2458 Invencio Mariae . _ 39134
2459 Invencio prothomartiris Christi _ sierpień 3, Stephani.
2460 Invencio pueri (Jesu) _ czwartek po Exurge, luty 21 (Wrocław od r.1397)
2461 Invencio reliquiarum in monte _ sancto Andechs maj 26, S
2462 Inveneio crucis . _ 39205
2463 invenio, ire, veni, ventum _ znajdować
2464 inventus _ znajda, podrzutek / dziecko/
2465 invideo, ere, vidi, visum _ zazdrościć
2466 invisus _ nie widziany
2467 Invocavit me , _ niedziela Wstępna 1-sza Wielkiego Postu, 6-ta przed Wielkanocą.
2468 Ioachimi cf. patris B. V. Mariae _ grudzień 9 (Baz., Chur., Konst.)marzec 20 (Franciszk.);lipiec 27 (Premonstr.) wrzesieńW (Karm.) grudzień 10 (Lund.); marzec 22 (Kraków)
2469 Ioannae v. _ maj 26, N.
2470 Ioannes albus _ narodzenie św. Jana Chrzciciela, czerwiec 24,
2471 Ioannis a Capistrano cf. _ październik 23.
2472 Ioannis abb. Vvaldsassensis _ sierpień 23, S.
2473 Ioannis ante portam latinam (in dolio, parvus) _ maj 6.
2474 Ioannis ap. ev. _ grudzień 27; octava styczeń 3.
2475 Ioannis Baptistae _ Jana Chrzciciela
2476 Ioannis baptistae nativitas (natale,Ioan mediae aes tatis, Ioan. de iunio, precursoris domini) _ czerwiec 24; octawa lipiec 1; decollatio sierpień 29; conceptio wrzesień 24; receptio faciei grudzień17; inv. capitis luty 4 (Verd.),marzec 11 (Arles).
2477 Ioannis Beverlacen, aep. Eborac. cf. _ maj 7; transl. październik 25.
2478 Ioannis Chrysostomi ep. _ styczeń 27.
2479 Ioannis de Ducia cf. _ niedziela po oktawie św. Piotra i Pawła.
2480 Ioannis de Goto, Pauli, Michi, Iacobi Chisai mm. japoniensium _ luty 5,(obecnie luty 12 w diecezjach Tyraspolskiej i Włocławskiej)
2481 Ioannis de Prado _ maj 25, off.
2482 Ioannis Elemosynarii cf. _ styczeń 28(Clun.); listopad 14 (Gniezno, Kt).
2483 Ioannis er. _ marzec 19, K.; marzec 27, N.
2484 Ioannis et Benedicti mm. _ Camaldulensis congregationis, Sclavoniae apostoł, grudzień 2, S.
2485 Ioannis et Pauli mm. _ czerwiec 26.
2486 Ioannis Gualberti abb. cf. _ lipiec 12;transl. październik 10.
2487 Ioannis Holumen. ep.cf. _ kwiecień 23; transl. marzec 3.
2488 Ioannis in captivitate _ 3-cia niedz.Adwentu.
2489 Ioannis monachi Casinatis _ listopad 5, S.
2490 Ioannis Nepomuceni m. _ Jan Nepomucen maj 16(w diecezjach Krakowskiej, Lwowskiej, Łucko-Żytomierskiej, Mohylewskiej i Warszawskiej).
2491 Ioannis pp. m. _ styczeń 12, maj 28,29, N.
2492 Ioannis theologi _ maj 8.
2493 Ioannis, Benedicti, Matthaei, Isaaciet Christini mm, polonorum _ listopad 12, s.
2494 Iob cf. proph. _ listopad 15 (maj 22,K,).
2495 ioculator _ błazen, kuglarz, oszust
2496 Iodoci pb. cf. _ grudzień 13; transl.lipiec 26; styczeń 9.
2497 Iolentae vid. ben. _ czerwiec 16, off. ;kanoniz. 26 września 1827.
2498 Iosaphati ep. m. _ patroni regni Poloniae wrzesień 26.
2499 Iosephi sponsi B. V. Mariae _ 39160
2500 Iosephi abb. Arimatheae cf . _ marzec17 (w diecezji Telszewskiej),
2501 Iovianae m. _ grudzień 2, N.
2502 Ioviniani m. _ maj 5, N.
2503 Iovis (dies)

ciag dalszy słownika str3

2518 Ite in castellum _ 1-sza niedziela Adwentu.
2519 Iter delicti _ formy stadialne czynu zabronionego
2520 Iubilate deo onmis terra _ 3-cia niedziela po Wielkanocy.
2521 iudex _ sędzia
2522 Iudica domine nocentes _ poniedziałek po niedzieli Palmowej.
2523 Iudica me dens _ niedz. Biała, 5-taWielkiego Postu, 2-ga przed Wielkanocą.
2524 Iudicatura _ orzecznictwo
2525 Iudicium extremum _ poniedziałek po niedzieli Invocavit.
2526 Iulianae Cornelionensis _ v. kwiecień 6.
2527 Iulianae v. _ luty 16 (R. luty 13).
2528 Iuliani (levitae) m. _ czerwiec 22.
2529 Iuliani ep. Cenoman. cf. _ styczeń 27 (styczeń 29, O.); transl. lipiec25.
2530 Iuliani ep. cf. _ marzec 6, N.
2531 Iuliani et Masimini et Sabini mm. _ lipiec 20, E.
2532 Iuliani et soc, mm. _ styczeń 9, K.
2533 Iuliani hoapitatoris _ styczeń 29.
2534 Iuliani m. _ sierpień 28 (grudzień 2,luty 27, K.; luty 19, marzec22, N.).
2535 Iuliettae et Quirici mm. _ czerwiec16, N.
2536 Iulii ep. _ kwiecień 12, maj 27, czerwiec 14, K.
2537 Iulii et Eusebii mm. _ listopad 28, K.
2538 Iulii et luliani cf. _ styczeń 31.
2539 Iulii pb. cf. _ styczeń 31.
2540 Iulittae et Cyrici mm. _ czerwiec 16,
2541 Iura novit curia _ sąd zna prawo
2542 Iurisprudentia _ prawoznawstwo, nauka prawa
2543 Iurista _ prawnik
2544 Ius _ prawo
2545 Ius castigandi _ prawo karcenia domowego
2546 Ius coercendi _ prawo nakładania kar
2547 Ius est ars boni et aequi _ prawo jest sztuką tego co dobre i słuszne
2548 Ius ex non scripto (ius non scriptum) _ prawo zwyczajowe/nie spisane prawo/
2549 Ius poenale _ prawo karne
2550 Ius primae noctis _ prawo pierwszej nocy
2551 Ius puniendi _ prawo karania (prawo karne podmiotowe)
2552 Iusti cf. _ lipiec 14, N.
2553 Iusti ep. ef. _ wrzesień 2, K.
2554 Iusti et Clementis ep. cf. _ 39325
2555 Iusti m. _ październik 18 (Anglia).
2556 Iusti m. _ 39388
2557 Iusti, Arthemii et Honestae inni. _ październik 11.
2558 Iustificatio Pauli _ styczeń 25, Conuersio Pauli,
2559 Iustinae et Cypriani mm. _ wrzesień 26.
2560 Iustinae v. m. _ wrzesień 26.
2561 Iustini prb. m. _ sierpień 4.
2562 Iustioi et Aurei mm. _ czerwiec 16, K.
2563 iustitia _ sprawiedliwość
2564 Iustitia _ wymiar sprawiedliwości
2565 Iustus es domine et rectus _ 17-ta niedziela po Sw. Trójcy.
2566 Iuvenalis m. _ maj 7,
2567 iuvenis _ młodzieniec, kawaler
2568 Iuventii et Syri mm. _ wrzesień 12, K.
2569 Ivonis pb. _ maj 19, O.; transl październik 27.
2570 Izidori agricolae ef. _ maj 10 (w diecezjach Kieleckiej i Krakowskiej).
2571 Jacobus _ Jakub
2572 Jadwigi ks. wd. _ październik 15.
2573 Jana Kantego wyzn. _ (kan. 2 lutego1767) 4-ta niedz. października, off.
2574 Jana z Dukli bł. _ lipiec 12.
2575 Jana z oleju _ maj 6.
2576 Jana, Janianna _ Janina
2577 Januarius _ Styczeń
2578 Jedynastu tysięcy dziewic _ październik 21.
2579 Joanna _ Joanna, Janina
2580 Joannes _ Jan
2581 Jodum _ Jod-J
2582 Johanisz _ Jan
2583 Johannes _ Jan
2584 Josaphat _ Józefat
2585 Josepha _ Józefa
2586 Josephus _ Józef
2587 judex castrensis /iudex castrensis / _ sędzia grodzki
2588 judex terrestris /iudex terrestris / _ sędzia ziemski
2589 Julii _ lipca
2590 Julius _ Lipiec
2591 Junii _ czerwca
2592 Junius _ Czerwiec
2593 juvenis _ kawaler
2594 Kalendae _ Kalendy (pierwszy dzień miesiąca)
2595 Kalendarium _ kalendarz
2596 Kalium _ Potas-K
2597 Kanuti ducis m. _ styczeń 7; transl. czerwiec 25.
2598 Kanutii reg. m. _ lipiec 10; transl. kwiecień 19.
2599 Karoli Magni imp, _ styczeń28; transl. lipiec 27,
2600 Kathedra Petri _ luty 22.
2601 Kazimierza ks., _ patrona Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego marzec 4; przeniesienie sierpień 27.
2602 Kenelmi reg. m. _ lipiec 17.
2603 Kentigerni ep. cf. _ styczeń 13.
2604 Ketilli cf. _ lipiec 11.
2605 Kiliani et soc. mm. _ lipiec 8; adv. marzec 25.
2606 Knnegundis itnp. v. _ marzec 3; transl. wrzesień 9. Can. (1200); marzec 29.
2607 Knnegundy bł. _ niedziela po 24 lipca(ogł. 11 czerwca 1680).
2608 Króli Trzech _ styczeń 6.
2609 Krwi Najśw. Jezusa Chrystusa _ 1-sza niedziela lipca, albo następny poniedziałek, jeżeli w niedzielę przypada większe Święto.
2610 Krypton _ Krypton-Kr
2611 Krzyżowa niedziela _ 5-ta. niedziela po Wielkanocy, Vocem iucundilatis.
2612 Krzyżowe dni _ poniedziałek, wtorek, środa po Wniebowstąpieniu Pańskim.
2613 Kurczatovium _ Kurczatow-Ku
2614 laborator _ wyrobnik, pracownik
2615 laboriosus _ pracowity - chłop jako stan
2616 laboro, are _ pracować
2617 lacrimabilis _ opłakany
2618 lacticinator _ mleczarz
2619 Ladislai reg. _ czerwiec 27; deposttio lipiec 29.
2620 Ladislaus _ Władysław
2621 Laetare Hierusalem _ niedziela Śródpostna, 4-ta Wielkiego Postu,3-cia przed Wielkanocą.
2622 laetatio _ radość
2623 Laetetur corquerentium _ czwartek po niedzieli Laetare i piątek Suchych dni po Podwyższeniu Krzyża.
2624 laganator _ wytwórca butelek
2625 Lamberti ep. m. _ wrzesień 17; transl kwiecień 28; triumphus październik 13.
2626 lamentor _ żalić się
2627 lamficus sartor _ zamszownik /krawiec/
2628 laminarius _ blacharz
2629 laminifex _ blacharz
2630 Lanceae et clavorum domini festum _ piątek po niedzieli Quasimodo geniti.
2631 lancinarius _ płatnerz
2632 Landelini ep. cf. _ listopad 28.
2633 Landelini m. _ wrzesień 21.
2634 lanifex _ sukiennik
2635 lanio _ rzeźnik
2636 lanitextor _ sukiennik/ wytwórca materi z wełny owczej/
2637 lanius _ rzeźnik
2638 lanotextor _ sukiennik
2639 Lanthanum _ Lantan-La
2640 lapicida _ kamieniarz
2641 lapidarius _ kamieniarz
2642 lapsator _ szlifierz
2643 Lapsus _ omyłka
2644 Largi, Cyriaci et Smaragdi mm. _ sierpień 6, N.
2645 Largum sero, hirgus vesper _ grudzień 24.
2646 laterarius _ strycharz (wypalacz dachówek), ceglarz
2647 laterator _ strycharz (wypalacz dachówek), ceglarz
2648 latrunculus _ bandyta
2649 Laudi ep. Constant. cf. _ wrzesień 21.
2650 laudo, are _ chwale
2651 Laurentii et Pergentini mm. _ czerwiec 3, K.
2652 Laurentii m. _ sierpień 10; ad v. rellov.listopad 15.
2653 Laurentius _ Wawrzyniec
2654 Lauretanae domus B. V. Mariae _ translatio grudzień 10, off.
2655 lavandarius _ pracz
2656 Lawrencium _ Lorens-Lw
2657 Laxatio carnis D. Carnisprivinm. _
2658 Lazari ep, m. _ grudzień. 17 (Metz:wrzesień 1); rev. październik W;resuscitatio piątek przed ludica.
2659 Lazari et Marthae mm. _ grudzień17, N.
2660 Leandri ep. Treviren- et _ luty 27, N.
2661 Lebuini cf. _ listopad 12; transl. czerwiec 25.
2662 legatus _ ambasador
2663 legatus _ poseł, delegat
2664 Lege artis _ zgodnie z zasadami sztuki
2665 Lege non distinguente nec nostrum distinguere _ ustawa nie rozróżnia, a więc i my nie rozróżniajmy
2666 legitimi thori _ z prawego łoża
2667 lego, ere, legi, lectum _ zbierac, czytac
2668 legularius _ dachówkarz, ceglarz
2669 Leguntii ep. Meten. _ luty 18.
2670 Leguntii ep. Trevir. _ luty 19.
2671 lena _ stręczycielka
2672 Lentfridi abb. Sanctae Crucis _ czerwiec 21, S.
2673 Leo _ Leon
2674 Leocadia _ Leokadia
2675 Leodegarii ep. Eduen. m. _ październik 2.
2676 Leofradi abb. cf. _ czerwiec 21.
2677 Leonardi cf. _ 39385
2678 Leonhardi abb. cf. _ listopad 6.
2679 Leonia pp. cf. (II) _ czerwiec 28; pp.cf. (I) kwiecień 11; pp. cf. (IX)kwiecień 19 (K. listopad 10; N.marzec 1).
2680 Leopardi m. _ wrzesień 30.
2681 Leopoldi march. cf. _ listopad 15;transl. luty 15. Can. 1485.
2682 Leucadiae v. _ grudzień 9, K.
2683 levir _ brat męża, szwagier
2684 Lex _ prawo, przepis prawny, ustawa
2685 Lex consumens derogat legi consumptae _ przepis pochłaniający wyłącza przepis pochłonięty
2686 Lex domini irreprehensibilis _ sobota po niedzieli Reminiscere.
2687 Lex mitior retro agit _ ustawa względniejsza działa wstecz
2688 Lex poenalis retro agit cum exceptione legis severioris _ ustawa karna działa wstecz za wyjątkiem ustawy mniej względnej
2689 Lex posterior derogat priori _ ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą
2690 Lex posterior generalis non derogat legi priori (anteriori) speciali _ ustawa późniejsza o charakterze ogólnym nie uchyla wcześniejszej ustawy szczególnej,
2691 Lex primaria derogat legi subsidiariae _ ustawa zasadnicza uchyla posiłkową (przepis pierwotny wyłącza przepis posiłkowy)
2692 Lex retro non agit _ prawo (ustawa) nie działa wstecz
2693 Lex severior retro non agit _ ustawa surowsza nie działa wstecz
2694 Lex specialis _ ustawa (przepis) specjalny (szczególny)
2695 Lex specialis derogat legi generali _ ustawa szczególna uchyla ogólną
2696 Lex subsidiaria _ ustawa (przepis) subsydiarny
2697 Lex superior derogat legi inferiori _ ustawa wyższej rangi uchyla ustawę niższą
2698 Lex talionis _ prawo talionu
2699 liber _ stanu wolnego
2700 liber _ stanu wolnego
2701 libera _ stanu wolnego
2702 Liberator meus de gentibns iracundis _ Środa po niedzieli Iudica.
2703 libereo, are _ uwalniać
2704 liberi _ dzieci
2705 Liborii ep. _ lipiec 23; transl. kwiecień 28; adv. reliąu. maj 28.
2706 librarius _ księgarz
2707 Licinii ep. Andegaven. _ luty 13.
2708 lictor _ woźny, sługa miejski
2709 ligator _ bednarz /wytwórca beczek /
2710 lignarius _ cieśla, stolarz, kołodziej
2711 lignarius faber _ cieśla
2712 lignator _ cieśla, stolarz, kołodziej
2713 lignifaber _ cieśla, stolarz, kołodziej
2714 ligo, are _ wiąć/łącyć
2715 ligularius _ wytwórca sznurków i sznurowadeł
2716 limbolarius _ pasamonik, szmuklerz
2717 linarius _ handlarz pakuł i konopi
2718 Lini pp. m. _ listopad 26 (K, N. wrzesień 23).
2719 linifex _ płóciennik
2720 lintearius _ handlarz konopii i pakuł
2721 Litania minores, triduanae _ Krzyżowe dni.
2722 Litania maior, Gregoriana, Romana _ Dzień św. Marka, kwiecień 25.
2723 Lithium _ Lit-Li
2724 lithostrator _ brukarz
2725 Livarii m. _ listopad 25.
2726 Livim ep. m. _ listopad 12.
2727 locrum _ zysk, korzyść
2728 locus nativitatis _ miejsce urodzenia
2729 lodex _ sukiennik, krawiec płaszczy
2730 Lodovicus _ Ludwik
2731 Longini m. _ marzec 15; grudzień 2 (P. grudzień 1).
2732 loquela _ mowa
2733 lorarius _ rymarz
2734 lorifex _ płatnerz
2735 Lubentii pb. cf. _ październik 13.
2736 Lucae ev. _ październik 18; transl. maj 9.
2737 Lucas _ Łukasz
2738 Lucia _ Lucyna, Lucya
2739 Luciae v. _ grudzień 13 (K. wrzesień 16).
2740 Luciae et Geminiani mm. _ wrzesień 16, L.
2741 Luciani et Caelestini mm. _ czerwiec7, K.
2742 Luciani prb. m. _ styczeń 8; N. czerwiec 7; transl. październik 16.
2743 Lucii reg. cf. _ grudzień 3; transl. październik 9.
2744 Lucii ep. _ marzec 2, N.
2745 Lucii pp. m. _ marzec 4, K.; transl. sierpień 25.
2746 Lucini ep. _ marzec 15, N.
2747 Ludgardis v. _ czerwiec 16, Ł.
2748 Ludgeri ep. Monasterien. cf. _ marzec26, K; deposltio kwiecień 24;transl. październik 3.
2749 Ludmillae v. m. _ wrzesień 16; transl.listopad 10, P.
2750 ludo, ere, si, sum _ bawić
2751 ludo, ere, si, sum _ bawić
2752 Ludovici Bertrandi cf. _ październik11, 12, off.
2753 Ludovici ep. cf. _ sierpień 19; transl.listopad S. Can. 1317.
2754 Ludovici reg. cf. _ sierpień 25; transl. capitis maj 8. Can. 1297.
2755 Ludvicus _ Ludwik
2756 Lulli cf. _ październik 16.
2757 Lumina sancta _ luty 2.
2758 Lupi ep. Trecen. cf. _ lipiec 29; transl. maj 10
2759 Lutetium _ Lutet-Lu
2760 lutifigulus _ garncarz
2761 lutorissa _ praczka
2762 Lutrudis v. _ wrzesień 22.
2763 Lux domini (dei) _ niedziela.
2764 Lux fulgebit _ 2-ga msza w dzień Bożego Narodzenia.
2765 Luxuria _ lekkomyślność
2766 lychnopoeus _ świecarz
2767 Lymphae, Tryphonis et Respicii mm. _ listopad 10, N.
2768 Ładysława z Cierniowa wyzn. _ niedziela po 21 września (ogł.19 sierpnia 1753).
