genealodzy.pl

Dzień dobry,
z tego co wyczytałem w różnych źródłach wieś Bałucz Olrędy (wcześniej
Bałucz Holendry) parafia Borszewice , Gmina Łask, była założona na "prawie olęderskim" ("Prawie Holenderskim"). W różnych źródłach podają że we wsiach na "prawie Holenderskim" ("Prawie olenderskim") osiedlano najpierw osadników z Holandii i Niemiec. Natomiast w późniejszym czasie pojęcie "osadnictwo olęderskie" absolutnie nie oznaczało narodowości osadników a jedynie podstawowe zasady prawne osadnictwa, które zbliżone były do tych, którym podlegali koloniści holenderscy w średniowieczu, czyli byli osiedlani polscy chłopi Okupnicy.


I teraz moje pytanie: Czy osadnicy i Okupnicy w Bałucz Olędrach w latach 1800-1850 byli polskimi osadnikami czy osadnikami z Holandii lub Niemiec?

Pytam ponieważ mieszkał w niej jeden z moich przodków, jak wyczytałem w dokumentach mieszkał w niej na zasadzie Okupnika.

Pozdrawiam

Warto sprawdzić w tych "różnych źródłach" na czym informacje oparte. Bibliografia jakaś? Tj źródła-źródła:)
Tak, masz rację. Nazwa używana niekoniecznie dla określenia nacji zasiedlającej teren. Chyba od początku (nie wiem czy nawet większość z mennonitów to byli Holendrzy, choć Niderlandy to dobry kierunek)

Marcin, mam zdjęcia (.jpg) tekstu
"J. Goldberg, Osadnictwo olęderskie w dawnym województwie łęczyckim i sieradzkim" - mogę ci przysłać, jak przez PW podasz mi adres.

To na pewno znasz?
http://www.mojlask.pl/2019/11/15/balucz-z-przysiolkami/

Panie Włodzimierzu materiały do jakich dotarłem i dotyczą temetu:
1) "Rodzina chłopska w XIX w. w okolicach Szadku" z Biuletynu Szadkowskiego tom 4. Link: https://dspace.uni.lodz.pl/xmlui/bitstr ... sAllowed=y

2) wspomniana przez Panią Krystynę strona internetowa:
http://www.mojlask.pl/2019/11/15/balucz-z-przysiolkami/

3) stara dyskusja na forum genealodzy.pl : link poniżej:
https://genealodzy.pl/PNphpBB2-printvie ... t-30.phtml

Użytkownik o Nicku Fornal napisał:

"Okupnik
- przy zastrzeżeniu, że nie było jednolitego unormowania sytuacji chłopa na wszystkich ziemiach, a do tego status okupnika, jak i innych grup chłopstwa: kolonisty, kmiecia, półrolnika (=poślednika), zagrodnika, ogrodnika, chałupnika, komornika, wyrobnika, parobka (i dziewki), kątnika, kopiarza, morgownika... był zmienny w czasie.

Okupnik, zwany również 'chłop czynszowy', był to chłop pańszczyźniany opłacający okup, jak w Królestwie Polskim nazywano czynsz płacony w zamian za odrabianie pańszczyzny aż do ok. 1848 roku (ukaz o oczynszowaniu). Różnił się tym od czynszownika, że ten drugi nie miał obowiązków pańszczyźnianych, bo np. gospodarował na gruntach nie obsadzonych pierwotnie przez chłopów (tzw. pustki lub grunty pozatabelowe), za co płacił czynsz umowny. Czynszownikami byli np. nasiedleni koloniści, którzy nigdy nie mieli obowiązków pańszczyźnianych wobec folwarku. Później (po roku 1848 znoszącym pańszczyznę) jednych i drugich nazywano czynszownikami.

Tak więc okup był formą oczynszowania i w różnym czasie pojawiał się w różnych miejscach, na różniących się nieco od siebie zasadach.
W Ordynacji Zamoyskiej na większą skalę oczynszowanie rozwinęło się po 1833 roku. Okupników zwalniano z dodatkowych obciążeń na rzecz dworu (min. daremczyzn, najmów przymusowych czy stróży) pozostawiając szarwark oraz opłatę gromadzką. Okup za pańszczyznę wynosił tu 15 kop. za dzień ciągły oraz 1 / 1/2 kop. za dzień pieszy.
Okup miał charakter dobrowolny i czasowy. Wprowadzano go stopniowo, a do wzrostu liczby okupników przyczyniły się przepisy ograniczające stopniowo możliwość wyboru kwartału do kontraktu czynszowego (czynszownicy).
Początkowo okupowali się bogatsi gospodarze, później również ubożsi. Zasadą okupu były umowy. wieloletnie oraz solidarna odpowiedzialność całej gromady przy jego opłacie.
W wielu wsiach czynsz i okup pojawiały się równolegle.

Sporo okupników i czynszowników było we wsiach na prawie olęderskim. Osadnictwo olęderskie zwane też holenderskim, było ruchem kolonizacyjnym, którego początki na ziemiach polskich sięgają końca XVI wieku, i trwał aż do rozbiorów Polski.
„Olędry” (Holländer) albo „Olendry” - były nazwą osad zakładanych przeważnie na nizinach nadrzecznych obfitujących w łąki i pastwiska sprzyjające hodowli bydła. W dzisiejszym rozumieniu pojęcie osadnictwo olęderskie absolutnie nie oznacza narodowości osadników a jedynie podstawowe zasady prawne osadnictwa, które zbliżone były do tych, którym podlegali koloniści holenderscy w średniowieczu (zasady prawa niemieckiego).
Wraz z upływem czasu olęder nie oznaczało już przybysza z Holandii, lecz chłopa czynszowego zajmującego się osuszaniem bagien lub karczowaniem lasu. Takie wsie, powstałe na karczunkach leśnych oraz na bagnach, posiadały zazwyczaj rozproszoną zabudowę.
Samo osadnictwo olęderskie było rodzajem długoterminowej dzierżawy (ok. 30-40 lat) z prawem dziedziczenia. Olędrzy byli więc ludźmi wolnymi. Nie musieli odrabiać pańszczyzny. Właściciel ziemi zwalniał takich osadników na kilka lat z płacenia czynszu. Tak zwana wolnizna wprowadzona była w celu umożliwienia zagospodarowanie otrzymanej „surowej” parceli. Jej okres uzależniony był od tego w jak trudnym terenie powstawała osada."

Więcej materiałów póki co nie odnalazłem

Pozdrawiam

na stronie nie piszą skąd wiedza
a w biuletynie nie powołują się na jakieś pierwotne? lub pochodne?
no tak bywa
to pewnie trzeba powtórzyć raz wykonaną pracę:( i grzebać "po kimś"

Henryk, Marcin - zdjęcia wysłałam

Pięknie Dziękuję

Pozdrawiam