Konwersja Żydów - prośba o informacje

[Magdalena_Strózik]

Witam,
Szukam informacji na temat przechodzenia Żydów na katolicyzm w drugiej połowie XIX wieku, szczególnie na ziemi kieleckiej. Czy ktoś z Państwa natrafił w rejestrach chrztów na takie przypadki? Czy w takich aktach są adnotacje o "dotychczasowym" wyznaniu? Czy były jakieś wyznaczone parafie / kościoły w których można było chrzcić osoby zmieniające wiarę?
Serdecznie pozdrawiam i z góry dziękuję za pomoc,
Magda

[Sroczyński_Włodzimierz]

Moje doświadczenia pochodzą z trzech warszawskich parafii - przede wszystkim z lat 1860-1900
Neofitów sporo
Zapisani w księgach chrztów i urodzeń (a tak!) bez oddzielnej numeracji (stąd księga urodzeń zawiera więcej aktów niż liczba urodzeń zgłoszonych w danym roku)
z tego co mi wiadomo nie prowadzono odrębnych ksiąg dla neofitów - w odróżnieniu od konwertytów (konwersji czyli zmiany z innego chrześcijańskiego na rzymskokatolickie)

Swego czasu pytałem na forum o związane ze zmianą wiary ślady w dokumentach, licząc że może sa analogie (symetrie)
tzn w przypadku gdy ktoś występował z kościoła rzymskokatolickiego adnotacja powinna się znaleźć w księdze chrztów
czy było tak, że fakt chrztu neofity był odnotowany w księgach urodzeń wyznania mojżeszowego?
Nie wiem, odpowiedzi nie dostałem, a aż tak nie nie nurtował temat żeby jakąś próbkę neofitów (znalezonych w księgach chrztów/urodzeń) sprawdzić...

pozdrawiam

[alus]

Ja się spotkałem kilkukrotnie na terenie Lubelszczyzny.

Informacje takie były w księdze chrztów. Standardowo były tam zapisane informacje o tym, że dana osoba była ochrzczona i miała wcześniej religię mojżeszową. Świadkami takiego chrztu byli zwykle (być może to było zwyczajowo, nie wiem) osoby pochodzenia szlacheckiego. Neofita otrzymywał nowe nazwisko i imię chrześcijańskie (wybierano patrona) i to był jedyny ślad po takim zdarzeniu. Od tego czasu on i jego potomkowie występowali w księgach kościelnych pod nową tożsamością.

Kilka razy spotkałem wzmianki w księgach małżeństw dotyczące ślubów mieszanych (zjawisko baaaardzo rzadkie, ale czasem się zdarzało) - gdy kobieta była wzmiankowana jako mająca korzenie starozakonne. Także była opisana innym imieniem chrześcijańskim (nie wiem, może musiała być wcześniej ochrzczona?) i w aktach dzieci występowało już jedynie to imię.

[Virg@]

Szukam informacji na temat przechodzenia Żydów na katolicyzm w drugiej połowie XIX wieku [...]

„Konwersja była w pierwszej połowie XIX wieku problemem przede wszystkim natury formalno-administracyjnej. Złożona procedura urzędowa wymagała zaangażowania wielu osób i środków finansowych. Masa korespondencji, spotkań i decyzji powodowała, że tylko ludzie rzeczywiście zdecydowani zmieniali wiarę.
[…]
Postępowanie to praktycznie (teoria była jeszcze bardziej skomplikowana) sprowadzić by można do następującego schematu:
1. Żyd zgłaszał w magistracie miejskim chęć przejścia na chrześcijaństwo;
– w obecności urzędnika i duchownego (szczególnie w przypadku chęci przejścia na protestantyzm i prawosławie) spisywano protokół;
– duchowny deklarował też poziom przygotowania katechumena do chrztu, bądź podejmował się go nauczać.
2. Sprawdzana była sytuacja prawna aspiranta, czy nie jest przestępcą, dłużnikiem itp.
3. Urząd zwracał się z prośbą do proboszcza o wyznaczenie terminu chrztu.
4. Proboszcz udzielał chrztu”.

Polecam opracowanie, które zawiera zestaw dokumentów dotyczących dwóch aspektów konwersji: formalno-prawnych działań (protokół zeznania aspirantki Chanki Motkowej - był to dokument spisywany przez urzędnika magistratu miejskiego, z przesłuchania osoby aspirującej do wiary chrześcijańskiej) i stosunku Żydów do konwertytów - Artur Markowski, Materiały dotyczące konwersji Żydów na Suwalszczyźnie w pierwszej połowie XIX w., opublikowane w: Studia Judaica 8: 2005 nr 1-2 (15-16) s. 303-308.

Mnie zaintrygowało pytanie z przesłuchania: „Czy pewna jesteś, że ochrzczona nie wrócisz nigdy do wyznania żydowskiego, za co straszne kary przypisane?”
Nadmienić należy, że nie karano w tym okresie za powrót do judaizmu – mowa tu raczej o karach natury boskiej; dość często rejestrowano powroty neofitów do judaizmu (tzw. wychrzczenie).

No i jeszcze ciekawostka. Większość z aspirantów nie potrafiła pisać wcale, część podpisywała się alfabetem hebrajskim, niepiśmienni bądź ci, którzy nie chcieli składać podpisu hebrajskiego stawiali trzy kółka – nigdy krzyżyki, ogólnie w tym czasie przyjęte jako podpis analfabety.

Lektura opracowania zdaje się wskazywać, iż materiały źródłowe o konwersji Żydów na wyznania chrześcijańskie powinny się znajdować w zespołach akt miasta w odpowiednim archiwum państwowym.

Łączę pozdrowienia –
Lidia

[Jarosz_Adrian]

http://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,32338,9

27 marca 1728 jest przejście całej rodziny. Ale jeszcze nie rozczytalem dobrze tego.

[bezet]

Z przyjmowaniem chrztu przez Zydów, spotkałem się kilkakrotnie, w księgach chrztów.Przypominam sobie przypadek chrztu Zyda w wieku ok 60 lat, gdzie chrzestnymi byli dwaj posiadacze ziemscy z tej parafii. W następnym akcie, zapisano chrzest dorosłego syna tego starozakonnego. A chrzestnymi byli ci sami posiadacze ziemscy.Nie wiadomo, jakie były powody przejścia na katolicyzm, ale mają jakieś prawdopodobieństwo, małżeństwo syna z katoliczką i znaczne bogactwo rodziny zydowskiej chcącej wejść w kręgi ziemiaństwa.
Pozdrawiam
ZTB

[jakozak]

W 1829 roku został zawarty związek małżeński pomiędzy przechrzczonym Żydem i kobietą wyznania rzymskokatolickiego. Do aktu ślubu dołączona została allegata z obrzędu przechrzczenia. Sulisławice woj. świętokrzyskie. Proszę sobie w genetece poszukać Rakowski małżeństwa świętokrzyskie i dodać nazwisko Skorupka. W uwagach jest napisane.

[Marszycki]

Żeby było ciekawiej to widziałem w ksiągach w okolicy Pilzna wpisy konwertyta,konwertynka z judaizmu!
Stefan