2769 Maccabeorum fratrum mm. _ sierpień 1.
2770 Macedonii prb. _ marzec 13, N.
2771 macellarius _ rzeźnik, handlarz mięsa
2772 Macharii ep. ef. _ listopad 12.
2773 Macharii et Erementianae mm. _ styczeń 23.
2774 Macharii m. (cf) _ styczeń 23 (N. grudzień .
2775 Machutii ep. Alethen. cf. _ listopad 15;transl. lipiec 10.
2776 mactator _ rzeźnik, handlarz mięsa
2777 macto, are _ uświetniać
2778 Mag. Duc. Cracov. _ Wielkie księstwo Krakowskie
2779 Magdalena _ Magdalena
2780 Magdalenae Mortesca, abbatissae Culmensis _ luty 24, A.
2781 Magister _ nauczyciel, mistrz
2782 magister (scholae) _ nauczyciel
2783 magister civium _ burmistrz
2784 magister scholae _ nauczyciel= nauczyciel dyplomowany
2785 magister stabuli _ koniuszy wielki
2786 Maglorii ep. Dolen. cf. _ październik 24.
2787 Magna culpa dolus est _ grube niedbalstwo podobne jest zamiarowi (złemu)
2788 Magnesium _ Magnez-Mg
2789 Magni abb. cf. _ wrzesień 6.
2790 Magni comitis m _ kwiecień 16; transl grudzień 13
2791 Magni m. _ sierpień 19 (K. sierpień20).
2792 Magnificet te domine _ czwartek poniedzieli Oculi.
2793 magnificus _ wielmożny ale i urzędnik grodzki lub ziemski
2794 Magnum ignotum _ wielka niewiadoma
2795 magnus mareschaleus _ marszałek wielki
2796 Magorum trium _ styczeń 6.
2797 maii _ maja
2798 Maius _ Maj
2799 Majoli abb. cf. _ maj 11.
2800 majores _ przodkowie
2801 Mala causa silenda est _ w złej sprawie najlepiej milczeć
2802 Malachiae ep. _ sierpień 20 (L. listopad 5).
2803 Maleficium _ przestępstwo, występek
2804 Malitia supplet aetatem _ natężenie zła uzupełnia wiek (podstawa wcześniejszej odpowiedzialności karnej nieletnich)
2805 malitiosus _ złośliwy, podstępny
2806 malleator _ kowal podkuwacz
2807 Malum in se _ czyn zły sam w sobie (nawet jeśli nie jest kryminalnie bezprawny)
2808 Malum necessarium _ zło konieczne
2809 malum Persicum _ brzoskwinia
2810 Malum prohibitium _ czyn zły bo zakazany przez prawo
2811 Malus _ zły, szkodliwy, występny
2812 Malus usus abolendus est _ należy zwalczać złe zwyczaje (aby nie przerodziły się w prawo zwyczajowe)
2813 Malversatio _ oszustwo, malwersacja
2814 Małgorzaty v. _ lipiec 13.
2815 Mamerti ep. cf. _ maj 11 (N. maj 12).
2816 Mammae m. _ lipiec 18.
2817 Mammetis m. _ sierpień 17, L.; transl. październik 10.
2818 Mandalis, Basilidis et Tripolis mm _ czerwiec 10, K.
2819 Mandatom _ mycie nóg w WielkiCzwartek.
2820 mandrita _ pasterz/w latina/ używane jako mnich
2821 maneo, ere, manusi, mansum _ zostać
2822 Manganun _ Mangan-Cr
2823 Mania _ obłęd, szaleństwo
2824 manicarius _ rękawicznik
2825 Manifestatio domini _ styczeń 6.
2826 Manifestum non eget probatione _ fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu
2827 Manifestus _ jawny, oczywisty
2828 Manrorum mm. _ październik 15, N.
2829 mansuarius _ chłop, zagrodnik
2830 Mansueti ep. Tullen. cf. _ wrzesień 3;transl. czerwiec 14.
2831 Mansueti et Papinii mm. _ listopad28, N.
2832 Manu armata _ zbrojna ręka
2833 Marcelimi et Petri et Erasmi _ czerwiec 2, K.; transl. październik 20.
2834 Marcelli Apulei, Sergii, Bachi mm _ październik 7, L.
2835 Marcelli et Petri mm. _ czerwiec 2.
2836 Marcelli m. _ październik 30, N,
2837 Marcelli m. _ wrzesień 4, K. N. L.
2838 Marcelli pp. _ styczeń 16 (K. kwiecień 26).
2839 Marcelliani (et Marci) mm. _ czerwiec 18.
2840 Marcellini et Cleti pp. mm. _ kwiecień 26.
2841 marchio _ margrabia
2842 Marci ep. Hierosol. m. _ październik 22.
2843 Marci et Marcellini mm. _ czerwiec 18.
2844 Marci et Marciani mm. _ październik 4.
2845 Marci ev, _ kwiecień 25; transl. styczeń 31.
2846 Marci pp. cf. _ październik 7 (K.także maj 18, N. maj 20).
2847 Marci, Marthae et Habakuk mm. _ styczeń 19.
2848 Marcialis ep. _ czerwiec 30, Ł.;transl. październik 10.
2849 Marcianae v. _ styczeń 9 N. kwiecień 5, K.
2850 Marciani et Claudii mm. _ kwiecień5, N.
2851 Marciani m. _ październik 5, K.
2852 Marcus _ Marek
2853 mareschaleus _ marszałek
2854 Margarethae de Cortona poenit. _ luty 26 lub 27 (w diecezjach Łucko-Źytomierskiej i Tyraspolskiej).
2855 Margarethae reg. Scotiae _ listopad16; transl. czerwiec 19. Kań. 1251.
2856 Margarethae v. patronae reg. Poloniae _ lipiec 13 (L. także lipiec20).
2857 Margarita _ Małgorzata
2858 Marginalis _ marginesowy
2859 Mari ep. Treveren. _ styczeń 26.
2860 Maria _ Maria
2861 Mariae _ Marianna/Maria córka Anny/wskazuje na NMP jako patronkę
2862 Mariae Virg. Beat. de PerpetuoSuccursu _ czerwiec 23 (Kraków).
2863 Mariae Virg. Beat. Praeaentatio _ listopad 21.
2864 Mariae Virg. Beat. Rosarii _ 1-szaniedziela października.
2865 Mariae Virg. Beat. Reąuies _ sierpień 15.
2866 Mariae et Marthae _ styczeń 19.
2867 Mariae Virg. Beat. Scapularis _ lipiec 16t.
2868 Mariae Virg. Beat. Nominis _ 1-szaniedziela po 8-mym września (pamiątka zwycięstwa pod Wiedniem).
2869 Mariae ad Martyres _ maj 13.
2870 Mariae Aegyptianae _ kwiecień 2, N.kwiecień 9, P. obecnie kwiecień 9.
2871 Mariae de pietate _ v. Compassio Mariae.
2872 Mariae et Marthae mm. _ styczeń 19, K. N.
2873 Mariae gaudia _ wrzesień £M.
2874 Mariae in autumno _ wrzesień 8.
2875 Mariae Jacobi et Mariae Salomae _ maj 25.
2876 Mariae Magdalenae v, _ lipiec 22;conversio marzec l (Hildesh.);kwiecień l (Salzb. Konst.); marzec 10 (Augsb,Magdeb.).
2877 Mariae v. _ czerwiec 18, P.
2878 Mariae Virg- Beat. Vsitatio _ lipiec 2.Mariani cf. październik 28.
2879 Mariae Virg. Beat Angelorum _ sierpień 2.
2880 Mariae Virg. Beat Assumptio, depositio, dormitio, pausatio _ sierpień 15.
2881 Mariae Virg. Beat. aimae domus Loretanae tranalatio _ grudzień10, off.
2882 Mariae Virg. Beat. Annuntialionis _ marzec 25 (jeżeli przypada w Wielkim Tygodniu przenosi się na poniedziałek po Przewodniej niedzieli).
2883 Mariae Virg. Beat. Auxilium Christianorum _ maj 24 (w diecezji Płockiej).
2884 Mariae Virg. Beat. Candelarum,candelosae, cerealis luminum _ luty 2.
2885 Mariae Virg. Beat. Conceptionis _ grudzień 8,
2886 Mariae Virg. Beat. de Bono Consilio _ kwiecień 26 (w diecezjachKrakowskiej, Lubelskiej i Łucko-Żytomierskiej).
2887 Mariae Virg. Beat. Desponsatio _ styczeń 22 (obecnie styczeń 23 off).
2888 Mariae Virg. Beat. Expectatio _ grudzień 18, off.
2889 Mariae Virg. Beat. Maternitatis _ kwiecień 1; w diecezjach Krakowskiej i Włocławskiej 2-ga niedziela października; w diecezji Płockiej 4-ta niedziela po Wielkanocy; w diecezji Kieleckiej kwiecień 19.
2890 Mariae Virg. Beat. Nativitatis _ wrzesień 8.
2891 Mariae Virg. Beat. Nivis (ad nives) _ sierpień 5.
2892 Mariae Virg. Beat. Patrocinii _ 2-ga niedziela listopada.
2893 Mariae Virg. Beat. Processio in montana _ lipiec 2.
2894 Mariae Virg. Beat. Purificatio _ luty 2.
2895 Mariae Virg. Beat. Puritatis _ czerwiec 7 (z diecezji Kieleckiej).
2896 Mariae Virg. Beat. Refugium peccatorum _ czerwiec l (w diecezjiPłockiej.
2897 Mariae Virg. Beat. Sanctificationis _ grudzień 8.
2898 Mariae Virg. Beat. Septem gaudiorum _ wrzesień 23.
2899 Mariani et Floriani mm. _ listopad 7, N
2900 Mariani m. _ listopad 3.
2901 Marianna _ Marianna/Maria córka Anny/wskazuje na NMP jako patronkę
2902 Mariannae v. _ marzec 10, N.
2903 Marii ep. _ grudzień 31.
2904 Marii Panny _ Najśw. p. Matki Bożej.
2905 Marimi m. _ kwiecień 15, N.; kwiecień 14, L.
2906 marinarius _ marynarz
2907 maris _ mężczyzna, samiec
2908 marita _ żona
2909 marita _ żona
2910 maritus _ mąż
2911 Marji Panny Najśw. Narodzenie _ wrzesień 8.
2912 Marji Panny Najśw. Nawiedzenie _ lipiec 2.
2913 Marji Panny Najśw. Niepokalane Poczęcie _ grudzień 8.
2914 Marji Panny Najśw. Oczekiwanie _ grudzień 18, off.
2915 Marji Panny Najśw. Anielskiej _ sierpień 2 (Franciszkanie).
2916 Marji Panny Najśw. Imienia _ 1-sza niedziela po 8-ym września (pamiątka zwycięstwa pod Wiedniem 12 września 1683 r.)
2917 Marji Panny Najśw. Nieustającej Pomocy _ czerwiec 23 (Kraków).
2918 Marji Panny Najśw. Opieki _ 2-ga niedziela listopada.
2919 Marji Panny Najśw.od wykupu niewolników _ wrzesień 24.
2920 Marji Panny Najśw.Ofiarowanie _ listopad 21.
2921 Marji Panny Najśw.Wniebowzięcie _ Sierpień 15.
2922 Marji Panny Najśw.Zwiastowanie _ marzec 25 (jeżeli przypada w Wielkim Tygodniu przenosi się na poniedziałek po Przewodniej niedzieli).
2923 Marji Panny NajśwZaślubiny . _ styczeń 22 (obecnie styczeń 23 off).
2924 Maronis m. _ kwiecień 15, K,
2925 marsuparius _ kuśnierz, miechownik
2926 marsupiator _ rękawicznik, tasznik
2927 Marta _ Marta
2928 Marthae et Łazari mm. _ grudzień17, tf
2929 Marthae et Marii mm. _ styczeń 19,K. N.
2930 Marthae v. _ lipiec 27; lipiec 29, K.P.; lipiec 30, N.
2931 Martialis ep. cf. _ czerwiec 30.
2932 Martini ep. cf. _ listopad 11; transl.. lipiec 4; subventiomaj 12; transl. capitia grudzień l.
2933 Martini pp. m. _ listopad 10t P.; listopad 12, N.
2934 Martiniani et Processi mm. _ lipiec 2,
2935 Martinus _ Marcin
2936 Martius _ marzec
2937 Martyrum 262 _ czerwiec 17, K.
2938 Martyrum 30 _ grudzień 22, K.
2939 Martyrum 40 _ marzec 9, ff.
2940 Martyrurm 88 _ luty 21, P,
2941 massarius _ dzierżawca, zarządca
2942 mater _ matka
2943 mater antiqua _ babka, babcia
2944 Mater noctium _ noc z 24 na 25 grudnia.
2945 Mater semper certa est _ matka jest zawsze pewna
2946 materialista _ handlarz
2947 materna _ matka chrzestna
2948 materna _ matka chrzestna
2949 Materni ep. Mediolan, _ lipiec 18.
2950 Materni ep. Treviren. cf. _ wrzesień13; trans), październik 23.
2951 matertera _ ciotka, siostra matki
2952 matertera magna _ siostra babki
2953 matertera major _ siostra prababki
2954 Mathaeus _ Mateusz
2955 Mathalbertae v. _ wrzesień 7.
2956 Matheraiani ep. _ lipiec 7.
2957 Mathias _ Maciej
2958 Mathildis abb. tetilstettensis _ lipiec5 S.
2959 Mathildis v. _ luty 7.
2960 matiarius _ wędliniarz
2961 Matki Boskiej Loretańskiej _ grudzień 10.
2962 Matki Boskiej Różańcowej _ 1-sza niedziela października.
2963 Matki Boskiej Szkaplerznej _ lipiec 16.
2964 Matki Boskiej Bolesnej _ 3-cia niedziela września.
2965 Matki Boskiej Gromnicznej _ luty 2.
2966 Matki Boskiej Łaskawej _ 2-ga niedziela maja.
2967 Matki Boskiej Pocieszenia _ niedziela po 28 sierpnia.
2968 Matki Boskiej Siedmiu Boleści _ piątek przed niedzielą Palmową.
2969 Matki Boskiej Siewnej _ wrzesień 8,
2970 Matki Boskiej Śnieżnej _ sierpień 5.
2971 Matki Boskiej Zielnej _ sierpień 15.
2972 matricida _ matkobójca
2973 Matricida _ matkobójca
2974 Matricidium _ matkobójstwo
2975 matrimonialis _ małżeński
2976 matrimonium _ małżeństwo, ślub
2977 Matrimonium _ małżeństwo
2978 matrimonium ciandestinum _ ślub potajemny
2979 matrimonium ciaudicans _ małżeństwo nieskonsumowane
2980 matrimonium clandestinum _ ślub potajemny
2981 matrimonium conscientiae _ ślub potajemny
2982 Matrimonium consumatum _ małżenstwo spełnione w obcowaniu płciowym
2983 matrimonium morganaticum _ małżeństwo morganatyczne
2984 matrimonium putativum _ małżeństwo unieważnione
2985 matrimonium virgineum _ małżeństwo ze ślubem czystości
2986 matrina _ matka chrzestna
2987 matruelis _ kuzyn, syn siostry matki
2988 Matthaei ap. _ wrzesień 21.
2989 Matthaei, Benedicti, Ioannis, Isaacet Christini mm. polonorum _ listopad 12, S.
2990 Matthaeus _ Mateusz, Maciej
2991 Matthiae ap. _ luty 24 (w roku przestępnym luty 25).
2992 Matthiae ep, Hierosolymi cf. _ styczeń 30.
2993 Maturi m. _ listopad 21, N.
2994 Mauri et Macharii abb- _ styczeń15, K.
2995 Mauri abb. ef. _ styczeń 15; transl.marzec 12.
2996 Mauri ep. Quinque eccl. _ grudzień 1.
2997 Mauri ep. Virdunen. cf. _ listopad 10.
2998 Mauri m. _ listopad 21.
2999 Mauri. Chrisantii et Dariae mm. _ grudzień l, L.
3000 Maurice _ Maurycy
3001 Maurilii ep. Andegav. cf. _ wrzesień13; transl. styczeń 15.
3002 Maurini abb. m, _ czerwiec 10, N.
3003 Mauritii et soc. mm. _ wrzesień 22 (N.wrzesień 24); advent reliq. luty25; adv. capitis wrzesień 28; Rec.brachii grudzień 2.
3004 Maxentiae vid. _ kwiecień 30; trans.listopad 12.
3005 Maximae v. _ maj 16, N.
3006 Maximi ep. cf. _ maj 29 Wrocł. J; grudzień 16, N.
3007 Maximi et Olympiadi nim. _ kwiecień15 N.
3008 Maximi lev. et m. _ październik 20, N.
3009 Maximiliani ep. m. _ październik 12.
3010 Maximini cf. _ listopad 27, K.
3011 Maximini ep. Treveren. cf. _ maj 29,K. N.; transl. marzec 29; depos.wrzesień 12 v. Maximi ep. cf.
3012 Maximini militis _ marzec 3, N.
3013 Maximini prb. _ grudzień 15, K.
3014 Maximini, Sabini, Iuliani mm. _ lipiec 20, K.
3015 Maximo cum studio _ z najwyższą starannością
3016 Maximus _ Maksym
3017 Maximus pericula semper dant veniam culpae _ wielkie niebezpieczeństwo wyłącza zawinienie
3018 Medardi ep. Noviomen. cf. _ czerwiec8. rev. wrzesień 9.
3019 Medardi et Gilhardi epp. _ czerwiec8, K.
3020 Meditatio cordis _ piątek po niedzieli Laetare.
3021 Medium mensis _ środek miesiąca.
3022 Medium quadragesimae _ niedziela. Laetare.
3023 Medium sexagesimae _ niedziela Ocult.
3024 Meinardi ep. Livoniae apostoli _ sierpień 14t S.
3025 Meinulphi diac. cf. _ październik 5.
3026 Melanii ep. cf. _ listopad 6.
3027 Melchiadis ep. _ styczeń 10, N,
3028 Melehiadis pp. m. _ grudzień 10.
3029 mellicida _ bartnik, pszczelarz= hodowca pszczół
3030 Melori m. _ październik 1
3031 membranarius _ wytwórca pergaminu, pergaminnik
3032 Memento mori _ pamiętaj o śmierci
3033 Memento nostri domine _ 4-ta niedzielą Adwentu.
3034 Memorabilis _ godny pamięci
3035 Mendelevium _ Mendelew-Md
3036 mendicant _ żebrak
3037 mendicus _ żebrak
3038 Mennae m. _ listopad 11, L.
3039 Mennii ep. Catalaunen. _ sierpień 5;transl. grudzień 5.
3040 Mens _ myśl, umysł, rozum
3041 mensarius _ bankier
3042 mensator _ stolarz- ale w odróżnieniu tylko wytwórca stołów
3043 mensis _ miesiąc
3044 Mensis fenalis _ Lipiec.
3045 Mensis Mariae _ Maj.
3046 Mensis messionum _ Sierpień.
3047 Mensis paschae _ niedziela Cantate.
3048 Mensis Plutonis _ Luty.Miesiąc Plutona
3049 Mensis purgatorius _ Luty.
3050 Mensis septimus _ Wrzesień.
3051 Mentem sanctam Agathae _ luty 5.
3052 mercator _ kupiec
3053 Mercurii m. _ listopad 26, 27.
3054 Merentii m. _ maj 17, N.
3055 Meretricium _ nierząd, prostytucja
3056 meretrix _ nierządnica,kobieta lekkich obyczajów
3057 Meritum _ istota sprawy
3058 messor _ żniwiarz
3059 messor metator _ probierz
3060 Methodii ep. et Cyrilli cf. _ marzec 9.
3061 Methodii ep. m. _ wrzesień 18, N.
3062 Methodius _ Metody
3063 Metranni m. _ styczeń 31.
3064 Metrom cf. _ maj 8.
3065 Metropoli aep. Treveren. m. _ październik 8.
3066 Metropolia omnium festorum _ Boże Narodzenie , grudzień 25.
3067 metuo, ere, ui _ bać się
3068 Metus causa _ z obawy (ze strachu)
3069 Michaelis archang. patroni regni Galiciae _ wrzesień 29; appositio(inventio) in monte Gargano maj8; Ded. eccl. Mich. in monte Tumba październik 16.
