Strona 1 z 1
Iudex politicus - co to takiego?
: sob 11 kwie 2020, 14:02
autor: wjozwi
Ostatnio zetknąłem się w zaborze austriackim z zawodem iudex politicus w roku 1825; wcześniej, w 1816, ta sama osoba opisana była jako Iudex et commisarius aulicus.
Nigdy nie zetknąłem się z zawodem iudex politicus, czy ktoś słyszał i ma może pomysł, co to może być?
: sob 11 kwie 2020, 17:24
autor: Andrzej75
Najważniejszymi urzędnikami dominiów w Galicji byli: mandatariusz, justycjariusz, sędzia policyjny, poborca podatkowy i słudzy policyjni.
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/zes ... pol/126356
Osobny dział stosunków poddańczych stanowiło sądownictwo patrymonialne. Podlegał mu poddany w pięciorakim zakresie:
1. W sprawach cywilnych między poddanymi sądził w pierwszej instancji sędzia cywilny dworski, czyli justycjariusz, z odwołaniem do Sądu Apelacyjnego we Lwowie. 2. W drobniejszych sprawach karnych sądził poddanego sędzia policyjny wyznaczony przez dziedzica, z odwołaniem przez cyrkuł do Gubernium we Lwowie. 3. W cięższych sprawach karnych tenże sędzia policyjny prowadził śledztwo i przekazywał sprawę jednemu z 4 sądów kryminalnych (we Lwowie, Rzeszowie, Wiśniczu lub Stanisławowie). 4. W sprawach wynikających ze stosunku poddańczego podlegał włościanin sądownictwu mandatariusza. Wolno mu było jednak zanieść przeciw dziedzicowi skargę do cyrkułu, od decyzji cyrkułu wnieść rekurs do Gubernium, stąd zaś apelować aż do Kancelarii Nadwornej w Wiedniu.
https://books.google.pl/books?hl=pl&id= ... +policyjny
: sob 11 kwie 2020, 17:44
autor: wjozwi
Dziękuję za to wyjaśnienie, ale politicus to nie znaczy policyjny, to znaczy polityczny, stąd mam wątpliwości czy to o to właśnie chodzi
: sob 11 kwie 2020, 18:13
autor: Andrzej75
wjozwi pisze:ale politicus to nie znaczy policyjny, to znaczy polityczny
Znaczy jedno i drugie. To jest kwestia tłumaczenia niemieckiego Polizeirichter. Po łacinie oddawano to jako judex politicus, a po polsku sędzia policyjny (nawiązując do niemieckiego) albo sędzia polityczny (nawiązując do łaciny).
https://books.google.pl/books?hl=pl&id= ... er&f=false
: sob 11 kwie 2020, 18:16
autor: wjozwi
Bardzo dziękuję!
: sob 11 kwie 2020, 20:09
autor: bielecki
Oczywiście, i policja i polityka wywodzi się od polis (miasto, w sensie wspólnoty mieszkańców).
Łukasz
: ndz 12 kwie 2020, 19:24
autor: expat
A jak mandatariusz był nazywany po niemiecku?
Krzysztof
: ndz 12 kwie 2020, 19:39
autor: Andrzej75
expat pisze:A jak mandatariusz był nazywany po niemiecku?
Mandatar.
: pn 13 kwie 2020, 21:43
autor: Lipnik.F.Turas
Może aby zrozumieć odwołajmy się do Dzisiejszych realiów Mamy sądy Karne i Cywilne.
Cywilne zajmują się sprawami np. o rentę o spadek o majątek.
A karne to już musi być przestępstwo.
Byłby dziś sędzią sądu cywilnego
jan