Nazwisko: Lemisz / Lemiesz / Łemisz

[Komentarze]

Wątek ten zawiera informacje na temat <A HREF="index.php?name=Nazwiska&file=index&nid=42812&ez=2 target=_top">tego nazwiska</A> i osób je noszących

[voidrave99]

Witam, szukam informacji na temat swoich przodków z nazwiska Lemisz / Lemiesz / Łemisz / Łemiesz. Jest to nazwisko jakie nosiła moja prababcia Zofia Kuzio z domu Lemisz(lub któraś z jego odmian). Jest to jedyna pusta gałąź w moim drzewie, nie znam imion rodziców prababci, ani miejscowości jej pochodzenia - natomaist wiem, że wraz z mężem Józefem Kuzio przed przesiedleniami mieszkała w Czaszynie na podkarpaciu.

Pozdrawiam, Tomasz

[komiszke]

W moich poszukiwaniach natknęłam się na rodzinę Lemieszów wywodzących się od Jakuba Lemiesza z woj.kijowskiego /szczegółowy opis znajduje sie na str. genealogia okiem - wpisać; Lemiesz /
Eudoksja Lemiesz - c.Jakuba i żona Jana Brańskiego z Bran na Wołyniu- ich syn Mikołaj Brański mieszkał na ob.Podkarpaciu - lata 1683-1730.
W Krakowie w XVII wieku byli też inni Lemieszowie -mieszczanie krakowscy z których Jakub i chyba Jan studiowali na Akademii krakowskiej/album studiosorum/.
Były to dwie niespokrewnione ze sobą rodziny.
Pozdrawiam
B.K.

[Krystyna.waw]

Jakie przesiedlenia? Ludności łemkowskiej?
Dzieci Zofii i Józefa rodziły się w latach jakich, chrzczone w parafii jakiej?
Kiedy mniej więcej się pobrali?
Gdzie szukałeś ich aktu ślubu?

[ROMAN_B]

voidrave99, dobry wieczór.

Regulamin naszego forum wymaga aby posty były podpisywane przynajmniej imieniem.

Subiektywne rozważania o etymologii nazwiska Lemisz, Lemiesz, Łemisz, Łemiesz.