3070 Mildradae abb. v. _ lipiec 13.
3071 miles _ żołnierz
3072 mimula _ tancerka
3073 Miniatis m. _ październik 25.
3074 Minister _ sługa, służący
3075 ministerialis _ woźny sądowy
3076 ministerialis generalis _ woźny generalny
3077 minuio, ire ? _ budować
3078 minuo, ere, ui, utum _ pomniejszać/zmniejszac
3079 minutor _ felczer
3080 Misach, Sidrach, Abdenago mm. _ kwiecień 24, N.
3081 Misahells, Ananiae, Azariae mm. _ grudzień 16, N.
3082 Miscelanea _ zbiór rozpraw różnej treści, mieszanina
3083 Miserere mei domine quoniam conculcavit me hostis _ poniedziałek po niedzieli Iudica.
3084 Miserere mei domine, quoniam ad teclamavi _ 16-ta niedz.po Św. Trójcy.
3085 Miserere mei domine, quoniam tribulor _ piątek po niedzieli Iudica.
3086 Miserere omnium domine _ Popielec.
3087 Miseria _ bieda, nędza
3088 Misericordia _ miłosierdzie, współczucie, litość
3089 Misericordia domini plena est terra także Misericordias (Misericordiam) domini cantabo in aeternum _ niedziela Miłosierdzia, 2-ga po Wielkanocy
3090 Missa aurea _ sobota w tygodnia po św. Michale.
3091 Missus est angelus _ środa Suchych dni w Adwencie.
3092 mitto, ere, misi, misssum _ rzucać/posyłać
3093 Młodzianków mm, _ grudzień 28,
3094 Modestae v. _ listopad 4, K.
3095 Modesti et Viti mm. _ czerwiec 15, K.
3096 Modicum et non videbitis _ 3-cia niedziela po Wielkanocy
3097 Modoaldi ep. Treveren. m. _ maj 12.
3098 Modus operandi _ sposób działania
3099 Modus probandi _ sposób dowodzenia
3100 Modus procedendi _ tryb postępowania
3101 moecha _ cudzołożnica
3102 molendarius _ młynarz
3103 Molibdaenum _ Molibden-Mo
3104 molitor _ młynarz
3105 mollio, ire _ roztapiać/zmiękczać
3106 Moloci ep. cf. _ czerwiec 25.
3107 Monachorum et martyrum Cisterciensium in Bohemia _ maj 14, S.
3108 Monachorum et martyrum monasterium Zedelitzensis _ maj 28, S.
3109 Monachorum martyrum Coprivnieiae _ czerwiec 2, S.
3110 Monachorum ordinis Cisterciensis anniversarium _ maj 20, L.
3111 Monachorum Prussiae mm. _ wrzesień 27, S.
3112 Monegundis v. _ lipiec 1.
3113 moneo, ere, _ napominam
3114 monetarius _ mincarz = człowiek /pracownik/ wybijający monety
3115 Monicae vid. _ maj 4 (N. maj 5);transl, kwiecień 9.
3116 Mononis erem. m. _ październik 18.
3117 monstro, are _ pokazywać
3118 montanista _ górnik, górnik solny
3119 Monulphi et Gondulphi ep. Trajecten cl. _ lipiec 16.
3120 Morandi cf. _ czerwiec 3.
3121 Moratorium _ odroczenie terminu
3122 Mors _ śmierć
3123 Mors omnia iura solvit _ śmierć znosi wszelkie prawa
3124 Mortalis _ śmiertelny
3125 Mortis causa _ na wypadek śmierci
3126 mortus _ zmarły= denat
3127 Mos (moris, mores) _ zwyczaj, obyczaj
3128 Mos maiorum _ dawny (przodków) zwyczaj
3129 moveo, ere, movi, motum _ poruszać/zwijać
3130 mulier _ kobieta
3131 Mulier adultera _ sobota po Ocali.
3132 Mulier Samaritana _ piątek po niedzieli Oculi.
3133 muliercula _ nierządnica
3134 Muller Cananea _ niedziela Reminiscere.
3135 Multa _ kara pieniężna (grzywna)
3136 multatio _ ukaranie
3137 Multi multa sciunt, nemo omnia _ wielu wie dużo, nikt wszystkiego
3138 Multi non omnes _ wielu to nie wszyscy
3139 Munera nostra quaesumus _ 2-ga msza w dzień Bożego Narodzenia.
3140 Munera oblata quaesumus _ niedziela Zielonych Świąt.
3141 Munus quod tibi domine _ poniedziałek po niedzieli Oculi.
3142 murarius _ murarz/ogólnie bez podania secjalności/
3143 murator _ murarz/ogólnie bez podania secjalności/
3144 musicus _ muzyk
3145 musicus /instrumentalis/ _ muzyk, kapelmistrz
3146 mutarius _ celnik
3147 Mutatis mutandis _ z uwzględnieniem niezbędnych zmian
3148 muto, are _ poruszać/zmieniać
3149 Mutuus _ wzajemny, dwustronny
3150 Naboris et Felicis mm. _ lipiec 12; transl. lipień 23.
3151 Naboris, Basilidis, Cyrini et Nazarii mm _ czerwiec 12, K. L.
3152 Narcisci ep. m. _ październik 29.
3153 Narodzenie Pańskie _ grudzień 25.
3154 narro, are, narravi _ opowiadać
3155 Nasciturus _ płód poczęty (jeszcze nie narodzony)
3156 nata _ urodzona /dziecko to córka/
3157 Natale (nataliciom) Petri, apostolornm _ czerwiec 29.
3158 Natale calicis _ Wielki Czwartek.
3159 Natale domini, dominicum _ grudzień 25.
3160 Natale Mariae _ sierpień 15.
3161 Natale reliquiarum _ niedziela Przewodnia.
3162 Nativitas Christi (domini) _ grudzień25.
3163 Nativitas Ioannis Baptistae _ czerwiec 24.
3164 Nativitas Mariae v. doininae nostrae _ wrzesień 8.
3165 Nativitas precursoris domini _ czerwiec 24.
3166 nativus _ urodzony
3167 Natrium _ Sód-Na
3168 Natuiti (Naviti) ep. Treveren. m. _ lipiec 7.
3169 Natura delicti _ charakter przestępstwa
3170 Natura humana _ natura ludzka
3171 Natura rerum _ charakter rzeczy
3172 Natura trahit ad sua iura _ natura domaga się swych praw
3173 natus _ urodzony /dziecko to syn/
3174 nauta _ żeglarz ale i marynarz i flisak
3175 navector _ przewoźnik
3176 navigo, are, navigavi _ żegluje
3177 Nazarii m. _ lipiec 28, O.
3178 Nazarii, Basilidis, Cyrini et Naboris mm. _ czerwiec 12, K. Ł.
3179 Nazarii, Celsi et Pantaleonis _ lipiec 28, L.; Adv. reliąu. listopad 6;transl. maj 7.
3180 Ne derelinquas me domine _ środa po niedzieli Reminiscere.
3181 Ne timeas Zacharia _ wigilia do Jana Chrzciciela, czerwiec 23.
3182 necis _ morderstwo
3183 Neglegentia _ niedbalstwo
3184 Nemesii m. _ grudzień 19, K.
3185 Nemo prudens punit, quia peccatum est, sed ne peccetur _ nie karze się dlatego, że popełnino przewinienie, ale po to by go nie popełniano
3186 Neodymium _ Neodym-Nd
3187 Neon _ Neon-Ne
3188 nepos _ wnuk ale i bratanek
3189 neptis _ wnuczka ale i bratanica
3190 Neptunium _ Neptun-Np.
3191 Nerei, Achillei et Pancratii mm. _ maj 12/ maj 13/
3192 Nestoris ep. m. _ luty 26, K. N.
3193 netor _ krawiec /mężczyzna który szyje/
3194 netrix _ szwaczka /kobieta która szyje/
3195 Nicasii ep. Remen. m. _ grudzień 14;transl. lipiec 23.
3196 Nicasii ep. Rotomag. m. _ październik 11.
3197 Niccolum _ Nikiel-Ni
3198 Nicetii ep. Lugd. cf. _ kwiecień 2, K.
3199 Nicetii ep. Trever. cf. _ październik l(maj 5, Toul, Verdun).
3200 Nicodemus _ Nikodem
3201 Nicodemus _ Św. Trójcy.
3202 Nicolai abb. fundatoris monasterii Andreoviensi _ czerwiec 13, S.
3203 Nicolai ep. cf. _ grudzień 6; transl.maj 9 (N. takie maj 10); ord. lipiec 18.
3204 Nicolai Tolentini pb. cf. _ (kan. 1446)wrzesień 10.
3205 Nicolaus _ Mikołaj
3206 Nicomedis m. _ czerwiec l, do datowania używano wrzesień 15.
3207 Nicostratis m. _ lipiec 7, N.
3208 Niedziela Sucha _ 2-ga Wielkiego Postu, 5-ta przed Wielkanocą (Reminiscere).
3209 Niedziela Biała _ 5-ta Wielkiego Postu,2-ga przed Wielkanocą (Iudica).
3210 Niedziela Głucha _ 3-cia Wielkiego Postu, 4-ta przed Wielkan. (Oculi).
3211 Niedziela Krzyżowa _ 5-ta po Wielkanocy (Rogate).
3212 Niedziela Kwietnia _ 6-ta WielkiegoPostu, 1-sza przed Wielkanocą (Palmarum).
3213 Niedziela Mięsopustna _ 8-ma przed Wielkanocą (ExurgetSexagesima).
3214 Niedziela Miłosierdzia _ 2-ga po Wielkanocy (Misericordia domini).
3215 Niedziela Palmowa _ 6-ta Wielkiego Postu, 1-sza przed Wielkanocą(Palmarum).
3216 Niedziela Przewodnia _ 1-sza po Wielkanocy (Quasimodogeniti).
3217 Niedziela Starozapustna _ 9-ta przed Wielkanocą (Circumdederunt , Septuagesima).
3218 Niedziela Środopustna _ 4-la Wielkiego Postu, 3-cia przed Wielkanocą, (Laetare).
3219 Niedziela Wstępna _ 1-sza Wielkiego Postu, 6-ta przed Wielkanocą (Invocavit).
3220 Niedziela Zapustna _ 7-ma przed Wielkanocą (Estomihi, Quinquagesima).
3221 nigricerdo _ czarnoskórnik
3222 Nihil fit sine causa _ nic nie dzieje się bez przyczyny
3223 Nihil novi sub sole _ nic nowego pod słońcem
3224 Niniani ep. cf. _ wrzesień 16.
3225 Niobium _ Niob-Nb
3226 Nitrogenium _ Azot-N
3227 Nobelium _ Nobel-No
3228 nobilis _ szlachetny - właściciel części wsi lub dzierżawca, ogólnie szlachcic
3229 noceo, ere, ui, itum _ szkodzić
3230 nodator _ guzikarz ,wytwórca guzików
3231 nomen _ imię/ ogólnie /
3232 Nominis Jesu _ styczeń 14, N.
3233 nomino, are _ nazywać/wymieniać
3234 Non existens _ nie istniejący
3235 Non facit fraudem, qui facit, quod debet _ nie czyni bezprawia, kto spełnia swą powinność
3236 Non nocere _ nie szkodzić,
3237 Nona aurea _ Wniebowstąpienie Pańskie.
3238 Nonagesima niedziela _ Starozapustna (Circumdederunt, Septuagesima).
3239 Nonnoai cf. _ wrzesień 2.
3240 Norberti aep. Magdeb. cf. _ czerwiec 6; transl. kwiecień 24.
3241 Norberti cl. _ lipiec 11, N.
3242 Norma puniendi _ zakazy karne (prawo karne przedmiotowe)
3243 Nos autem gloriari oportet _ Wielki Wtorek i Wielki Czwartek, Znalezienie Krzyża Św. (3 maj) i Podwyższenie Krzyża Św. (wrzesień14).
3244 Nos paasionis _ noc z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek.
3245 noscitio, are _ zauważył/rozpoznał
3246 Nota bene _ nawiasem mówiąc
3247 notabilis _ godny uwagi
3248 notarius _ pisarz, notariusz ale i pisarz grodzki lub ziemski
3249 nothus _ dziecko nieślubne
3250 Notoria nin egent probatione _ fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu
3251 Nova constitutio futuris forman imponere debet, non praeteritis _ nowa ustawa powinna regulować przyszłość, a nie przeszłość
