7
Działo się w mieście Chmielnik /lub Chmielniki/ siedemnastego/dwudziestego dziewiątego stycznia tysiąc osiemset osiemdziesiątego trzeciego roku, oświadczam wszystkim, że przed rabinem synagogi chmielnickiej Lejbusem Epsztajnem w obecności świadków Gierszla Mendla Pachoł, lat pięćdziesiąt siedem i Motla Kossowskiego, lat pięćdziesiąt osiem mających, obu [uczniów]* w mieście Chmielnik mieszkających, w dniu wczorajszym zawarto religijny związek małżeński między Szmulem Tchurz, kawalerem lat dziewiętnaście, synem nieżyjącego Moszka i nieżyjącej Majtli z domu [Langoften?] w mieście Chmielnik mieszkającym – a Rochlą Warszawską, panną lat dwadzieścia jeden, córką Szmula i Hany z domu Momenberg, mieszkającą przy rodzicach w mieście Chmielnik. Małżeństwo to poprzedziły trzy zapowiedzi w bożnicy chmielnickiej w dni szabasowe kolejno: dwudziestego piątego grudnia/szóstego stycznia, pierwszego/trzynastego i ósmego/dwudziestego stycznia tysiąc osiemset osiemdziesiątego drugiego/trzeciego roku. Pozwolenie obecnego ojca narzeczonej oświadczono ustnie. Nowożeńcy oświadczyli, że umowy przedślubnej nie zawarli. Akt ten przeczytano, podpisałem z obecnymi.
podpis: Szmul Tchurz
Rochla Warszawska niepiśmienna
Szmul Warszawski z rosyjskiego niepiśmienny [podpis hebrajski]
Urzędnik prowadzący księgi stanu cywilnego
burmistrz [podpis nieczytelny]
podpis: rabin Lejbus Epsztajn
* choć wydaje się dość nieprawdopodobne, odczytuję „szkolnik” - uczeń
Kasiu, tłumaczenie wymaga konsultacji innych osób. Tekst jest naszpikowany obcobrzmiącymi imionami i nazwiskami. Nie mogę zagwarantować, że przetłumaczyłam bez błędów. Panie Jerzy, może Pan na to spojrzy?
Krystyna Cieślak
Nie mam już dostępu do skanu tego aktu, dlatego ograniczę się tylko do wyjaśnienia znaczenia jednego słowa, które budzi wątpliwości Krystyny.
W akcie małżeństwa określenie statusu "szkolnik" nie oznacza 'uczeń', żak, jak podają słowniki.
W tym przypadku termin 'szkolnik' wywodzi sie z nazwy synagogi w języku jidisz : szul = szkoła, dawnszul = szkoła modlitwy. Znaczenie dosłowne: "należacy do synagogi", to jest pełniący obowiązki pilnującego porządku i czystości w synagodze. Funkcja zaszczytna i zbliżona do katolickiego kościelnego, ale ze znacznie wyższą rangą społeczną.
Od tego terminu pochodzi szereg nazwisk żydowskich powstałych w zaborze rosyjskim: Szkolnik, Szkolny, Szkołkin i inne podobne.
Podpinam się do tematu bo mam też problem z terminem szkolnik
ale nie dotyczy on metryk żydowskich.
Miejsce Modrycz obok Drohobycza, koniec XVIIIw.
wiele metryk z cerkwi gk. w Modryczu
Urodziny , na dwóch pierwszych ojciec nazywa się Eustachy Szkulnik, Szkolnik. Na trzeciej w tym samym domu Eustachy Iwasiutyn Szkolnik molinarius.
Żeby nie było wątpliwości , chrzestnym jest Eustachy Iwasiuta także młynarz
Wszystko to dzieje się w miejscu między Modryczem a Drohobyczem zwanym w metrykach Młynki Szkolnikowe.
Potomkowie Eustachego noszą nazwisko Szkolnik, Szkulnik, Szkilnik.
Czy w cerkwii g.k. także istniała podobna funkcja szkolnika która później stała się w tym przypadku nazwiskiem?