Każde przeszłe czy współczesne nazwisko to zagadka etymologiczna, w tym i nazwa osobowa Lemisz, Lemiesz, Łemisz, Łemiesz. Miana te kryją w sobie pochodzenie konkretnego nazwania, jego źródłosłów oraz zmiany jego znaczenia i formy w miarę upływu czasu. Rozszyfrowanie polega na odtworzenie wyjściowej postaci wyrazu, wykrycie przypuszczalnego znaczenia pierwotnego, wyjaśnienie jego dalszego rozwoju semantycznego i objaśnienie struktury morfologicznej. Badania etymologiczne opiera się często na analizie porównawczej. Bywa, że nie da się jednoznacznie ustalić pochodzenia i znaczenia konkretnej nazwy osobowej i dlatego mogą istnieć obok siebie różne genezy tego samego miana. Czasami pomocna bywa ludowa etymologia, która zazwyczaj próbuje określać pochodzenie wyrazów na podstawie podobieństwa ich formy dźwiękowej [ wymowy, brzmienia ] do innych wyrazów.
Nielekko jest bez szerszego kontekstu lub innych dodatkowych informacji wnioskować o genezie nazwiska Lemisz, Lemiesz, Łemisz, Łemiesz. W mojej ocenie tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych, genealogicznych, słownikowych czy językoznawczych może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób i kiedy powstała konkretna nazwa osobowa oraz rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego albo etnicznego osób noszących miano Lemisz, Lemiesz, Łemisz, Łemiesz. Bo jak mówił profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast, profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Pamiętać też trzeba, że niektóre słowa mogą pochodzić z różnych historycznych dialektów języka polskiego, w tym i z gwary. Nie można też wykluczyć, iż wspomniane miano jest reliktem wywodzącym się z języka [pra]słowiańskiego albo staropolskiego. W grę mogą też wchodzić inne języki. Zatem, i hybrydy językowe lub/i spolszczenia obcych nazw osobowych. Nie można też odrzucić przeinaczeń pisowni albo zjawisk fonetycznych występujących w języku polskim oraz innych językach.
Nazwisko należy traktować nie tylko jako element służący do identyfikacji poszczególnych osób, ale również jako zjawisko językowe. Każda nazwa osobowa jako kategoria onimiczna ustalała się i stabilizowała w określonych warunkach religijnych, administracyjno – prawnych, społeczno – środowiskowych. Nazwisko oddaje złożoność stosunków kulturowych i językowych na pograniczu i na obszarach z nim sąsiadujących oraz w miejscach gdzie występuje ludność [ osoby ] o różnej narodowości czy kulturze. Każde miano, jak wspomniałem ma charakter identyfikujący nie tylko osobniczo, ale terytorialnie oraz etnicznie. Nazwy osobowe stanowią nieodłączny element kontaktów językowych w miejscach gdzie wzajemnie się przenikają. Współżycie różnych osób, grup ludności [ narodowości ] obok siebie sprzyjało procesowi polonizacji obcego nazewnictwa osobowego na obszarze Polski. W miarę procesów asymilacyjnych nazwiska te ulegały najłatwiej upodobnieniom fonetycznym, następnie ortograficznym, aby nawet zmienić swe znaczenie. Podobne zjawisko występowało też w odwrotnym kierunku.
Przystępując do pracy nad pochodzeniem i powstaniem konkretnego nazwiska trzeba mieć zawsze na uwadze, że nie poruszamy się we współczesności, gdzie każda dorosła osoba ma dowód osobisty, numer PESEL lub/i NIP oraz trwałe, dziedziczne i nie nienaruszalne nazwisko. W wieku XVII, XVIII, a nawet w wieku XIX nazwy osobowe były bardzo ruchome, elastyczne a co za tym idzie ulegały zmianie aż do ukształtowania się dziedzicznego nazwiska.
voidrave99 w swoim poście napisałeś / napisałaś: „Witam, szukam informacji na temat swoich przodków z nazwiska Lemisz / Lemiesz / Łemisz / Łemiesz. Jest to nazwisko jakie nosiła moja prababcia Zofia Kuzio z domu Lemisz ( lub któraś z jego odmian ). Jest to jedyna pusta gałąź w moim drzewie, nie znam imion rodziców prababci, ani miejscowości jej pochodzenia - natomaist wiem, że wraz z mężem Józefem Kuzio przed przesiedleniami mieszkała w Czaszynie na podkarpaciu.”.
Przekazane przez Ciebie dane o Twoich pradziadkach są raczej skąpe albo nie znasz historii rodziny, albo oszczędnie dozujesz informacje. Skąd wiesz jakie nazwisko panieńskie nosiła Twoja prababcia Zofia? Czy jej nazwisko panieńskie znasz z opowieści rodzinnych, czy może z jakiegoś dokumentu, np. metryki zgonu, ślubu? Nasuwają się też inne pytania, np. o jakie przesiedlenia chodzi, kogo one dotyczyły, w którym roku owe przesiedlenia miały miejsce? Są to ważne pytania, ponieważ mogą wiele powiedzieć o wyznaniu, pochodzeniu etnicznym oraz naświetlić kontekst. Niestety Ty nic na temat wyznania i pochodzenia etnicznego Twojej prababci i pradziadka nie napisałeś / napisałaś.