3252 Novati et Timothei mm. _ czerwiec 20, K.
3253 Novati m. _ czerwiec 20, K.
3254 November _ Listopad
3255 noverca _ macocha
3256 novercus _ ojczym
3257 Novum iudicium _ nowe orzeczenie sądowe
3258 Nox dominica _ noc z 24/25 grudnia.
3259 Nox sacrata _ noc z Wielkiej Soboty na Wielką Niedzielę.
3260 Nox sancta _ noc z 24/25 grudnia.
3261 noxia _ przestępstwo
3262 nubilis _ zdatny do małżeństwa /w znaczeniu wieku prawnego około 25-27 lat/
3263 Nuda veritas _ naga prawda
3264 Nulla poena sine lege _ nie ma kary bez ustawy
3265 Nulla regula (est) sine exceptione _ nie ma reguły bez wyjątku
3266 Nullum crimen sine actione _ nie ma przestępstwa bez sprawcy
3267 Nullum crimen sine culpa _ nie ma przestępstwa bez winy
3268 Nullum crimen sine lege penali anteriori _ nie ma przestępstwa bez wcześniejszej ustawy
3269 Nullum crimen sine lege poenali _ nie ma przestępstwa bez ustawy karnej
3270 Nullum crimen sine lege scripta _ nie ma przestępstwa bez prawa pisanego
3271 Nullum crimen sine periculo sociali _ nie ma przestępstwa bez społecznego niebezpieczeństwa czynu
3272 Nullum crimen sine poena _ Każde przestępstwo powinno być ukarane
3273 Nullum scelus rationem habet _ żadna zbrodnia nie ma uzasadnienia
3274 Numeriani aep. Treveren. cf _ lipiec 5.
3275 numero, are _ liczyć/wyliczyć
3276 Numerus clausus _ liczba zamknięta, ograniczona
3277 numerus domus _ numer domu
3278 nummularius _ mincerz
3279 Nunc scio vere, _ Piotra i Pawła, czerwiec 29 / Św. Piotra w okowach, sierpień 1.
3280 nuntius _ posłaniec, listonosz, goniec , doręczyciel
3281 nuptarum _ wesele ale i małżeństwo
3282 nurua _ synowa
3283 nurus _ synowa
3284 nutricula _ mamka
3285 nutrix _ mamka
3286 Objawienie Pańskie _ styczeń 6.
3287 Oblata munera nova _ 3-cia msza w dzień Bożego Narodzenia.
3288 Oblatio Christi _ luty 2.
3289 Oblatio Mariae v. _ listopad 21.
3290 Obscenus _ nieprzyzwoity
3291 obsequa _ służąca
3292 obst./ skrót/ _ położna, akuszerka
3293 obsterix _ położna, odbierająca dziecko
3294 obsterix _ położna, odbierająca dziecko
3295 obsum, esse _ szkodzę
3296 Obviatio Simeonis justi _ luty 2.
3297 occupo, are _ zajmować
3298 Octava apostolorum _ lipiec 6.
3299 Octava domini, Christi nativitatis _ Obrzezanie Pańskie styczeń 1
3300 Octava epiphaniae _ styczeń 13.
3301 Octava innocentum _ styczeń 4.
3302 Octava Ioannis ev. _ styczeń 3.
3303 Octava mensie paschae _ 5-ta niedz. po Wielkanocy (Vocem fucunditatis).
3304 Octava Stephani prtm. _ styczeń 2.
3305 October _ Październik
3306 Oculi mei semper ad dominum _ 3-cia niedziela Wielkiego Postu, 4~ta przed Wielkanocą.
3307 Odae v, _ listopad 21 tub 27.
3308 Odae vid. _ październik 23.
3309 Odalrici ep. cf. _ lipiec 4, K.
3310 Odiliae abb. v. _ grudzień 13.
3311 Odilonis abb. cf. _ styczeń 2.
3312 Odium _ nienawiść
3313 Odonis abb. ef. _ listopad 19.
3314 Odulphi pb. cf. _ czerwiec 12.
3315 oeconomus _ ekonom
3316 oenopola _ sprzedawca win
3317 officialis _ urzędnik/dworku szlacheckiego,magnackiego/ oficjalista
3318 Olavi reg. m. _ lipiec 29, off.; tranal.sierpień 3.
3319 olearius _ olejarz
3320 Olga _ Olga
3321 olim _ niegdyś żyjący= zmarły
3322 Olympiadis et Masimi mm. _ kwiecień 15, N.
3323 Olympii m. _ grudzień 3,
3324 Omissio _ zaniechanie, zaniedbanie,
3325 Omnes de Saba venient _ styczeń 6.
3326 Omnes gentes plaudite manibus _ 7-ma niedziela po Św. Trójcy i (nie wszędzie) środa przed Wniebowstąpieniem,
3327 Omni modo _ wszelkimi sposobami
3328 Omnia quae fecisti aobis domine _ 20-ta niedziela po św. Trójcy i czwartek po Iudica.
3329 Omnis terra adoret _ 2-ga niedziela po Trzech Królach.
3330 Omnium apostolorum _ lipiec 15.
3331 Omnium sanctorum _ listopad 1.
3332 Omnium, animarum fidelium defunctorum (comm.) _ listopad 2.
3333 Onesimi ap. m. _ Onezym luty 16.Patron czeladników
3334 Onufrius _ Onufry
3335 Onuphrii er. cf, _ czerwiec 10(Augsb.);czerwiec 11 (BazyL, Worm. Freis.);czerwiec 13 (Konst. Mogun.).
3336 Op. Cit. (Opere citato, opus citatum) _ w dziele cytowanym, dzieło cytowane
3337 operarius _ wyrobnik, pracownik najemny, najemnik
3338 operator _ wyrobnik, pracownik najemny, najemnik
3339 opifex _ rzemieślnik
3340 opilio _ owczarz
3341 opilionis _ pasterz owiec
3342 Opinio communis _ powszechny pogląd
3343 opiparus _ wspaniały, okazały
3344 opiparus _ wspaniały, okazały
3345 Oportunae v, _ kwiecień 22,
3346 oppidana _ mieszkanka małego miasta, warowni, mieszczka
3347 oppidanus _ mieszczanin, obywatel
3348 oppidum _ małe miasto, miasteczko, warownia/ obwarowanego murami/
3349 oppugno, are _ oblegać/zdobywać
3350 Optati ep. _ listopad 27.
3351 Optimum _ najlepsze rozwiązanie
3352 optio _ alternatywa
3353 orbator _ ten który osieroca
3354 orbator _ ten który osieroca
3355 Ordalicium _ sąd boży
3356 organarius _ organista
3357 Orgia Bacchi _ wtorek po Esto mihi.
3358 Ormisdae pp. cf. _ sierpień 5.
3359 orno, are, ornavi, ornatum _ ozdabiam
3360 orphanus _ sierota bez ojca
3361 Ortus dei genitricis _ wrzesień 8.
3362 Os _ usta, twarz
3363 Osanna filio David _ Niedziela Palmowa.
3364 osculum _ pocałunek
3365 Osithae v. m. _ październik 7
3366 Osmium _ Osm-Os
3367 Osmundi ep. Saresberien. cf. _ grudzień 4; transl. lipiec 16.
3368 Ostensio reliquiarum _ piątek po Quasimodo.
3369 ostiarius _ strażnik przy bramie, klucznik, odźwierny
3370 Osvaldi reg. _ sierpień 5
3371 Oswini reg. m. _ sierpień 20; transl. marzec 11.
3372 Othgeri cf. _ wrzesień 10.
3373 Othmari abb. ef. _ listopad 16, K.
3374 Ottiliae v. _ grudzień 13, P, (grudzień 14, K,.),
3375 Ottonis ep. Bamberg. et Pomeraniae apostoli _ wrzesień 30, lipiec 2, S.
3376 Oxygenium _ Tlen-O
3377 Paacratii, Neraei et Achillei mm. _ maj 12 (N. kwiecień 3).
3378 Pacta sunt servanda _ umów należy dotrzymywać
3379 paelex _ nierządnica
3380 paelicatus _ konkubinat,współżycie bez sakramentu małżeństwa
3381 pagina, pag. _ stronica
3382 palatinatus _ województwo
3383 palatinida _ wojewodzic
3384 palatinus _ wojewoda
3385 Palladii ep. cf. _ lipiec 6.
3386 Palladium _ Pallad-Pd
3387 pallex _ konkubina
3388 Palmarii, Thyrsi et soc. _ wrzesień 24, N.
3389 Palmarum _ Niedziela Kwietnia lub Palmowa, 6-ta Wielkiego Postu,ostatnia przed Wielkanocą.
3390 Pamphili ep. cf. _ kwiecień 2S.
3391 Panes _ niedziela Laetare,
3392 panifex _ piekarz
3393 pannarius _ sukiennik
3394 pannicida _ krawiec sukienny
3395 pannisor _ postrzygacz sukna/strzygący kłaczki po wyczesaniu sukna tkanego z wełny ostami/
3396 Pansatio Mariae v. _ sierpień 15.
3397 Pantaleon _ Pantalejmon
3398 Pantaleonis m. _ lipiec 28 (N. lub lipiec 27).
3399 Pantaleonis, Celsi et Nazarii mm. _ lipiec 28, L.
3400 Pantali ep. Basilien. m. _ październik 12.
3401 pantopola _ kupiec
3402 Papiae et Mauri m. _ luty 4.
3403 Papini et Manaueti _ listopad 28, N.
3404 papyrifex _ papiernik
3405 Paracletus _ 6-ta niedziela po Wlelkanocy.
3406 Paralyticus _ 10-ta niedziela po Św.Trójcy.
3407 Paranomia _ bezprawie
3408 Parascere _ Wielki Piątek.
3409 Paraskeva _ Praskia, Paraskiewia
3410 parchanista _ barchannik
3411 parens _ rodzice, przodkowie
3412 parentes _ rodzice
3413 pareo, ere, ui _ zjawiać się/sprzyjać
3414 Parmenii et soc. _ kwiecień 22, N.
3415 parochia _ parafia
3416 parochus _ proboszcz
3417 partus _ rodzenie, płód
3418 Pascha _ Wielkanoc.
3419 Pascha bonom, carnosum, communicans _ Niedziela Wielkanocna.
3420 Pascha clausum, clansum paschae _ niedziela Przewodnia.
3421 Pascha competentium _ Niedziela Palmowa.
3422 Pascha de madio _ Zielone Święta.
3423 Pascha domini _ Wielkanoc.
3424 Pascha epiphaniae _ styczeń 6.
3425 Pascha floridum, florum _ Niedziela Palmowa.
3426 Pascha magnum, maior (maius) _ Niedziela Wielkanocna.
3427 Pascha medium _ Środa po Wielka nocy.
3428 Pascha novum _ sobota Wielkanocna.
3429 Pascha pentecostes _ Zielone Święta,
3430 Pascha petitum _ Niedziela Palmowa.
3431 Pascha resurrectionis domini _ Niedziela Wielkanocna.
3432 Pascha rosarum _ Zielone Święta.
3433 Pascha ultimum _ sobota przed Vocemiucunditatis albo sama niedzielaVoc. iucund.
3434 passamentarius _ pasamonik, szmuklerz
3435 Passio _ bierność
3436 Passio domini, dominica passionis _ Niedziela Iudica.
3437 Passio dominica _ Wielki Piątek.
3438 Passio imaginis domini _ listopad 9.
3439 pastellator _ wytwórca patelni, panwisarz
3440 pastor _ pasterz, proboszcz/ ale w raczej w rycie protestanckim/
3441 Pastor bonus _ 2-ga niedziela po Wielkanocy.
3442 Pastoris pb. cf. l _ lipiec 26.
3443 Patefactio domini _ v. Transfiguratio.
3444 pater _ ojciec
3445 pater adoptivus _ teść
3446 pater antiquus _ dziadek
3447 Patientis ep. Meten. cf. _ styczeń 8, K.
3448 patricida _ ojcobójca
3449 patricida _ ojcobójca
3450 Patricii ep. cf. _ marzec 17 (N- marzec 16).
3451 Patricius _ Patryk
3452 patrini _ rodzice chrzestni/ ojcujący dziecku/
3453 Patrocli m. _ styczeń 21.
3454 patrua _ stryjenka /krewna/
3455 patruelis _ stryjeczny /krewny/
3456 patruelis frater _ brat stryjeczny
3457 patruelis germana soror _ siostra rodzono-stryjeczna
3458 patruelis germanus frater _ brat rodzono-stryjeczny (syn rodzonego stryja)
3459 patruelis soror _ siostra stryjeczna
3460 patruus _ stryj /krewny ze strony ojca /
3461 patruus germanus _ stryj rodzony, brat ojca
3462 patruus magnus _ brat dziadka
3463 patruus major _ brat pradziadka
3464 Pauli cf. _ sierpień l (N. grudzień 12).
3465 Pauli diac. m. _ lipiec 20, N.
3466 Pauli ep. commemoratio _ czerwiec30; conversio styczeń 25.
3467 Pauli ep. Constantinopol. m _ czerwiec 7, N.
3468 Pauli ep. Narbonen, cf. _ marzec 22, grudzień 11; transl. lipiec 27.
3469 Pauli ep. Virdunen. cf. _ luty 8, N.
3470 Pauli et Ioannis mm. _ czerwiec 26.
3471 Pauli et Saturnini cf. _ marzec 23, N.
3472 Pauli Michi, Ioannis de Goto et Iacobi Chisai mm. japonensium _ luty 5,obecnie luty 12 (w diecezjach Tyraspolskiej i Włocławskiej)
3473 Pauli primi erem. cf. _ styczeń 10(dziś styczeń 15); transl. listopad 14.
3474 Paulina _ Paulina
3475 Paulini ep. cf. _ paźdz. 10 (Anglia).
3476 Paulini ep. Nol. cf. _ czerwiec 22, N.
3477 Paulini ep. Treveren. _ sierpień 31.
3478 Paulini patriarchae cf. _ styczeń 11.
3479 Paulus _ Paweł
3480 pauper _ biedak
3481 Pavacii ep, _ lipiec 24; transl. lipiec 9.
3482 Peccatrix poenitens _ Piątek Suchych dni we wrześniu.
3483 pectinator _ gręplarz
3484 pedagogus _ nauczyciel /petagog/
3485 Pedilavium _ Wielki Czwartek(Ewang.).
3486 Pelagia _ Pelagia
3487 Pelagiae v. _ październik 19,
3488 Pelagii m. _ sierpień 28, P.
3489 Peleusi prb. _ kwiecień 7, ,
3490 pellex _ konkubina
3491 pellex _ konkubina
3492 pellifactor _ kuśnierz
3493 pellifex _ kuśnierz
3494 pellio _ kuśnierz
3495 Pelri et Marcellini mm. _ czerwiec 2;transl. październik 20.
3496 pelviarius _ miednicznik, kotlarz
3497 pelvifex _ miednicznik, kotlarz
3498 penesticus _ handlarz starzyzna
3499 penfex _ snycerz /rzemieślnik wykonujący ozdoby w drewnie/
3500 pennarum structor _ wytwórca skrzydeł husarskich i ozdób z piór
3501 pennarum structor, pennifex _ wytwórca skrzydeł husarskich i ozdób z piór
3502 pennarum structor, pennifex _ wytwórca skrzydeł husarskich i ozdób z piór
3503 pennifex _ wytwórca skrzydeł husarskich i ozdób z piór
3504 Pentecosle media _ środa po niedzieli iubilate
3505 Pentecoste clausum _ Oktawa Zielonych Świąt (niedziela Św. Trójcy).
3506 Pentecoste, pentecostea _ Zesłanie Ducha Św. Zielone Święta, 7-ma niedziela po Wielkanocy.
3507 Pentecostes _ oktawa Wielkanocy, Ziel. Świąt i przeciąg czasu, między Świętem a oktawą,po Inuocauit.
3508 peosippi, Eleosippi, Maleosippi mm. _ styczeń 17; Inv. wrzesień 18.
3509 Per analogiam _ przez analogię
3510 Per errorem _ przez pomyłkę
3511 Per exemplum _ na przykład
3512 per matrimonium subsequens legitimatus _ uznany za prawe dziecko przez późniejsze małżeństwo rodziców
3513 Per modum _ na wzór
3514 Per omnia _ w każdym przypadku
3515 perati et soc. mm. _ lipiec 17.
3516 perator _ kuśnierz, miechownik
3517 Peregrini ep. _ maj 18, N.
3518 Peregrini et Vincentii mm. _ maj16, K.
3519 Peregrini pb. cf. _ lipiec 28.
3520 perfidus _ przewrotny -spotykane jako Żyd
3521 pergamenarius _ wytwórca pergaminu, pergaminnik
3522 Pergentini et Laurentii mm. _ czerwiec 3, K.
3523 perifex _ snycerz
3524 periurium _ krzywoprzysięstwo, złamanie przysięgi
3525 Perpetuae et Felicltatis v. _ marzec7, (marzec 8,.).
3526 Perpetuae v. _ listopad 3, N.
3527 Perpetui cf. _ grudzień 30, K.
3528 Perpetui ep. _ kwiecień 8t N.
3529 pestis _ zaraza
3530 Peto domine _ niedziela po 11-tym września.
3531 peto, ere, tivi i tii, titum _ dążyć/starać się
3532 Petri Alezandrini ep. m. _ listopad26, N.
3533 Petri ad cathedram _ luty 22.
3534 Petri ad vincula _ sierpień 1.
3535 Petri catenati _ sierpień 1.
3536 Petri cathedrati, incatedratio _ luty 22.
3537 Petri de iunio _ czerwiec 29.
3538 Petri diac. _ kwiecień 17, K. P.
3539 Petri elevatio in papam _ luty 22.
3540 Petri ep. _ maj 9, O.; maj 8t L.
3541 Petri et Hermogenis mm. _ kwiecień17, N.
3542 Petri et Pauli app. _ czerwiec 29;lipiec 6.
3543 Petri in gula Augusti _ sierpień 1.
3544 Petri in ieiunio _ luty 22.
3545 Petri m. _ marzec 14, N.; kwiecień30, O.
3546 Petri novi m. _ kwiecień 29, P. L.;transl. maj 7.
3547 Petri Paschasii ep. m, _ 39380
3548 Petroci erem. cf. _ czerwiec 4.
3549 Petronełlae v. _ maj 31.
3550 Petrus _ Piotr=Skała , Opoka
3551 pharetrator _ wytwórca kołczanów i sajdaków
3552 pharmacolopa _ aptekarz
3553 Philemonis m. _ marzec 8, N.
3554 Philiberti abb. cf. _ sierpień 20.
3555 Philip _ Filip
3556 Philippi diac. _ czerwiec 6.
3557 Philippi et Iacobi app. _ maj 1.
3558 Philippi m. _ wrzesień 13, K. N.
3559 Phosphorus _ Fosfor-P
3560 Piati prb. m. _ październik 1; transl.październik 29.
3561 pictaciarius _ łatacz
3562 pictor _ malarz
3563 pictor parietura _ malarz pokojowy
3564 Pigmenii m. _ marzec 18, N.
3565 Pii pp. m.

ciąg dalszy słownika str 4

3589 Plumbum _ Ołów-Pb
3590 Plutonium _ Pluton-Pu
3591 Pnerorum mm. _ grudzień 28.
3592 pocillator _ cześnik, podczaszy
3593 Podwyższenie Krzyża św. _ wrzesień 14.
3594 Poena _ kara
3595 Poena capitalis (capitis) _ kara śmierci
3596 Poena cullei _ kara worka
3597 Poena exilii _ kara wygnania
3598 Poena gladii _ kara ścięcia za pomocą miecza
3599 Poena legitima _ kara ustawowa
3600 Poena sequitur scelus _ kara idzie za występkiem
3601 Poena talionis _ kara odwetu
3602 Poenae infamantes _ kary zniesławiające
3603 Poenalia sunt restringenda _ w prawie karnym obowiązuje wykładnia ścieśniająca
3604 Poenalis _ dotyczący kary
3605 Poenalitas _ karalność
3606 polentarius _ słodownik, krupiarz
3607 Policeti ep. m. _ luty 13, N.
3608 Polieueti m. _ styczeń 10.
3609 polio _ płatnerz, zbrojownik
3610 politor _ szlifierz
3611 pollinctor _ właściciel zakładu pogrzebowego
3612 Polonium _ Polon-Po
3613 Polycarpii ep. m. _ styczeń 26.
3614 Polycronii ep. m. _ luty 17, K.
3615 pomarius _ handlarz owoców
3616 pono, ere, posui, positum _ kłaść/stawiać/rozkładać
3617 Pontiani m. _ styczeń 14 (Utrecht);styczeń 19 (Magdeb.).
3618 Pontiani pp. m. _ listopad 20,.
3619 pontifex _ biskup
3620 Pontii diac. _ marzec 8, N.
3621 Popielec _ Środa przed Inuocavit.
3622 popinarius _ kucharz
3623 popinator _ kucharz
3624 Populus Sion _ 2-ga niedz. Adwentu.
3625 porocreator _ rodzic
3626 Portatio sacramenti _ 2-gi piątek poWielkanocy.
3627 Portiuncule _ sierpień 2 (Święto kościelne Franciszkanów).
3628 porto, are _ nieść
3629 possessor _ dziedzic, dzierżawca
3630 pos-sum, posse _ mogę
3631 Post factum _ po fakcie
3632 posteri _ potomkowie
3633 posthumus _ pogrobowiec
3634 Potatio Stephani _ grudzień 26.
3635 Potentianae (Pudentianae) v. _ maj 19(N. także maj 21).
3636 Potentiani m. _ marzec 8, czerwiec17, N.
3637 potis, pote _ mogący/potężny
3638 praebo, ere, ui, itum _ podawać
3639 praeceptor _ kierownik szkoły, nauczyciel
3640 praeceptor scholae _ kierownik szkoły
3641 praeco _ woźny sądowy
3642 Praecursoris domini (Ioannis Baptistae) _ czerwiec 24.
3643 praedatio _ rabunek
3644 praefectus _ zarządca, zwierzchnik
3645 praefectus cohortis _ kapitan
3646 praefectus culinae _ kuchmistrz
3647 praefectus pontium _ mostowniczy
3648 praefectus salinarum _ żupnik
3649 praefectus stabuli _ koniuszy
3650 praepositus _ prepozyt - przewodniczący kapituły katedralnej, proboszcz kolegiaty, zastępca opata lub przeora w niektórych zakonach