Na podkarpaciu jest wieś o nazwie Czaszyn, która położona jest w powiecie sanockim, w gminie Zagórz, i która leży nad rzeką Osława. Wieś ta nosiła w języku łemkowskim nazwę Чашын. Język łemkowski to jeden z dialektów języka Rusińskiego. Język Rusiński nazywany też jest językiem łemkowsko – rusińskim, rusińsko – łemkowskim, karpatorusińskim, baczwańsko – rusnackim. Używany był przez Rusinów, którzy nazywali siebie Rusnakami. Językiem tym posługują się nim Rusini mieszkający na Zakarpaciu [ Ukraina ], we wschodniej Słowacji, w Polsce [ Łemkowie i Bojkowie ], Rumunii i na Węgrzech oraz Rusnacy [ Rusini Panońscy ] w Wojwodinie [ Serbia ] i Chorwacji. Wschodniosłowiański etnolekt Łemków, klasyfikowany jako wariant języka rusińskiego, nosi w Polsce on nazwę urzędową „język łemkowski”. Łemkowie i Bojkowie byli wyznania grekokatolickiego. W Czaszynie była cerkiew grekokatolicka pod wezwaniem św. Mikołaja.
Na stronie Apokryf Ruski znajduje się informacja o wsi Czaszyn: „Czaszyn. ЧАШИН (pol. Czaszyn) – do 1947 r. wieś ukraińska w powiecie leskim. W 1939 r. liczyła 1160 mieszkańców: 985 Ukraińców, 420 Polaków, 10 ukraińskojęzycznych rzymskich katolików, 15 Żydów [ Kubijowycz, 42 ].”. Na stronie tej znajduje się informacja mówiąca, że w roku 1947 w ramach Akcji Wisła ze wsi Czaszyn przesiedlono 579 osób narodowości ukraińskiej na tak zwane Ziemie Odzyskane.
https://www.apokryfruski.org/kultura/le ... a/czaszyn/
https://www.apokryfruski.org/
W okolicach Bytowa [ Bytów, miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, siedziba gminy miejsko – wiejskiej Bytów ] mieszka spora przesiedleńców z nad rzeki Osławy i wsi Czaszyn. W Bytowie jest Oddział Związku Ukraińców w Polsce.
We wsi Czaszyn znajdowała się cerkiew grekokatolicka, do której należały osoby wyznania grekokatolickiego z tej wsi. Była ona użytkowana przez grekokatolików do roku 1946, to jest do czasu wysiedlenia Ukraińców. Po tym roku cerkiew została zamieniona na kościół rzymskokatolicki do czasu wybudowania nowego kościoła parafialnego w 2010 roku. Do roku 1952 osoby wyznania rzymskokatolickiego ze wsi Czaszyn należeli do rzymskokatolickiej parafii Matki Boskiej Gromnicznej w Porażu.
voidrave99, czy sprawdzałeś / sprawdzałaś metryki z cerkwi grekokatolickiej z parafii we wsi Czaszyn oraz metryki z rzymskokatolickiej parafii w Porażu w poszukiwaniu śladów rodziny Twojej prababci Zofii i pradziadka Józefa.

We wsi Czaszyn nadal mieszkają osoby o nazwisku Kuzio. Tomasz Kuzio i Karol Błażowski w roku 1933 założyli Ochotniczą Straż Pożarną w Czaszynie. Zatem, można stwierdzić, że niektórzy członkowie rodziny Kuzio przed II wojną światową mieli znaczącą pozycję we wsi Czaszyn. Może osoby o nazwisku Kuzio, które nadal mieszkają we wsi Czaszyn znają historię Twojego pradziadka Józefa i jego żony Zofii?