3651 Praescntatio Mariae v. (ad templum) _ listopad 21.
3652 Praesentatio domini nostri Jesu Christi _ luty 2.
3653 praestantia _ znakomitość
3654 praetor _ wójt miejski
3655 Praiedis, monialia Campensis _ sierpień 6, S.
3656 Praseodymium _ Prazeodym-Pr
3657 praxator _ piwowar
3658 Praxedis v. _ lipiec 21.
3659 preces _ modlitwa / dawniej klątwa /
3660 Prejecti (Projecti) ep. m. _ styczeń 25;transl. lipiec 12; exceptio corporis listopad 6,
3661 premo, ere, pressi, pressum _ cisnąć/napierać
3662 Prima facie _ na pierwszy rzut oka
3663 primaevus _ młodociany, niepełnoletni
3664 primas _ prymas
3665 Primi et Feliciani mm. _ czerwiec 9.
3666 princeps archiepiscoporum _ prymas
3667 princeps militum _ hetman
3668 principatus _ panowanie, hegemonia
3669 Principium mensis _ początek miesiąca.
3670 Priscae v. _ styczeń 18,
3671 Prisci ep. m. _ wrzesień l, L.; wrzesień 2, P.
3672 prista _ drwal
3673 Privati ep. m. _ sierpień. 22, K.; sierpień 21, N.
3674 privatus _ cywilny
3675 privigna _ pasierbica,/przysposobiona/córka współmałżonka
3676 privignus _ pasierb /syn współmałżonka/
3677 Pro publico bono _ dla dobra wspólnego
3678 Pro rata temporis _ stosownie do upływu czasu
3679 Pro tempore _ stosownie do okoliczności, czasowo
3680 Pro timore mortis _ z obawy przed śmiercią
3681 proabilitas _ prawdopodobieństwo np. zdarzenia
3682 proamita _ siostra pradziadka
3683 proavia _ prababka
3684 proavitus _ odziedziczony po przodkach
3685 proavunculus _ brat prababki
3686 proavus _ pradziad , przodek
3687 Probi ep. Ravennatie _ listopad 10.
3688 procarius _ świniopas, pasący świnie
3689 Processi et Martiniani mm. _ lipiec 2.
3690 Processio Mariae v. (in montana) _ lipiec 2.
3691 Prochorii diac. m. _ kwiecień 8, K.
3692 proconsul _ burmistrz
3693 Procopii abb. Prag. cf. _ lipiec 4 (kwiecień l, S.); lipiec 11, Dominik.
3694 Procopii m. _ lipiec 8, 9.
3695 Procopius _ Prokop
3696 procurator _ zastępca
3697 procus _ zalotnik, uwodziciel
3698 proditio _ zdrada
3699 professor _ nauczyciel akademicki
3700 Profestum domini _ Wieczór Wigilijny.
3701 profugus _ uciekający , wygnany
3702 progener _ mąż wnuczki
3703 progenetrix _ matka rodu
3704 progenies _ pochodzenie , ród
3705 progenitor _ protoplasta, ojciec rodu
3706 prognatus _ urodzony
3707 prohibeo, ere, ui, itum _ powstrzymywać
3708 Projecti ep. m. _ v. Prejecti.
3709 proles _ potomstwo, dzieci
3710 promatertera _ siostra prababki
3711 Promethium _ Promet-Pm
3712 promocondus _ piwniczy, szafarz trunków
3713 promus _ kuchmistrz ale i klucznik
3714 pronepos _ prawnuk
3715 proneptis _ prawnuczka
3716 pronuba _ druchna, drużka
3717 pronurus _ żona wnuka
3718 propago _ potomek, dziecko
3719 propatruus _ brat pradziadka
3720 Prope esto (es tu) domine _ piątek Suchych dni w grudniu.
3721 propinguus _ krewny
3722 propola _ handlarz
3723 propugnator _ obrońca, opiekun
3724 proreta _ dowódca statku
3725 prosapia _ pokrewieństwo, krewni
3726 prosocer _ dziadek męża lub żony
3727 prosocrus _ babka męża lub żony
3728 Prostitutio _ oddawanie się nierządowi
3729 Prostitutus _ nieprzyzwoity
3730 prosum, prodesse _ jestem pożyteczny
3731 Protactinium _ Protaktyn-Pa
3732 Protasii ep. Łausannen. cf. _ listopad 6.
3733 Protasii et Gervasii mm. _ czerwiec 19.
3734 Protector noster aspice _ 14-ta niedziela po Św. Trójcy.
3735 Proti et Iacinthi mm. _ wrzesień 11.
3736 Proti m. _ czerwiec 14.
3737 providus _ opatrzony - ubogi rzemieślnik
3738 provincia _ prowincja
3739 provisor puerorum _ opiekun dzieci
3740 provisus _ zmarły opatrzony ostatnim sakrament
3741 provisus _ zmarły opatrzony sakramentami
3742 proxator _ piwowar
3743 proxeneta _ pośrednik handlowy
3744 proxeneta _ pośrednik handlowy
3745 proximitas _ pobliże, sąsiedztwo
3746 Przemienienie Pańskie _ sierpień 6.
3747 psecas _ fryzjerka
3748 pubes _ dojrzały, dorosły
3749 Publicani et pharisaei _ 11-ta. niedziela po Sw. Trójcy.
3750 Pudentianae (Potentianae) v. _ maj 19(N. takie ma} 21).
3751 puella _ dziewczynka, dziewczyna, ukochana
3752 Puellarnm v. m. _ październik 17.
3753 puer _ chłopiec
3754 Puer annomm XII _ 1-sza niedziela po Trzech Królach.
3755 puer exercitus _ ciura, luzak
3756 Puer natas _ 3-cia msza w dzień Bożego Narodzenia.
3757 pueri _ dzieci
3758 pugnax _ bitny
3759 pugno, are _ walczyć
3760 pugno, are _ walczyć
3761 Pulchronii ep. Virdun. _ luty 17; transl. maj 4.
3762 Punibilis _ karalny
3763 punio, ire _ karać
3764 pupilla _ sierota bez matki (dziewczyna)
3765 pupillus _ sierota bez matki (chłopak)
3766 Pura veritas _ naga (czysta) prawda
3767 Puri m. _ grudzień 9, N.
3768 Purificatio Mariae v. _ luty 2.
3769 Pusinnae v. _ kwiecień 23.
3770 pusio _ chłopczyk
3771 Putativus _ urojony
3772 pyrarius _ prochownik /wytwórca prochu/
3773 Qnadragesima parva _ Adwent.
3774 Qniriaci ep. Hierosol . m. _ maj 4.
3775 "Quadragena, quadragesima, quarentana, quadragesimam, quadragesima maior, qnadragesima antepascha
" _ 1) Wielki Post 40~dniowg; 2) Pierwsza niedziela tego postu (Wstępna, Invocavit)
3776 Quadragesima intrans _ środa popielcowa.
3777 "Quadragesima media, mediana, mediana, medium quadragesimae


" _ 1) tydzień przed niedzielą Laetarę; 2) niedziela Laetare.
3778 Quadragesimns Assumptionis B. V. Mariae _ wrzesień 23.
3779 Quadragiuta m. _ marzec 9 (marzec11, Gniezno.).
3780 Quadrati ep. _ maj 26 (N. sierpień21).
3781 Quaestio facti _ zagadnienie faktyczne
3782 Qualis mater, talis filia _ jaka matka, taka córka
3783 Qualis vita, et mors ita _ jakie życie, taka śmierć
3784 Quando aliquid prohibetur, prohibetur et omne, per quod devenitur ad illud _ gdy coś jest zakazane, zakazane jest wszystko co do tego zmierza (uzasadnienie karalności usiłowania),
3785 Quasi _ jakby
3786 quasimatrimonium _ małżeństwo ze ślubem czystości
3787 Quasimodo geniti infantes _ l-sza niedziela po Wielkanocy (Przewodnia).
3788 Quataor militum mm. _ październik12, N.
3789 Quatember _ Suche dni.
3790 Quatucor v. u. Euphemiae _ wrzesień19.
3791 Quatuor nonae _ cztery dni WielkiegoPostu, przed Invocavit.
3792 Quatuor tempora _ Suche dni.
3793 Quatuordecim noctes _ 14-ty dzień po Święcie.
3794 Quest vita, et mors ita _ jakie życie taka śmierć
3795 Qui accusare volunt, probationes habere debent _ kto chce oskarżać powinien mieć dowód
3796 Qui errat consentire non videtur _ kto błądzi, ten nie wyraża zgody
3797 Qui finem vult idem vult ad finem necesaria _ - kto chce celu, chce również tego, co jest konieczne aby go osiągnąć
3798 Qui licet quod est plus utique quod est minus _ kto może więcej, ten może i mniej
3799 Qui non appellat, approbare videtur sententiam _ kto się nie odwołuje, ten akceptuje wyrok
3800 Qui non negat, fatetur _ kto nie zaprzecza, ten się przyznaje
3801 Qui scribit, bis legit _ kto pisze, ten jakby dwa razy czytał
3802 Qui tacet consentire videtur _ kto milczy, ten się zgadza
3803 Qui vult decipi, decipiatur _ kto chce być oszukany, niech nim będzie
3804 Quindena paschae _ 2-ga niedziela po Wielkanocy.
3805 Quindena pentecostes _ 2-ga niedziela po Zielonych Świętach.
3806 Quinquagesima _ 7-ma niedziela przed Wielkanocą (Zapustna, Esto mihi).
3807 Quinque fratrum m. patronorum regni Pol. _ listopad 12.
3808 Quinque martyrum ord. Minorum _ styczeń 16.
3809 Quinque panes _ niedziela Laetare.
3810 Quinque sanctorum mm. _ czerwiec 17.
3811 Quinque vulnerum (plagarum) Christi _ piątek po oktawieBożego Ciała.
3812 Quintana _ niedziela Esto mihi.
3813 Quintilis _ lipiec.
3814 Quintini cl. _ wrzesień 5, K.
3815 Quintini ep. _ kwiecień 30, E.
3816 Quintini et Basilidis mm. _ czerwiec l2.
3817 Quintini et Foillani mm. _ październik 31, N.
3818 Quintini m. _ październik 31, L.; elev. maj 2; transl. październik 25; Inv.lipiec 8.
3819 Quirini ep. m. _ Kwiryniusz czerwiec 4, N. (A miens.,Akwil., Trem., Węgry).
3820 Quirini et Eustacha mm. _ marzec 29, N.
3821 Quirini et luliettae mm. _ czerwiec16, N.
3822 Quirini m. _ marzec 24, N.; transl, czerwiec 16.
3823 Quirini m. _ kwiecień 30, N. (Kolon.,Mogun., Trew.t Bazyl,, Reims),
3824 Quirini tribnni et m. _ marzec 30, N.
3825 Quiteriae v. m. _ maj 22.
3826 Quo iure? _ jakim prawem ?
3827 Quod erat demonstrandum _ co było do udowodnienia
3828 Quod lege non prohibitum, licitum est _ czego prawo nie zakazuje, jest dozwolone
3829 Quod non est licitum necessitas facit licitum _ konieczność robi z czynu niedozwolonego czyn dozwolony
3830 quondam _ zmarły niegdyś
3831 Qusiuor coronataram m. _ listopad 8 (P. także październik 12}.
3832 Radbodi ep. cf. _ listopad 29; transl. Lebuini et R. czerwiec 25.
3833 Radegundis v. _ sierpień 11 (sierpień13, Francja).
3834 Radium _ Rad-Ra
3835 radix _ pochodzenie, ród
3836 Radon _ Radon-Rn
3837 Ramalia, rami palmarum _ niedziela Palmowa
3838 Raphaelis archangelis _ październik24, off.
3839 Ratio decidendi _ podstawa rozstrzygnięcia
3840 Ratio legis _ motyw ustawodawczy, sens ustawy
3841 Ratio legis est anima legis _ sens ustawy jest jej duszą
3842 ratiocenatis _ rachmistrz
3843 Raymundi de Pennafort cf. _ styczeń 23, off.
3844 readarius _ woźnica
3845 recupero, are _ odzyskać
3846 Reddite caesari _ 23-cia niedziela po Św. Trójcy.
3847 reddituarius _ dzierżawca
3848 redemptor _ handlarz
3849 Redime me domine _ poniedziałek po niedzieli Reminiscere,
3850 Refectio _ niedziela Laetare,
3851 referendarius _ referendarz
3852 reflektor _ druciarz
3853 Regenfledis v. _ listopad 20 (Kolon.);październik 8.
3854 regens _ regent
3855 regimentarius _ regimentarz
3856 Regina _ Regina
3857 Regina probationum _ królowa dowodów
3858 Reginae v. m. _ kwiecień 7 (wrzesień 6, K; czerwiec 20, Padwa).
3859 Reginswindis v. m. _ lipiec 15.
3860 Reginwaldi com. cf. _ sierpień 21.
3861 registrator _ regestrant
3862 regnum _ królestwo
3863 Regulae et Felicis mm. _ wrzesień 11.
3864 Regulae v. _ wrzesień 11.
3865 Reguli ep. Silvanect ef. _ kwiecień 23 (marzec 31, P.); transl. marzec 30,
3866 Regum trium _ styczeń 6; trausl lipiec 23; obitus tertii reg.styczeń 11.
3867 Reinberti ep. Bremen. cf. _ czerwiec 11; transl. luty 4.
3868 Reinoldi m. _ styczeń 7,
3869 relicta _ wdowa
3870 relictus _ wdowiec
3871 religio aut alia _ innego wyznania (nie katolik)
3872 religio catholica _ wyznanie rzymskokatolickie
3873 Reliquiarum sauctissimarum _ luty 28 w archidiecezji Mohilewskiej; marzec 15; 1-sza niedz. września w diecezjach Sambieńskiej i Warmińskiej.
3874 reliquo, ere, liqui, lictum _ opuszczać/zostawiać
3875 Remacli ep.Traject cf. _ wrzesień 3, K.
3876 remex _ wioślarz, marynarz
3877 Remigii ep. Rem. cf. _ październik 1;transitus styczeń 13.
3878 Reminiscere _ 2-ga niedz. W. Postu (Sucha); 2) Środa Suchych dni po Invocavit.
3879 Renati ep. Andeg. _ listopad 12; transl, kwiecień 18 i 19.
3880 renatus _ ochrzczony
3881 Reparatae v. m. _ październik 8.
3882 repertor _ wynalazca, sprawca
3883 Repleatur os meum lando tua _ piątek po Zielonych Świętach.
3884 repudium _ rozwiązanie (małżeństwa)
3885 repugnantia _ sprzeczność, konflikt
3886 repugnantia _ sprzeczność, konflikt
3887 Requiem aeternam _ listopad 2, commanimarum.
3888 Requies Mariae _ sierpień 15.
3889 requiescat in pace, R.l.P. _ niech spoczywa w pokoju
3890 Res iudicata _ powaga rzeczy osądzonej
3891 Residuum dominicarum _ liczba niedziel między Zielonymi Świętami a 1-szą niedzielą Adwentu.
3892 Respice domine in testamentumtuum _ 13-ta niedz. po Św. Trójcy.
3893 Respice in me _ 3-cia niedziela po Św. Trójcy.
3894 Respicii, Tryphonis et Lymphaemm. _ listopad 10, N.
3895 restiarius, restio _ wytwórca lin okrętowych, powroźnik
3896 restituo, ere, ui, utum _ oddać/przywrócić/odnawiać/odbudowywać
3897 restitutio naturalium _ uznanie nieślubnego dziecka
3898 Resurrectio domini _ Wielkanoc.
3899 Resurrexi _ Niedziela Wielkanocna,
3900 ResuscitatioLazari _ piątek po Laetare.
3901 retineo, ere, tinui, tentum _ zatrzymywać
3902 retractus _ ukryty
3903 Reusindis _ v. Reginswindis.
3904 Revelatio domini _ styczeń 6.
3905 Revelatio Michaelis _ maj 8
3906 revenditor librorum _ księgarz
3907 reverendissimus _ przewielebny - biskup ordynariusz
3908 reverendus _ wielebny - opat, biskup sufragan, prałat
3909 revocatio _ odwołanie
3910 rhedarius _ kołodziej, stelmach
3911 Rhenium _ Ren-Re
3912 Rhodium _ Rod-Rh
3913 ribaklus _ włóczęga, organista, bakałarz
3914 ribaldus _ rybałt, organista, bakałarz
3915 ribaldus _ włóczęga, organista, bakałarz
3916 Ricardus _ Ryszard
3917 Richardi ep. cf. _ kwiecień 3; transl. czerwiec 16.
3918 Richardi reg. cf. _ luty 7.
3919 Richardis imp. _ wrzesień 18.
3920 Roaiae _ styczeń 18, N.
3921 Roberti abb. cf. _ kwiecień 29 (N. marzec 27).
3922 Rochi cf. patroni regni Poloniae _ sierpień 16 (Gniezn, mszał z 1555 r.:wrzesień 17), Rodziny Świętej 3-cia niedziela poTrzech Królach.