Edward Rulikowski w Zapiskach etnograficznych z Ukrainy z roku 1879 pisał: „Pług i części, z których się składa: łemisz, pyż, wijce ( dyszel ), pidwołók, czepihy ( jałowa i robocza ), teliha, kocz, hradil ( grzedziel ), tiaż, socha, czeresło, zachwostacz, zaborozennyk, zaska, stowba, szywołok, użewka.”. Wynika z tego, że na Ukrainie w roku 1879 wstępowało słowo łemisz, w języku polskim odpowiada ono słowu lemiesz. Lemiesz to robocza dolna część korpusu pługa odcinająca poziomo skibę od gleby (calizny) i przekazująca ją na odkładnicę.
W roku 2021, w Polsce, w jej obecnych granicach, według bazy PESEL osób:
• o nazwisku Łemisz zamieszkiwało 6, w tym 3 mężczyzn i 3 kobiety,
• o nazwisku Lemisz zamieszkiwało 85, w tym 48 mężczyzn i 37 kobiet,
• o nazwisku Łemiesz – osób o tym nazwisku brak w bazie PESEL,
• o nazwisku Lemiesz zamieszkiwało 933, w tym 479 mężczyzn i 454 kobiet.
Z uwagi na to, że wieś Czaszyn do roku 1947 była zamieszkana przez Ukraińców [ Łemków ] i Polaków trudno jednoznacznie stwierdzić z jakiego kręgu językowego może pochodzić nazwisko Łemisz, Lemisz, Łemiesz, Lemiesz. Skoro w jednej wsi mieszkali Ukraińcy i Polacy to na co dzień używali oni swojego ojczystego języka. Zapewne znali oni oba języki i posługiwali się nimi podczas rozmów miedzy sobą. Tak więc przenikały się na wzajem. Zatem, i nazwiska i imiona były wypowiadane zgodnie z fonetyką polską i ukraińską w zależności kto mówił.

Może moje informacje pomogą Ci w poszukiwaniach?

Pozdrawiam – Roman.

[voidrave99]

Witam, ciągle wypada mi z głowy podpisywanie się w postach na forum, ale już poprawiłem i mam nadzieję, że nie zdarzy się to więcej

Serdecznie dziękuję za podane wyżej informacje, myślę, że mogą mi się mocno przydać w poszukiwaniach. Poza tym jest to bardzo ciekawa lektura. Dalej jestem osobą początkującą w poszukiwaniach, która dopiero niedawno zaczęła korzystać z czegoś więcej niż źródła internetowe. Co do brakujących informacji / doprecyzowań:

Mówiąc o przesiedleniach miałem na myśli przesiedlenia bo drugiej wojnie światowej. Moja babcia Maria (córka Zofii Kuzio z domu Lemisz(?))- urodziła się w Czaszynie i tak jak w wyżej napisanej odpowiedzi - wraz z rodziną rok po narodzinach zostali przesiedleni w okolice Bytowa. Niestety moje możliwości co do dopytania się na temat danych tej rodziny są mocno ograniczone, a moja babcia, która zapewne sporo by wiedziała - odeszła kilka lat temu.

Mam 100% pewność co do nazwiska prababci - Zofii. Nie mam jedynie pewności co do jego formy. Wiem też, że Zofia miała siostre - Katarzyne((?) tu nie mam pewności)) - z którą Józef Kuzio był w związku, aż z nieznanych mi przyczyn umarła - po tym zawarł związek z Zofią. Niestety nie mam bladego pojęcia, kiedy odbywały się małżeństwa.

Jedna osoba z rodziny powiedziała, że Zofia Lemisz(?) była z pochodzenia Niemką, bo nie znała modlitw - ale nie wiem na ile nie jest to pomyłka, gdyż z oczywistego kontekstu tamtych ziem można wywnioskować - że Zofia mogła być urodzona jako prawosławna.

Bardzo istotna informacja, którą powinienem od razu podać - prababcia Zofia urodziła się prawdopodobnie w lutym 1921, ale tę informację biorę z równą dozą wątpliwości co imie jej siostry. Na genetece widnieją Lemisze z Ropienki, która nie jest jakoś daleko od Czaszyna. Nie wiem jak i gdzie zabrać się za poszukiwania jakiegoś aktu. Na jednym z podkarpackich archiwów widnieje również napis, że archiwum te życzy sobie płatność liczoną od czasu pracy. Jest to zrozumiałe, choć dla osoby jeszcze początkujacej lekko odpychające(choć zapewnie nieuniknione;) ). Nie ukrywam, że będę mocno wdzięczny za poradę co do nakierowania moich poszukiwań.

Pozdrawiam, Tomasz