3923 Rogate _ 5-ta niedziela po Wielkanocy (Krzyżowa).
3924 Rogati m. _ marzec 18, N.
3925 Rogatiani et Donatiani mm. _ maj 24,
3926 Rogationes _ Krzyżowe dni: poniedziałek, wtorek, Środa przed Wniebowstąpieniem Pańskim,
3927 rogatus _ prośba
3928 Rogerii abb. _ styczeń 4.
3929 Romani (militis) m. _ sierpień 9, L. O.
3930 Romani abb. cf. _ luty 28.
3931 Romani aep, Rotomagen. cf. _ październik 23; transl. czerwiec 17.
3932 Romani ep. cf. _ październik 22, N.
3933 Romani m. _ listopad 1S, K
3934 Romaniani m. _ sierpień 9, P,
3935 Romanus _ Roman
3936 Romarici cf. _ grudzień 8.
3937 Romualdi abb. cf. _ czerwiec 19 (N.luty 7).
3938 Rorate coeli desuper _ 1) Środa Suchych dni w Adwencie; 2) 4-ta niedziela Adwentu.
3939 Rosa _ Róża
3940 Rosalia _ Rozalia
3941 Rosalia _ Rozalia
3942 Rosaliae v. _ wrzesień 4.
3943 Rosarii B. V. Mariae fesLum _ 1-sza niedziela października.
3944 rotifex _ kołodziej
3945 rotifex _ kołodziej, stelmach
3946 Rotrudis v. _ czerwiec 22.
3947 Rozesłanie Apostołów _ lipiec 15.
3948 Rubidium _ Rubid-Rb
3949 rubricerdo _ czerwonoskórnik
3950 rubricerdo _ czerwonoskórnik
3951 Rudolphi pueri a ludeis occisi _ kwiecień 17.
3952 Rudolphus _ Rudolf
3953 rufficerdo _ czerwonoskórnik, kordebanik
3954 ruffifusor _ ludwisarz
3955 Rufi et Valerii mm. _ czerwiec 14, K.
3956 Rufi et Zosimi mm. _ grudzień 18, N.
3957 Rufi m. _ sierpień 27, L.P.; sierpień28, K.
3958 Rufinae et Secundae v. m. _ lipiec 10.
3959 Rufini m, _ czerwiec 14.
3960 Ruperti ep. Salisburgen. cf. _ marzec 27; transl. wrzesień 24.
3961 Rupti sunt fontes abyssi _ kwiecień 12.
3962 rurensis _ rolnik
3963 rurigena _ wieśniak
3964 Rustici m. _ lipiec 25.
3965 Rustici, Dionysii et Eleutherii mm. _ październik 9, N.
3966 Rusticiani m. _ październik 17.
3967 rusticus _ rolnik
3968 Rutbenium _ Ruten-Ru
3969 Ruthberti ep. _ wrzesień 24, K.S.
3970 Sabbae abb. _ grudzień 5.
3971 Sabbatum passionis _ sobota po Iudica.
3972 Sabbatum in rogationibus _ sobota po Wniebowstąpieniu.
3973 Sabbatum in traditione symboli _ sobota przed niedzielą Palmową.
3974 Sabbatum mediae quadragesimae _ sobota przed Laetare.
3975 Sabbatum paschae _ sobota przed Quasimodo.
3976 Sabbatum pentecostes _ sobota po Zielonych Świętach.
3977 Sabbatum quo alleluia clauditur _ sobota przed Septuagesima.
3978 Sabbatum conductus paschae _ sobota, tygodnia Wielkanocnego.
3979 Sabbatum dnodecim lectionum _ sobota każdych Suchych dni.
3980 Sabbatum in passione _ sobota po Iudica.
3981 Sabbatum in resurrectione _ sobota po Wielkanocy.
3982 Sabbatum trinitatis _ sobota przed Św. Trójcą.
3983 Sabbatum albis depositis, in albis,infra albas, post albas _ sobota przed niedzielą Przewodnią.
3984 Sabbatum audivit dominus _ sobota przed niedzielą Invocavit.
3985 Sabbatum caraisprivi _ sobota przed Esto mihi,
3986 Sabbatum caritas dei _ sobota przed Św. Trójcą.
3987 Sabbatum in albie, infra albas _ sobota przed Quasimodo.
3988 Sabbatum in pentecosten _ sobota po Zielonych Świętach.
3989 Sabbatum in ramis palmarum _ sobota przed niedzielą Palmową.
3990 Sabbatum invocavit _ sobota przed Invocavit.
3991 Sabbatum luminum, magnum _ Wielka Sobota,
3992 Sabbatum palmarum _ sobota przed Niedzielą Palmową.
3993 Sabbatum paschale _ Wielka Sobota.
3994 Sabbatum post albaa _ sobota przed Quasimodo.
3995 Sabbatum primum passionis domini _ sobota przed Iudica.
3996 Sabbatum quando elemosyna datur _ sobota przed niedzielą Palmową.
3997 Sabbatum sanctum, _ Wielka Sobota.
3998 Sabbatum vacat _ sobota przed niedzielą Palmową.
3999 Sabbatum, sabbata _ sobota
4000 Sabinae v. _ sierpień 29, P.
4001 Sabini m. _ lipiec 9; (N. grudzień 30).
4002 Sabini, Latini et Exuperantii mm. _ grudzień 1.
4003 Sabini, Marimini, Juliani mm. _ lipiec 20, K.
4004 saccarius _ kuśnierz, miechownik
4005 sacellanus _ ksiądz, kapłan
4006 sacerdos _ ksiądz, kapłan
4007 Sacramentum _ Boże Ciało.
4008 sacrifico, are _ składać ofiare
4009 Sadoc et soc. mm. _ czerwiec 2;(w diecezji Sandomierskiej).
4010 safiaticus _ safiannik
4011 saga _ czarownica
4012 sagittarius _ łucznik, wytwórca strzał
4013 salarius _ warzelnik soli
4014 Salax dies lunae _ poniedziałek przed Popielcem.
4015 salicida _ prasol, solarz
4016 salifex _ handlarz soli
4017 salinator _ handlarz soli, żupnik
4018 Salomeae v. _ listopad 17 . (ogł.18 grudnia 1673).
4019 salpista _ trębacz
4020 salsamentarius _ śledziarz, solarz
4021 Salus populi ego sum _ 1) 19-ta niedziela po Św. Trójcy, 2) czwartek po niedzieli Oculi.
4022 Salutatio Mariae _ piątek Suchych dni w grudniu.
4023 saluto, are _ witać
4024 Salvatoris cf. _ marzec 18.
4025 Samaritana _ piątek po niedzieli Oculi.
4026 Samaritanus _ 13-ta niedziela po Św.Trójcy.
4027 Samarium _ Samar-Sm
4028 samiator _ szlifierz
4029 Sampsonis ep. Dolen. cf. _ lipiec 28.
4030 Sancta dies in hebdomada paschalis _ niedziela Wielkanocna.
4031 Sanctificate ieinnium _ piątek po niedzieli Quasimodogeniti.
4032 Sanctificatio Mariae _ grudzień 8
4033 Sanctificatio Joannis Baptistae _ wrzesień 24.
4034 Sanctini ep. Virdun. _ październiki 1.
4035 Sanctorum omnium _ listopad 1;octava listopad 8.
4036 Sanctorum iu Selio _ lipiec 8.
4037 Sanctum paschae, _ Wielka Sobota.
4038 sartor _ krawiec
4039 sator _ siewca
4040 Saturninae v. m, _ maj 20.
4041 Saturnini et Vigilii mm. _ styczeń 31, N.
4042 Saturnini (Chrysanthi et Darii) m. _ listopad 29.
4043 Saturnini et Pauli ep. _ marzec 22, N.
4044 Saturnini et soc, mm. _ listopad 29,
4045 Saturnini m. _ październik 30, K.
4046 Satyri m. _ styczeń 12, N.
4047 Sbignei abb. Clarae Tumbae et soc.mm. _ grudzień 10, S.
4048 scabinus _ ławnik
4049 Scandium _ Skand-Sc
4050 scandularius _ gonciarz
4051 Scholasticae v. _ luty 10.
4052 Scientia nobilitat _ wiedza uszlachetnia
4053 Scillitanonim mm. _ v. Sperati.
4054 Scini m. _ październik 11, K,
4055 Scio me nihil scire _ wiem, że nic nie wiem
4056 scio, scire _ wiem/umiem
4057 scipio _ berło
4058 sclopetarius _ strzelec
4059 scoparius _ zamiatacz ulic
4060 scortatio _ cudzołóstwo
4061 scriba _ pisarz
4062 scriniarius _ boazernik, stolarz, archiwista, pieczętarz
4063 scrutarius _ handlarz starzyzną
4064 Scrutinium magnum _ środa po niedzieli Laetare.
4065 sculptor _ snycerz
4066 scultetus _ sołtys, wójt
4067 Sebaldi cf. _ sierpień 19.
4068 Sebastiani _ styczeń 20; transl. grudzień 9.
4069 Sebastianus _ Sebastian
4070 secretarius _ sekretarz
4071 sector _ górnik solny
4072 Secundi et Alesandri mm. _ sierpień 26 (Magd.); sierpień 28 (Brem.)
4073 Secundini m. _ listopad 13; (N.maj 21).
4074 Secundini et Agapiti mm. _ kwiecień 29, K.
4075 secundo voto _ po raz drugi / drugi raz żonaty, zamężna/
4076 Segolenae v. _ lipiec 24.
4077 Selenium _ Selen-Sc
4078 sellarius _ siodlarz
4079 sellator _ siodlarz
4080 Semen Abrahae _ czwartek po Invocavit.
4081 semenis _ potomek
4082 semi-cmetho _ półkmieć - gospodarz na połowie łana kmiecego
4083 senator _ senator
4084 senectus _ starość
4085 senex _ starzec
4086 Sennen et Abdon _ lipiec 30.
4087 Sensu largo _ w znaczeniu szerokim
4088 Sensu proprio _ w znaczeniu właściwym
4089 Sensu stricto _ w znaczeniu ścisłym
4090 Sententia _ powiedzenie, opinia, wyrok
4091 Sententia capitalis _ wyrok śmierci
4092 Sententia facit ius _ wyrok stanowi prawo
4093 separatio a toro et mensa _ separacja od łoża i stołu
4094 separatio quoad torum et mensam _ separacja od łoża i stołu
4095 Septem dolomm Mariae _ patrz Compassio Mariae.
4096 Septem dormieatium _ czerwiec 27;(Afogun., Kolon., Brem.-Trew.); lipiec 27 (Franc., Angl.,Skand- Węg.) lipiec28(Gniezno);wrzesień 13 (Akwil., Salzb- Passawa, K, wrzesień 12(Regensbg.).
4097 Septem fratrum mm. _ lipiec 10.
4098 Septem gaudia Mariae _ wrzesień 28.
4099 Septem Maccabeorum mm. _ sierpień 1.
4100 Septem panes _ 7-ma niedziela po Św. Trójcy.
4101 Septem virginum mm. _ kwiecień 9,N.
4102 September _ Wrzesień
4103 Septimana _ tydzień.
4104 Septuagesima _ 9-ta niedziela przed Wielkanocą. (Starozapostna, Circumdederunt).
4105 Sepulcri Hierosolymitani _ 2-ga niedziela po Wielkanocy; festum duplex maius pro tota Polonia;w razie większego Święta przenosi się na inny dzień, albo się nie obchodzi,
4106 sepulcrum _ grób
4107 sepultura _ pogrzeb
4108 sepultus _ pogrzebany, pochowany
4109 Seraphiae v. m. _ wrzesień 3, N.
4110 Serapionis ep. _ październik 30, N.
4111 Serapionis m. _ listopad 14, N.
4112 serator _ ślusarz
4113 serator _ ślusarz
4114 Sercni m. _ luty 23, N.
4115 Sergenium _ Sergen-Sg
4116 Sergii, Bachii, Marcelli, Apulei mm _ październik 8; październik 7, Ł.;wrzesień 25, P.
4117 sericarius _ wytwórca jedwabiu, jedwabniczarz
4118 serifaber _ ślusarz
4119 serifex _ wytwórca jedwabiu, jedwabniczarz
4120 seritex _ wytwórca jedwabiu
4121 serrarius _ tracz
4122 serrator _ tracz
4123 Servatii ep. cf. patroni regni Poloniae _ maj 13 transl. czerwiec 7.
4124 servus _ sługa
4125 Severae et Febrioniae w. _ czerwiec 25, N.
4126 Severae v. _ czerwiec 25.
4127 Severi aep. Treviren cf. _ październik 15; transl. październik 18,
4128 Severi ep. cf. _ październik 22; obitus luty 1.
4129 Severini abb. cf. _ styczeń 5.
4130 Severini ep. Colonien. cf. _ październik 23.
4131 Severini pp. _ sierpień 26 (o. Zephyrini).
4132 Sex dies sanctissimi _ Wielki Tydzień
4133 Sexagesima _ 8-ma niedziela przedWielkanocą (Mięsopustna, Exsurge).
4134 Sexagesima media, medium gesimae _ Niedziela Oculi.
4135 Sextilis _ Sierpień.
4136 Si iniquitaltes observaveris _ 22-ga niedziela po Św. Trójcy.
4137 Si bona suscepimus _ niedziela po 28 sierpnia.
4138 Si oblitus fuero niedziela Cantate.Sisinnii, Martyrii et Alesandri mm. _ marzec 29.
4139 sicae _ skrytobójstwo
4140 Sicut octtli servorum _ poniedziałek po niedzieli Invocavit.
4141 Sidrach, Misach, Abdenago mm. _ kwiecień 24, N,
4142 Sigfridi ep. cf. _ luty 15.
4143 Sigismund _ Zygmunt
4144 Sigismundi reg. patroni regni Poloniae _ maj 2; transl. wrzesień 5.
4145 signifer _ chorąży
4146 signo, are _ oznacać
4147 Signum temporis _ znak czasów
4148 silicarius _ brukarz
4149 Silicium _ Krzem-Si
4150 silvanus _ leśniczy
4151 silvanus _ leśniczy
4152 Silverii pp. m. _ czerwiec 20.
4153 Silvester _ Sylwester, Lasota (z łac. silva - las)
4154 Silvestri pp. _ grudzień 31.
4155 Simeonis cf. Treveren. _ czerwiec 1.
4156 Simeonis ep. Hierosol. m. _ luty 18, N. P luty 21, K, kwiecień 21,
4157 Simeonis ep. Meten. _ luty 16.
4158 Simeonis m _ lipiec 27,
4159 similarius _ piekarz białego chleba np. bułki
4160 Simon _ Szymon
4161 Simonis et Judae app. _ październik 28.
4162 Simonis de Lipnica b. _ Szymon z Lipnicy lipiec 18,
4163 Simperti ep. cf, _ październik 13.
4164 Simplicii et Felicis mm. _ lipiec29, 0.
4165 Simplicii, Faustinii et Beatricis mm. _ lipiec 29, K. t.
4166 Simplicis cf. _ wrzesień 3,
4167 Simplicis m. _ wrzesień 18, N.
4168 Simplicji pp. _ marzec 2, K.
4169 simulator _ fałszerz ale i kopista czasami partacz
4170 Sirapliciani ep. cf. _ sierpień 13.
4171 Sisinnii et soc. mm. _ lipiec 14.
4172 Sitientes venite ad aquas _ sobota po niedzieli Laectare.
4173 Sixti et Sinnicii cf. _ wrzesień 1.
4174 Sixti pp. _ sierpień 6; marzec 28, K.;kwiecień 6, K, N.
4175 skandularius _ gonciarz
4176 Smaragdi, Cyriaci et Largi mm. _ sierpień 8, N. K.
4177 sobrinus _ cioteczny, stryjeczny
4178 socer _ teść
4179 socius _ wspólny, złączony
4180 socrus _ teściowa
4181 Solae et _ grudzień 3.
4182 Solstitium brumale, hienrale _ grudzień 25.
4183 Solstitium aestivale, aeslivum _ czerwiec 24.
4184 Sophia _ Zofia,/ Sofia = mądrość Boża/
4185 Sophiae vid. m. _ maj 15.
4186 soror _ siostra
4187 sororarius _ maż siostry
4188 sororicida _ siostrobójca
4189 sororina _ siostrzenica
4190 sororinus _ siostrzeniec
4191 sororius _ maż siostry
4192 Sotheris et Cai mm. _ kwiecień 22, N.
4193 Sotheris m. _ 39123
4194 Spasmua Mariae _ v. Compassio Mariae.
4195 speciarus _ kramarz korzenny
4196 Speciosae v. _ październik 15.
4197 spectabilis _ godny - zamożny patrycjusz dużego bogatego miasta
4198 specto, are _ patrzeć
4199 speculator _ stróż, wartownik
4200 sponsa _ narzeczona, żona, panna młoda /zapis w akcie ślubu odnośnie kobiety/
4201 sponsalia _ zaręczyny
4202 sponsor fidei _ ojciec chrzestny
4203 sponsus _ narzeczony, maż, pan młody /zapis o mężczyźnie w akcie ślubu/
4204 sportularius _ koszykarz
4205 spurius _ z nieznanego ojca, bękart, bastard
4206 squlatoris _ żałoba
4207 stametor _ kamieniarz
4208 Stanislai ep. m, patroni primarii regni Poloniae _ maj 8; transl. wrzesień. 27; Occisio kwiecień 11, Can. 1253.
4209 Stanislai Kostka cf. patroni regni Poloniae _ w niedzielę 13 lipca lub po 13-ym listopada (kań. 13 XII.1726}.
4210 Stanislaus _ Stanisław
4211 stannarius _ konwisarz, kotlarz
4212 Stannum _ Cyna-Sn
4213 staterarius _ karetnik, powoźnik
4214 stationarius _ kramarz
4215 statuarius _ rzeźbiarz
4216 Statuit ei dominus _ szczególnie Piotra (luty 22) i Mikołaja (grudzień 6).
4217 stemma _ wywód przodków, rodowód,drzewo genealogiczne
4218 Stephani pp. m. _ sierpień 2.
4219 Stephani protora. _ grudzień 26, off.
4220 Stephani reg. Ung. cf. _ sierpień 20;(K. sierpień 21) ; Inventio dextrae maj 30.
4221 Stephania _ Stefania
4222 Stephanus _ Stefan, Szczepan
4223 Stibium _ Antymon-Sb
4224 stipus _ żebrak
4225 stratarius _ siodlarz
4226 Strena, strenae _ Nowy Rok, styczeń 1.
4227 Stricte _ dokładnie
4228 Strontium _ Stront-Sr
4229 structor _ murarz,tynkarz
4230 struo, ere, struxi, structum _ budować
4231 studeo, ere, ui _ starać się
4232 stupro _ zhańbić
4233 stuprum violenlium _ gwałt
4234 Suaviter in modo, fortier in re _ delikatnie co formy, mocno co do treśc
4235 Sub poena _ pod karą
4236 Sub poena mortis _ pod karą śmierci
4237 subcamerarius _ podkomorzy
4238 subdapifer _ podstoli
4239 subdubito _ powątpiewać
4240 subjudex _ podsędek
4241 subnuba _ nałożnica
4242 suboles _ potomstwo, latorośl
4243 subpraefectus stabuli _ podkoniuszy
4244 subscriptio _ podpis
4245 subsigniler _ podchorąży
4246 subulcus _ świniopas
4247 suburbium _ przedmieście
4248 Succinctio campanarum _ Wielka Środa. Suche Dni środa, piątek i sobota:1) po niedzieli Invocavit; 2) po Zielonych Świętach; 3) po Podwyższeniu Krzyża Św.; 4) po 3-ciej niedzieli Adwentu.
4249 succurro, ere, (cu)curri, cursum _ podjąć się czegoś/wziąć na siebie ciężar
4250 sufferator _ kowal podkuwacz
4251 Sulfur _ Siarka-P
4252 Sulpitii ep. cf. _ styczeń 17; transl. sierpień 27.
4253 Sulpitii et Serviliani mm. _ październik 3.
4254 Summa necessitas _ stan wyższej konieczności
4255 Sunnivae et soc. mm. _ lipiec 8;transl. sierpień 31.
4256 supplicant _ biedak
4257 supremus dux exercituum _ hetman wielki
4258 surditas _ głuchota
4259 Surdus et mutus _ 12-ia niedziela po Trójcy Św.
4260 Surrexit pastor bonus _ 2-ga niedziela po Wielkanocy.
4261 Susanna _ Zuzanna
4262 Susannae et Tiburtii mm. _ sierpień 11
4263 Susannae v. _ luty 12, K.
4264 Suscepimus deus _ 8-ma niedziela po Św. Trójcy.
4265 susceptor _ ojciec chrzestny
4266 susceptrix _ matka chrzestna
4267 Suscipe domino _ 5-ta niedziela po Wielkanocy.
4268 suspendium _ powieszenie się
4269 suspicio _ podejrzenie
4270 sutor _ szewc
4271 sutorum _ szaewcy
4272 Svatocopii Reg. Mor. monachi et cf. _ marzec 11, S.
4273 Swiberti ep. Verden. _ marzec1.Reliquiar. dventus maj 9; transl.lipiec 6.
4274 Swithuni ep. Wintonien. cf. _ lipiec 2; transl. lipiec 15 (Angl.); lipiec16 (Norw.).
4275 Symon _ Szymon
4276 Symphoriani et Timothei mm. _ sierpień 22, L.
4277 Symphorosae et 7 filioruin mm. _ lipiec 18, N.
4278 syngraphus _ dokument
4279 Syri et Juventii cf. _ wrzesień 12, N.
4280 Ścięcie św. Jana _ sierpień 29.
4281 tabellarius _ posłaniec, listonosz
4282 tabelnarius _ karczmarz
4283 taberna _ buda
4284 tabernalis arrendator _ arendarz karczmy,dzierżawca karczmy
4285 tabularium _ archiwum
4286 talemetarius _ piekarz
4287 tango, ere, tetigi, tactum _ dotknąć
4288 tanislai abb. Calvi montis et 32 soc. mm, _ lipiec 17, S.
4289 Tantalum _ Tantal-Ta
4290 Tatiani et soc. mm. _ styczeń 16.
4291 Taurini ep. Ebroic. cf. m _ sierpień 11;Inv. wrzesień 5.
4292 Technetium _ Technet-Te
4293 Teclae v. m. _ wrzesień 23.
4294 tector _ dekarz spotykane jako tynkarz
4295 tectum _ pogrzebać
4296 tegularius _ dachówkarz, ceglarz- wytwórca dachówek
4297 Tellurium _ Tellur-Te
4298 telonarius _ celnik
4299 teloneator _ celnik
4300 Tempestas snprema, tempus occiduum _ zachód słońca.
4301 Tempore crimini _ w czasie zbrodni
4302 Temptavit dominus _ sobota przed Zielonemi Świętami.
4303 Tempus delicti _ czas popełnienia przestępstwa
4304 Tempus illuminationis _ Czas zimowy.
4305 Tempus quadragesimale _ Wielki Post przed Wielkanocą.
4306 Tempus vespertinum _ wieczór.
4307 teneo, ere, tenui _ trzymać
4308 Tentatio Mariae _ lipiec 2
4309 tenutarius _ dzierżawca
4310 Terbium _ Terb-Tb
4311 Terentii ep. m. _ wrzesień 28.
4312 Terentii ep. Meten. _ październik 29;transl. maj 16.
4313 Terentii et Fidentii mm. _ wrzesień 27.
4314 Teresia,Terefia _ Teresa
4315 Terminus iuris _ termin prawny
4316 Ternilli m. _ sierpień 4, N.
4317 Tertium non datur _ nie ma trzeciego wyjścia (rozwiązania
4318 Tertulini m. _ lipiec 51.
4319 testacus _ poświadczony
4320 testes _ świadek, świadkowie
4321 testimonium _ zaświadczenie,metryka, świadectwo
4322 testimonium copulationis _ zapis o ślubie,metryka (świadectwo) ślubu
4323 testimonium ortis et baptismi _ zapis o chrzcie, metryka (świadectwo) urodzenia i chrztu
4324 testis _ świadek
4325 textor _ tkacz, sukiennik
4326 Thaddaei cf. _ październik 28.
4327 Thaddeus _ Tadeusz
4328 Thallium _ Tal-Tl
4329 Thebeorum mm. _ wrzesień 22; Commcmoratio listopad 24.
4330 Thema probandi _ przedmiot dowodzenia
4331 Theobaldi abb. cf. _ lipiec 9,
4332 Theobaldi ep. cf. _ maj 16, październik 3 (Kam.).
4333 Theobaldi pb. cf. _ lipiec 1.
4334 Theodardi ep. Leodien. m. _ wrzesień 10.
4335 Theodardi et Danielis epp. mm. _ wrzesień 10, K.
4336 Theoderici ep. _ marzec 23, N.
4337 Theoderici pb. m. _ październik 23.
4338 Theodogari cf. _ październik 30.
4339 Theodoli ep. Sedunen. cf. _ sierpień 16.
4340 Theodoli, Alexandri, Curtii mm. _ maj 3, L.
4341 Theodora _ Teodora
4342 Theodorae v. _ kwiecień 1. N. P.
4343 Theodori cf. _ wrzesień 19.
4344 Theodori m. _ listopad 9, (N, grudzień 19).
4345 Theodori prb. _ marzec 23, N.
4346 Theodorus _ Teodor
4347 Theodosiae v. _ kwiecień 3, K, N. P.
4348 Theonesti ep. m, _ październik 30.
4349 Theophania Epiphania, _ styczeń 6.
4350 Theophili ep. cf. _ październik 13, N P
4351 Theophilus _ Teofil
4352 Theoria iuridica _ teoria prawna
4353 thesaurarius _ skarbnik, podskarbi
4354 Thimotheus _ Tymoteusz
4355 Thomae ap. (in adventu) _ grudzień 21; transl. lipiec 3; Altaris di dieatio kwiecień 13, f.
4356 Thomae de Aquino cf. _ marzec 7transl, styczeń 28, Can. 1333.
4357 Thomae ep. Cantuarien. m. _ grudzień 29; transl. lipiec 7; Can. 1173.
4358 Thomae ep. Herforden. cf. _ październik 2; transl. październik 23 Depos. sierpień 25; Can. 1320.
4359 Thomas _ Tomasz
4360 Thorium _ Tor-Th
4361 Thorkilli ep. _ listopad 12.
4362 Thulium _ Tul-Tm
4363 Thyrsi et Victoris m. _ styczeń 31.
4364 Thyrsi, Andochii, Felicis mm. _ wrzesień 24, L.
4365 Thyrsi, Palmatii et soc. mm. _ wrzesień 25 (w diecezjach Chełmińskiej, Włocławskiej); N. wrzesień 24.
4366 Tibi dixt cor meum _ wtorek po niedzieli Reminiscere.
4367 tibialius _ pończosznik
4368 tibialus _ pończosznik
4369 Tiburtii et Sugannae mm. _ sierpień 11, N.
4370 Tiburtii et Valeriani mm. _ kwiecień 14.
4371 Tiburtii m. _ sierpień 11, K. L. P.
4372 Tilanium _ Tytan-Ti
4373 timeo, ere, timui _ bać się
4374 Timothei ap. m. _ styczeń 24, off.,Adv. reliqu. marzec 5; transl.maj 9.
4375 Timothei et Apolinaris mm. _ sierpień 23.
4376 Timothei et Novati mm. _ czerwiec30, N.
4377 Timothei et Symphoriani mm. _ sierpień 22, Z.październik 4.
4378 Timotheus _ Tymoteusz
4379 tinctor _ farbiarz
4380 Titi ep. cf. _ luty 6, off.
4381 tivunus _ ciwun,włodarz
4382 Tobias _ Tobiasz
4383 tomeator _ tokarz
4384 tomeator tomio _ tokarz
4385 tomio _ tokarz
4386 tonsor _ rytownik ale i fryzjer, golibroda
4387 toreutes _ grawer
4388 torifex _ płatnerz
4389 Torlaci ep. cf. _ grudzień 23; transl. lipiec 20.
4390 tormentarius _ ludwisarz
4391 tornator _ tokarz
4392 Torpetis m. _ maj 17, K. N.
4393 Torquati ep. _ styczeń 31.
4394 tortor _ kat
4395 Traci, Probi et Andronici mm. _ październik 11.
4396 Traditiones _ środa po niedzieli Oculi.
4397 traho, ere, traxi, tractum _ ciągnąć
4398 Transfiguratio domini, patefactio domini _ sierpień 6, lipiec 27(Franc.); sierpień 7(Skand.);marzec 17 (Miśnia).
4399 Transfiguratio dominica _ 2-ga niedziela Wielkiego Postu (Reminiscere).
4400 Transfixio Mariae _ v.Compassio Mariae.
4401 transfuga _ zbieg
4402 Transite ad me omnes _ lipiec 2,Nawiedzenie N. P. Marii.
4403 Trebelli reg. et monachi in Bułgaria _ marzec 13, S.
4404 tribunus _ wojski
4405 Tricenarium solemne _ wrzesień 18.
4406 Tricesimus assumptionis Mariae _ wrzesień 13,
4407 Triduum _ okres trzydniowy.
4408 Triduum sacrum, passionis _ Wielki Czwartek, Piątek i Sobota.
4409 trigemini _ trojaczki
4410 Trinitatis (sc. festum) _ 1-sza niedziela po Zielonych Świętach.
4411 Triphonis. Respieii et Lymphaemm. _ listopad 10, N.
4412 Tripolis, Basilidis et Mandalis mm. _ czerwiec 10, K.
4413 tritor _ młocarz
4414 Trium pueronum _ grudzień 16.
4415 Triumphus Corporis Christi _ Triumf Bożego Ciała.
4416 trucidatio _ zabijanie, mordowanie
4417 Trudberti m. _ kwiecień 26.
4418 Trudonis pb. cf. _ listopad 23.
4419 Trzech Króli _ styczeń 6.
4420 tumulatus _ pogrzebany
4421 tumulo _ pochować, pogrzebać
4422 tumulus _ grób
4423 tunarius _ bednarz
4424 tunnarius _ bednarz
4425 tussis _ kaszel
4426 Tutela legitima _ opieka ustawowa,
4427 tutor _ opiekun
4428 Tymonis m. _ kwiecień 19, N.
4429 tyropola _ handlarz sera
4430 tyropola _ handlarz sera
4431 Ubaldi ep. _ maj 16.
4432 Ubi culpa est, ibi poena subesse debet _ gdzie jest wina, tam powinna być kara
4433 Ubi ius, ibi onus _ gdzie prawo tam i obowiązek
4434 Ubi lex, ibi poena _ gdzie prawo tam i kara
4435 Ubi non est culpa, ibi non est delictum _ gdzie brak winy tam nie ma przestępstwa
4436 Ubi periculum, ibi lex _ gdzie jest niebezpieczeństwo, tam jest i ustawa
4437 Udalrici ep. Augustani cf. _ lipiec 4,(N. lipiec 8 ).
4438 ulcerosus _ owrzodzony
4439 Ultima ratio _ ostateczny argument
4440 Ultimum supplicium _ kara śmierci
4441 ultimus familiae _ ostatni z rodu
4442 ultionis _ zemsta, kara
4443 Undecim millia v. m. _ październik 21.
4444 unguentarius _ perfumiarz, wytwórca maści
4445 Uno actu _ jednym nieprzerwanym działaniem
4446 Unus testis, nullus testis _ jeden świadek to żaden świadek
4447 Uranium _ Uran-U
4448 Urbani pp. m. _ maj 25; (N. maj 27); transl. styczeń 22.
4449 Urbicii ep. Meten. _ marzec 20.
4450 urinator _ nurek
4451 urnarius _ zdun
4452 urnilor _ garbarz
4453 Ursatii cf. _ sierpień 17, K.
4454 Ursi et soc mm. _ wrzesień 30 Victoris es Ursi.
4455 Ursicini cf. _ grudzień 20.
4456 Ursmari ep. cf. _ kwiecień 18.
4457 Ursula _ Urszula
4458 Ursulae v. et soc. mm. _ październik 21.
4459 usor _ konwisarz, odlewnik
4460 usor tormentorurn _ ludwisarz
4461 usurarius _ lichwiarz
4462 Usus _ zwyczaj, praktyka
4463 uterina _ /siostra/ przyrodnia, z innego ojca
4464 uterinus _ /brat/przyrodni , z innego ojca
4465 uxor _ żona
4466 uxor gratuita _ konkubina
4467 uxoratus _ żonaty
4468 Vacatio legis _ spoczywanie ustawy ( czas między opublikowaniem a wejściem w życie)
4469 vaco, are _ oddawać się/poświęcać
4470 vaco, are _ wolność (od czegoś)
4471 vadis _ poręczyciel
4472 vadius _ poręczyciel
4473 Vado ad eum _ niedziela Cantate.
4474 Valentini ep. Patavini cf. _ styczeń7, K. N.; transl. sierpień 4.
4475 Valentini m. _ maj 23, N.; (maj 21 Kt).
4476 Valentini pb. m. _ luty 14 (K. grudzień 16).
4477 Valentinus _ Walenty relikwie w polsce Bieruń Śl. i Lipnik B-B
4478 Valeriani et Tiburcii mm. _ kwiecień 14, L.
4479 Valeriani ep. cf. _ grudzień 15, N.
4480 Valerii ep. Treveren. cf. _ styczeń29, K. N.
4481 Valerii et Rufi mm. _ czerwiec 14, K.
4482 valvarius _ klucznik, szafarz
4483 Vanadium _ Wanad-V
4484 Varia _ różności, rozmaitości, różne rzeczy
4485 vasto, are _ pustoszyć
4486 vecesgerens _ namiestnik
4487 vector _ woźnica
4488 Vedasti et Amandi ep. cf. _ październik 26, K.; Depositio luty 6f (rzadziej luty 7); transl. Vedasti ep. AtrebaŁ październik 1;Relatio lipiec 15.
4489 Venantii ep. m. _ kwiecień l, N.
4490 venator _ myśliwy ale i łowczy
4491 venator aulicus _ łowczy nadworny
4492 Venceslai reg. _ wrzesień 28;. kwiecień 20, K.; transl. marzec 4 (obecnie marzec 5, off.).
4493 Venceslaus _ Wacław
4494 venditor _ kupiec
4495 vendo, ere, didi, ditum _ sprzedawać
4496 venerabilis _ dostojny - członek kapituły, kanonik, proboszcz
4497 veni _ przyjść, zejść się
4498 Veni et ostende _ środa i sobota Suchych Dni m grudniu.
4499 venio, ire, veni, ventum _ przyjść/przybyć
4500 Venite adoremus _ Sobota Suchych dni we wrześniu.
4501 Venite benedicti patris met _ Środa po Wielkanocy.
4502 Verba docent, exempla trahunt _ słowa uczą, przykłady pociągają
4503 Verba legis _ brzmienie ustawy
4504 Verba mea auribus percipe _ sobota po niedzieli Oculi.
4505 Verba volant, scripta manet _ słowa ulatują, pismo pozostaje
4506 Verbalis _ dosłowny
4507 Verberalia _ Niedziela Palmowa.
4508 Verbum incarnatum _ Boże Narodzenie, grudzień 25.
4509 Verenae v. _ wrzesień 1.
4510 verisimilis _ prawdopodobny
4511 Veronica _ Weronika
4512 Veronicae vid. _ luty 4.
4513 Versus _ przeciw
4514 verto, ere, verti, versum _ odwracać/kierować
4515 Vesper largus wigilja _ Bożego Narodzenia
4516 vespillo _ grabarz
4517 vestiarius _ krawiec
4518 vestiplica _ praczka
4519 vetcrinarius _ weterynarz
4520 vetustas _ starość
4521 vexillifex _ chorąży
4522 viator _ podróżny
4523 vicanus _ wieśniak
4524 vicarius _ namiestnik
4525 vicarius vexilliferi _ podchorąży
4526 Vice versa _ na odwrót
4527 vice-cancellarius _ podkanclerzy
4528 vice-capitaneus _ podstarości
4529 vice-palatinus _ podwojewodzi
4530 vicinalis _ sąsiedni
4531 Victima _ ofiara
4532 Victor _ Wiktor
4533 Victoria _ Wiktoria
4534 Victoria Michaglis _ maj 8.
4535 Victoriae et Asciscli mm. _ listopad17, N.
4536 Victoriae v. _ grudzień 23, K
4537 Victorici, Fusciani et Gentianimm. _ grudzień 11.
4538 Victorini ep. m. _ wrzesień 5, K. N.
4539 Victorini et Fioriani mm. _ listopad 2.
4540 Victorini et Victoris mm. _ marzec6, K.; luty 25; marzec 30 N.
4541 Victorini m. _ marzec 7, (P. luty 25).
4542 Victoris et Coronae mm. _ maj 14.
4543 Victoris et soc. mm, _ październik10 (Brem., Kolon, Magd., Mogun.);lipiec 21 (Trew.).
4544 Victoris et Ursi mm. _ wrzesień 30.
4545 Victoris et Victorini mm. _ v. Victorini et Victori.
4546 Victoris m. _ maj 8.
4547 Victoris pp. m. _ kwiecień 20, N.
4548 Victricem manum tuam _ Czwartek po Wielkanocy.
4549 viculus _ wioska
4550 Vide _ zobacz
4551 Vide infra _ patrz poniżej
4552 Vide supra _ patrz wyżej
4553 video, ere, vidi, visum _ widzieć
4554 Vidi dominum _ niedziela po 28 października.
4555 Vidimus stellam _ styczeń 6.
4556 vidua _ wdowa
4557 Vidua Naim _ 16-ta niedziela po Św. Trójcy.
4558 viduus _ wdowiec , owdowiały
4559 viego _ bednarz
4560 vietor _ bednarz
4561 vigilarius _ strażnik, stróż
4562 Vigilia apostolorum _ czerwiec 28,
4563 Vigilia Christi, Domini, verbi incarnati _ grudzień 24.
4564 Vigilii ep. Tridentini m. _ czerwiec 26(K. styczeń31 ); transl styczeń 31.
4565 Vigililet Saturnini mm. _ styczeń31, N.
4566 Vilhelmus _ Wilhelm
4567 villa _ wieś
4568 Villibardi cf. _ lipiec 7. K.
4569 villula _ dworek wiejski
4570 Vim vi repellere licet _ siłę wolno odeprzeć siłą
4571 Vincentii ep. m. _ czerwiec 6; Inv. listopad 3.
4572 Vincentii et Agnetis altaris dedicatio _ marzec 24, K.
4573 Vincentii Ferrerii (de Valentia) prb.cf, _ (kan. 1455) kwiecień 5; (kwiecień 6, P. K)
4574 Vincentii Kadłubek ep. cf. patroniregni Poloniae _ luty 2. S.; dawniej 2-ga niedziela października,obecnie marzec S (iv diecezjach:Chełmińskiej, Gnieźnieńskiej, , Płockiej, Poznańskiej, Tarnowskiej, Włocławskiej, festum duplex).
4575 Vincentii levitae et m. _ styczeń 22, K.
4576 Vincentius _ Wincenty
4577 Vincentu et Anastasii mm. _ styczeń22, N.
4578 Vincentus _ Wincenty
4579 vinco, ere, vici, victum _ zwyciężać
4580 Vincolae _ piątek po niedz. Reminisc,
4581 vinctor _ bednarz
4582 Vincula Petri _ sierpień 1.
4583 Vindani cf. _ listopad 15.
4584 Vineentii et Peregrini mm. _ maj 16, K.
4585 vinitor _ winogrodnik,uprawiający winnicę
4586 vinopola _ winiarz
4587 Violatio _ pogwałcenie, przekroczenie, naruszenie
4588 violationis _ zgwałcenie
4589 Violatum _ występek
4590 Violentum stuprum _ zgwałcenie kobiety
4591 vir consularis _ rajca
4592 vir egregius _ mąż znamienity - uczony, lekarz, filozof
4593 vir excellens _ mąż znamienity - uczony, lekarz, filozof
4594 Virgiii ep. Salisburgens. cf. _ listopad 27; transl. wrzesień 26.
4595 virginalis _ dziewiczy, panieński
4596 Virginum 11.000 _ październik 21.
4597 Virginum monialium et martyrum monasterii Vitoviensis _ styczeń 26, S.
4598 virgo _ dziewica, panna
4599 Virgo (intacta) _ dziewica
4600 virgulator _ miotlarz, szczotkarz
4601 viri _ małżonek, mąż
4602 Viri Galilei quid admiramini _ Wniebowstąpienie Pańskie.
4603 viricus _ ojczym
4604 Viridium (dies) _ Wielki Czwartek,
4605 virilis _ męski
4606 Vis absoluta _ przymus fizyczny (bezwzględny)
4607 Vis compulsiva _ przymus psychiczny (kompulsywny)
4608 Vis maior _ siła wyższa,
4609 Visennae abbs. Staniotecensis _ grudzień 14;transl. lipiec 23.
4610 Visio Mariae _ czerwiec 19,
4611 Visitatio apostolorum _ lipiec 15.
4612 Visitatio Mariae v. (in montana, ad Elisabeth) _ lipiec 2.
4613 Visitatio occisorum _ czerwiec 2.
4614 visito, are _ zwiedzać
4615 Vitae habilis _ noworodek zdolny do życia
4616 Vitalis et Agricolae mm. _ listopad 27, Ł. N,: (listopad 4, Akwil).
4617 Vitalis et soc. mm. _ luty 14.
4618 Vitalis mil. _ kwiecień 28.
4619 Viti, Modesti et Crescentiae mm. _ czerwiec 15; transl. marzec 10;(marzec 9 K.).
4620 vito, are _ unikać/obchodzić
4621 Vitoldus _ Witold
4622 vitreator _ szklarz, hutnik szkła
4623 vitriarius _ szklarz, hutnik szkła
4624 vitricus _ ojczym
4625 vivitor _ winogrodnik
4626 Vladimirus _ Włodzimierz
4627 Vladislai conversi _ październik 31, S.
4628 Vladislai reg. _ czerwiec 27; Depositio lipiec 29.
4629 vlodarius _ włodarz
4630 Vlodimiri mon. Tynecensis ex duce Osvencimensi _ maj 21, S.
4631 voce, are _ wołać
4632 Vocem jifcunditatis _ 5-ta niedziela po Wielkanocy.
4633 Volens nolens _ chcąc nie chcąc
4634 Volenti non fit iniuria _ chcącemu nie dzieje się krzywda
4635 volo, are _ latać
4636 Volumen _ pismo, tom
4637 Volumina legum _ zbiory praw
4638 Votum separatum _ zdanie odrębne
4639 vulgo quaesitus _ nieślubne dziecko
4640 Vulmari abb. cf. _ lipiec 20.
4641 Vulnera Christi _ piątek po oktawie Bożego Ciała.
4642 Vulstani ep. Wigornien. cf. _ styczeń 19; transl. czerwiec 7.W.
4643 Walarici abb. cf. _ grudzień 12;transl, kwiecień 1.
4644 Walderici cf. _ październik 16.
4645 Waldetrudis v. _ luty 3; transitus kwiecień 9; transl. sierpień 12.
4646 Walpurgis v. _ maj l (luty 25,Salzb. N.); transl. październik12; Adv. sierpień 4.
4647 Wawrzyńca m. _ sierpień 10.
4648 Wenceslai reg. v. _ Wacława króla m. patrona król. Polskiego i opiekuna kościoła krakowskiego /wrzesień 28, przeniesienie marzec 4 (obecnie marzec 5)
4649 Wendalini cf. _ kwiecień 24.
4650 Werenfridi pb. cf. _ sierpień 14.
4651 Wicelini ep. Altenburgensis. Sclavoniae, Wandaliae et Holsatiae apostoli _ grudzień 12, S.
4652 Wigandi prioris Waldsassensis _ październik 22, S.
4653 Wigberti praep, cf. _ sierpień 13;transl. maj 15.
4654 Wilfridi ep. Eboracen. cf. _ październik 12; transl, kwiecień 24.
4655 Wilhelmi _ v./spotykane/ Guillelmi.
4656 Wilibrordi ep. Ultrajecten. cf. _ listopad 7; transl. październik 19.
4657 Willebaldi ep. Eistetten. cf. _ lipiec 7.
4658 Willehadi ep. Bremen. cf. _ listopad 8; Ordin. lipiec 13.
4659 Wironis ep. cf. _ maj 8.
4660 Wniebowstąpienie Pańskie _ czwartek po niedzieli Rogate.
4661 Wojciecha bisk. m. głównego patrona królestwa Polskiego _ kwiecień 23; przeniesienie październik 20
4662 Wolfgangi ep. Ratisbonen. cf. _ październik 31; transl, październik 7.
4663 Wolfram _ Wolfram-W
4664 Wszystkich Świętych _ listopad 1.
4665 Wulfranni ep. cf. _ październik 15.
4666 Wunnebaldi cf. _ grudzień 18.
4667 Xenia _ Ksenia
4668 Xenon _ Ksenon-Xe
4669 Xenophori et Lucufacii mm. _ lipiec25, L.
4670 Xporferus _ Krzysztof zobacz Christophorus
4671 xylocopus _ cieśla
4672 Xysti _ v./spotykane/Sixti.
4673 yespillo _ grabarz
4674 Ytterbium _ Iterb-Yb
4675 Yttrium _ Itr-Y
4676 Zachariae pp. _ marzec 14.
4677 Zacharis _ Zachariasz
4678 Zachei ep. cf. _ sierpień 23.
4679 Zaduszny dzień _ listopad 2.
4680 Zenobii ep. Florentini _ maj 25.
4681 Zenonis ep. cf. _ grudzień 8, wrzesień 2.
4682 Zenonis ep. m. _ kwiecień 12, N.
4683 Zenonis et soc. (Vitalis et Feliculae) _ luty 14, L.
4684 Zephyrini pp. m. (Sevenni) _ sierpień 26; N. grudzień 20).
4685 Zesłanie Ducha Św. Zielone Święta, _ 7-ma niedziela po Wielkanocy.
4686 Zincum _ Cynk-Zn
4687 Zirconium _ Cyrkon-Zr
4688 Znalezienie Krzyża św. _ maj 3.
4689 Zoe m. _ lipiec, 5. N.
4690 Zoerardi cf. et Benedicti m. _ maj1, s.
4691 Zoili cf. _ grudzień 27.
4692 Zoili m. _ październik 6.
4693 zonarius _ paśnik
4694 Zosimi et Rufi mm. _ grudzień18, N.
4695 Zothici et soc.(Herenei, lacinctiet Habnndi) mm. _ luty 10.
4696 zuparius _ żupnik
4697 zythopepta _ piwowar
4698 zytopoeus _ piwowar

cd slownika
kilka zwrotów kościelnych

1 Beatius est magis dare, quam accipere _ Więcej szczęścia jest w dawaniu niż w braniu. Dzieje Apostolskie.
2 Benedictus, qui venit in nomine Domini _ Błogosławiony, który idzie w Imię Pańskie.Psalm ze Starego Testamentu, powt. w Ewangelii św. Mateusza.
3 Caecus si caeco ducatum praestat. anibo in foveam cadunt _ Jeśli ślepy ślepego prowadzi, obaj w dół wpadają. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
4 Caelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt _ Niebo i ziemie przeminą, ale słowa moje nie przeminą. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
5 Caelum et terram commovere _ Poruszyć niebo i ziemię. Księga Proroka Aggeusza.
6 Capillus de capite vestro non peribit _ Włos z głowy waszej nie zginie.Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Łukasza.
7 Cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos _ Poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli.Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Jana.
8 Conflabunt gladios suos in vomeres et lanceas suas in falces _ Przekują swoje miecze na lemiesze i włócznie swoje na sierpy.Księga Izajasza.
9 Consummatum est _ Stało się./Wypełniło się /Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Jana.
10 Corrumpunt mores bonos colloquia mala _ Złe rozmowy psują dobre obyczaje.Św. Paweł „1 List do Koryntian".
11 Crescite et multiplicamini et replete terram _ Rośnijcie i rozmnażajcie się i napełniajcie ziemię.Księga Rodzaju.
12 Custodire quasi pupillam oculi sui _ Strzec jak źrenicy oka.Hymn Mojżesza. Księga Powtórzonego Prawa.
13 Data est mihi omnis potestas in caelo et in terra _ Dana mi jest wszelka władza na niebie i na ziemi. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
14 Deus meus. Deus meus, ut quid dereliquisti me? _ Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?Słowa Chrystusa na krzyżu.
15 Descendat Spiritus Tuus! Descendat Spiritus Tuus! et renovet faciem Terrae!Huius Terrae! _ Niech zstąpi Duch Twój! Niech zstąpi Duch Twój! i odnowi oblicze ziemi! Tej Ziemi! Z przemówienia Jana Pawła II. w Warszawie
16 Dies irae _ Dzień gniewu. Sofoniasz o dniu Sądu Ostatecznego.
17 Dulcis est somnus operanti _ Słodki jest sen dla pracującego. Księga Koheleta.
18 E fructu arbor cognoscitur _ Z owocu poznaje się drzewo. Z przypowieści Chrystusa.
19 Ecce homo _ Oto człowiek. Piłat o ubiczowanym Jezusie.
20 Ego mitto vos sicut oves in medio luporum _ Ja was posyłam jak owce między wilki. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
21 Ego sum Alpha et Omega, principium et finis _ Ja jestem Alfą i Omegą, początek i koniec. Księga Apokalipsy św. Jana.
22 Ego sum pastor bonus _ Jam jest pasterz dobry.Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Jana.
23 Ego sum qui sum _ Jestem, który jestem.Bóg o sobie /Jahwe/do Mojżesza. Księga Wyjścia.
24 Ego sum via et veritas et vita _ Ja jestem drogą, prawdą i życiem.Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Jana.
25 Eripe me, Domine, ab homine malo _ Wybaw mnie, Panie, od człowieka złego.Księga Psalmów.
26 Eritis sicut dii scientes bonum et malum _ Będziecie jako bogowie znający dobro i zło. Słowa węża do Ewy. Księga Rodzaju.
27 Erunt duo in carne una _ Będą dwoje w jednym ciele .Słowa Jezusa dotyczące istoty małżeństwa. Ewangelia św. Mateusza.
28 Estote prudentes sicut serpentes et simplices sicut columbae _ Bądźcie więc przezorni jako węże, a prości jako gołębice.Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
29 Etiamsi omnes, ego non _ Choćby wszyscy, ja nie .Św. Piotr. Ewangelia św. Mateusza.
30 Euntes ergo docetc omnes gentes _ Idźcie i nauczajcie wszystkie narody. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
31 Ex fructibus eorum cognoscetis eos _ Poznacie ich po ich owocach .Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
32 Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram _ Uczyńmy człowieka na obraz i podobieństwo nasze. Słowa Stwórcy. Księga Rodzaju.
33 Felix culpa _ Szczęśliwa wina. Św. Augustyn o grzechu pierworodnym.
34 Fiat lux _ Niech się stanie światłość. Księga Rodzaju.
35 Fiat voluntas tua _ Niech się stanie wola Twoja. Z modlitwy „Ojcze nasz".
36 Fides, quae montes transferre potest _ Wiara, która może przenosić góry. Św. Paweł „I List do Koryntian".
37 Fides sine operibus mortua est _ Wiara bez uczynków jest martwa. Św. Jakub
38 Gaudete cum gaudentibus, flete cum flentibus _ Weselcie się z weselącymi się, płaczcie z płaczącymi. Św. Paweł „List do Rzymian".
39 Gloria in excelsis Deo et in terra pax hominibus bonae vołuntatis _ Chwała na wysokościach Bogu, a na ziemi pokój ludziom dobrej woli. Św. Łukasz
40 Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto, sicut erat in principio et nunc et semper et in saecula saeculorum. _ Chwała Ojcu i Synowi i Duchowi Świętemu, jak było na początku, teraz i zawsze i na wieki wieków. Modlitwa kościelna.
41 Gratis accepistis, gratis date _ Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
42 Hoc est enim Corpus Meum _ To jest bowiem Ciało Moje. Słowa Chrystusa.
43 Hodie mecum eris in paradiso _ Dziś ze mną będziesz w raju. Słowa Chrystusa na Krzyżu do łotra. Ewangelia św. Łukasza.
44 Ibi erit fletus et stridor dentium _ Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów. Miejsce potępienia, piekło. Ewangelia św. Mateusza
45 In manus tuas, Domine, commendo spiritum meum _ W ręce Twoje, Panie, oddaję ducha mojego. Słowa Chrystusa na krzyżu. Ewangelia św. Łukasza.
46 In principio Deus creavit caelum et terram _ Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. Stworzenie świata. Księga Rodzaju.
47 In principio erat Verbum _ Na początku było Słowo. Początek Ewangelii św. Jana.
48 Ite, Missa estIdźcie, _ Ofiara spełniona. Formuła kończąca mszę św. w Kościele katolickim.
49 Lapides clamabunt _ Kamienie wołać będą. Słowa Chrystusa do faryzeuszy. Ewangelia św. Łukasza.
50 Lapis angularis _ Kamień węgielny. Ewangelia św. Mateusza.
51 Lapis offensionis et petra scandali _ Kamień obrazy i skala zgorszenia. Przyczyna niezadowolenia, oburzenia. Św. Paweł „List do Rzymian".
52 Lavare manus _ Umywać ręce .Gest Piłata. Ewangelia św. Mateusza
53 Lignum scientiae boni et mali _ Drzewo wiedzy dobrego i złego. Księga Rodzaju.
54 Lux in tenebris lucet _ Światłość w ciemności świeci. Ewangelia św. Jana.
55 Lux mundi _ Światłość świata. Jezus Chrystus
56 Magna est veritas et praevalebit _ Wielka jest prawda i ona zwycięży.
57 Magnalia Dei _ Wielkie dzieła Boże. Dzieje Apostolskie.
58 Magnificat anima mea Dominum _ Wielbi dusza moja Pana. Początek hymnu dziękczynnego. Ewangelia św. Łukasza.
59 Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem _ Przykazanie nowe daję wam, abyście się wzajemnie miłowali. Ewangelia św. Jana.
60 Mane nobiscum, quoniam advesperascit _ Pozostań z nami, bo ma się ku wieczorowi. Ewangelia św. Łukasza.
61 Manna de caelo _ Manna z nieba .Księga Wyjścia.
62 Margaritas antc porcos _ Perły przed wieprze. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
63 Mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa _ Moja wina, moja wina, moja bardzo wielka wina .Słowa skruchy z liturgii.
64 Memento homo, quia pulvis es et in pulverem reverteris _ Pamiętaj człowiecze, że prochem jesteś i w proch się obrócisz. Formuła liturgiczna.
65 Modicae fidei, quare dubitasti? _ Czemu zwątpiłeś, małej wiary? Słowa Chrystusa do tonącego Piotra. Ewangelia św. Mateusza.
66 Multi sunt vocati, pauci vero electi _ Wielu jest wezwanych, lecz mało wybranych. Ewangelia św. Mateusza.
67 Ne nos inducas in tentationem _ Nie wódź nas na pokuszenie Słowa Chrystusa z modlitwy „Ojcze nasz".
68 Nemo potest duobus dominis servire _ Nikt nie może dwom panom służyć. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
69 Nesciat sinistra tua, quid faciat dextera tua _ Niech nie wie lewica twoja, co czyni prawica twoja. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza
70 Nescitis diem neque horam _ Nie znacie dnia ani godziny. Chrystus. Ewangelia św. Mateusza.
71 Noli vinci a malo, sed vince in bono malum _ Nie daj się zwyciężyć złu, lecz zło dobrem zwyciężaj. Św. Paweł „List do Rzymian".
72 Nolite iudicare et nom iudicabimini _ Nie sądźcie, a nic będziecie sądzeni. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Łukasza.
73 Nolite timere _ Nie lękajcie się. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
74 Non cst bonum esse hominem sotum _ Nie jest dobrze być człowiekowi samemu. Słowa Boga przed stworzeniem Ewy. Księga Rodzaju.
75 Non est potestas nisi a Deo _ Nie ma władzy jak tylko od Boga. Św. Paweł „List do Rzymian".
76 Non in solo pane vivit homo _ Nic samym chlebem żyje człowiek. Księga Powtórzonego Prawa.
77 Non relinquetur hic lapis super lapidem _ Nie zostanie tu kamień na kamieniu. Zapowiedź zburzenia świątyni jerozolimskiej. Ewangelia św. Mateusza
78 Non potest arbor bona malos fructus facere, neque arbor mala bonos fructus facere _ Nie może drzewo dobre złych owoców rodzić, ani drzewo złe dobrych owoców .Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
79 Oculos habent et non videbunt _ Oczy mają, a nie będą widzieć. Księga Psalmów.
80 Oculum pro oculo, dentem pro dente lus talionis _ Oko za oko, ząb za ząb.Prawo równej odpłaty. Księga Wyjścia.
81 Omnes, qui acceperint gladium, gladio peribunt _ Wszyscy, którzy za miecz chwytają, od miecza poginą. Słowa Chrystusa do Piotra. Ewangelia św. Mateusza.
82 Omnia mihi licet, sed non omnia expediunt _ Wszystko mi wolno, ale nie wszystko przynosi korzyść. Św. Paweł „I List do Koryntian".
83 Omnia tempus habent _ Wszystko ma swój czas. Księga Koheleta
84 Omnis, qui se cxaltat, humiliabitur, et qui se humiliat. exaltabitur _ Każdy, kto się wywyższa, będzie poniżony, a kto się poniża, będzie wywyższony. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Łukasza.
85 Os ex ossibus meis et caro de carne mea _ Kość z kości mojej i ciało z ciała mego. Księga Rodzaju.
86 Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis _ Pokój zostawiam wam, pokój mój wam daję. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Jana.
87 Pater, dimitte eis, non enim sciunt. quid faciunt _ Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Łukasza.
88 Pater, in manus tuas commendo spiritum meum _ Ojcze, w ręce Twoje polecam ducha mojego. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Łukasza,
89 Pater noster, qui es in caelis _ Ojcze nasz, któryś jest w niebie. Słowa Modlitwy Pańskiej. Ewangelia św. Mateusza.
90 Praeterit enim figura huius mundi _ Przemija bowiem postać tego świata .Sw. Paweł „I List do Koryntian".
91 Pulsate et aperietur vobis _ Pukajcie, a będzie wam otworzone. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Łukasza.
92 Quaecumque vultis, ut faciant vobis homines, et vos facite illis _ Cokolwiek chcecie, aby wam ludzie czynili, i wy im czyńcie.Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
93 Quaerite et invenietis _ Szukajcie, a znajdziecie. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
94 Qui fodit foveam alteri, incidet in eam _ Kto kopie dół dla drugiego, ten weń wpadnie. Księga Koheleta
95 Qui habet aures audiendi, audiat _ Kto ma uszy do słuchania, niechaj słucha. Zakończenie wielu przypowieści Ewangelia św. Mateusza; Ewangelia św.Marka.
96 Qui legit, intelligat _ Kto czyta, niech rozumie. Ewangelia św. Mateusza; Ewangelia św. Marka.
97 Qui non est adversum vos, pro vobis est _ Kto nie jest przeciwko wam, ten jest z wami .Św. Marek
98 Qui non est mecum, centra me est _ Kto nie jest ze mną, jest przeciwko mnie. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
99 Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit _ Kto wytrwa aż do końca, ten zbawiony będzie .Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
100 Qui sine peccato est vcstrum, primus in illam lapidem mittat _ Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci w nią kamieniem. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Jana.
101 Qui lacet, consentit _ Kto milczy, zgadza się. Papież Bonifacy VIII
102 Quis indicavit tibi, quod nudus esses? _ Któż ci powiedział, że jesteś nagi? Słowa Boga do Adama.
103 Quo vadis, Domine? _ Dokąd idziesz, Panie? Słowa Św. Piotra
104 Quod Deus coniunxit. homo non separet _ Co Bóg złączył, człowiek niech nie rozłącza. Ewangelia św. Mateusza.
105 Quod oculus non vidit, nec auris audivit _ Czego oko nie widziało, ani ucho nie słyszało. Św. Paweł „I List do Koryntian".
106 Reddite ergo, quae sunt Cacsaris Caesari, et quae sunt Dei Deo _ Oddajcie więc cezarowi, co należy do cezara, a Bogu To, co należy do Boga. Słowa Chrystusa, do św. Mateusza.
107 Regnum meum non est de boc mundo _ Królestwo moje nie jest z tego świata. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Jana.
108 Reguiescant a laboribus suis _ Niech odpoczną od trudów swoich. Apokalipsa. św. Jana
109 Sed libera nos a malo _ Ale nas zbaw ode złego. Zakończenie Modlitwy Pańskiej.
110 Sermo Dei pcnetrabilior gladio ancipiti _ Słowo Boże jest ostrzejsze niż miecz obosieczny. Św. Paweł „List do Hebrajczyków"
111 Si Deus pro nobis, quis contra nos? _ Jeżeli Bóg z nami, któż przeciwko nam? Św. Paweł „List do Rzymian".
112 Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens _ Choćbym mówił językami ludzi i aniołów, a miłości bym nie miał, stałbym się jak miedź brzęcząca albo cymbał brzmiący.Początek Hymnu o miłości z „I Listu do Koryntian".
113 Si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, praebe illi et alteram _ A kto by cię uderzył w prawy policzek twój, nadstaw mu i drugi. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
114 Sic transit gloria mumii _ Tak przemija chwała/postać/ świata .Z pieśni kościelnej.
115 Sicut mater, ita et filia eius _ Jaka matka, taka jej córka. Księga Ezechiela.
116 Signum temporis _ Znaki czasu. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza
117 Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma _ Duch wprawdzie ochoczy, ale ciało mdłe/słabe/. Ewangelia św. Mateusza.
118 Stultorum infinitus est numerus _ Liczba głupich jest nieskończona Księga Koheleta
119 Sursum corda! _ W górę serca! Słowa 7 prefacji mszalnej.
120 Terra lacte et melle fluens _ Ziemia, mlekiem i miodem płynąca. Księga Wyjścia
121 Testis enim mihi Deus _ Bóg mi bowiem świadkiem. Św. Paweł „List do Filipian".
122 Totus Tuus _ Cały Twój.Dewiza w godle biskupim Karola Wojtyły-papieża Jana Pawła II.
123 Tu es Petrus et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam _ Ty jesteś Piotr-Kefas (czyli skała) i na tej skale zbuduję Kościół mój. Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza
124 Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum _ Gdzie jest skarb twój, tam jest i serce twoje.Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
125 Ultima Cena _ Ostatnia Wieczerza. Ewangelia św. Mateusza.
126 Usque ad consummationem saeculi _ Aż do skończenia świata.Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza.
127 Vade in pace _ Idź w pokoju.Słowa Chrystusa. Ewangelia św. Łukasza.
128 Vae soli, quia cum ruerit, non habet sublevantem _ Biada samemu, ponieważ gdy upadnie, nie ma drugiego, kto by go podniósł. Księga Koheleta
129 Vanitas vanitatum et omnia vanitas _ Marność nad marnościami i wszystko marność. Księga Kobeleta
130 Ventem seminabunt et turbinem metent _ Wiatr siać będą, a zbierać będą burzę. Księga Proroka Ozeasza.

cd słownika
techniczna rezerwacja postu
post nie może mieć więcej niż 1360 lini

Przygotuję i umieszczę ten słownik w naszym serwisie w innej formie (poza forum).

Litery A, B i C wprowadziłem do http://www.genealodzy.pl/Latin-index-letter-A.phtml

Ponieważ nie znam łaciny trudno mi ocenić sam pomysł i sposób wykonania.
Proszę więc o Wasze opinie.

Oczywiscie jestem otwarty ma współpracę z ze stroną . Proponowałem przesyłanie plików xml na konto admina ale nie było odpowiedzi więc umiesciłem bazę na forum aby była możliwość skożystania z niej przez innych. Jeśli słownik będzie można szybko aktualizować to można by wykasować wątek na forum .
Jan
fturas

Nareszcie znalazłem czas na poprawki literówki w słowniku .
Niemniej proszę nadal o ewentualne poprawki .
Co panie jacku z rozwojem słownika na stronie głównej ,bo widze tylko litery a/b/c a dalsze?
Pozdrawiam wszystkich gości na stronie i zapraszam do zalogowania sie
w serwisie .To oficjalna strona polskiego towarzystwa genealogicznego .
Tu zawsze jeśli potrafimy udzielimy bezpłatnej pomocy porady.
Bez obaw rejestracja nie boli a pozwala zadawać swoje pytania .
Macie tu np Państwo największy dostępny w sieci słownik
Łacińsko -polski pomocny w tłumaczeniach tekstów w ksiegach metrykalnych .
jan
fturas

Dziękuję Jacku za umieszczenie słownika na stronie głównej
Myślę że wiele osób będzie mogło z niego skorzystać w odczytywaniu
zapisów w dokumentach archiwalnych
Z powazaniem dla admina strony
Jan
Fturas