Rosyjski paszport - pasportnaja kniżka

[ofski]

Ponownie próbuje odczytać zapis z kilku stron starego paszportu mojego pradziadka Stanisława (Marcinowicza) Kądzieli
Na naszym forum znalazłem kilka stron podobnego paszportu zachowanego w dużo lepszej formie niż ten mojego pradziadka i bardzo mi te zamieszczone zdjęcia pomagają w odczytywaniu poszczególnych fragmentów paszportu.
Aktualnie siedzę nad jedna ze stron i częściowo chyba sobie radzę jednak fajnie by było gdyby mógł mi ktoś z Państwa podpowiedzieć jakie informacje mogły być zapisywane przez urzędników w tym miejscu.
strona paszportu wygląda tak zdjęcie pierwsze i zdjęcie drugie z małymi poprawkami
i na tej stronie w miejscu o nazwie отношение кь отбыванию воинской повинности
przetłumaczyłem sobie - "stosunek do służby wojskowej" ?
natomiast zapis odczytałem tak - иметий (lub имеющий) в 1890 г. сь десятиной в роли . . . . . . . . . . . . . . первом (lub первого первои) разрядой co przetłumaczyłem tak i chyba wyszły z tego jakieś głupoty - "miał w 1890 roku z dziesięciny z roli ..... ..... pierwszej klasy" ?
Bardzo proszę o podpowiedzi co urzędnicy mogli wpisać w okazanym na zdjęciach miejscu i czy moje domysły w odczycie są słuszne.

p.s. czy "otczestwo" od imienia Marcin to Marcinowicz ?
Za uwagi serdecznie dziękuję.

[Natalia_N]

To siódma strona paszportu, na której zamieszczano notatkę o stosunku do odbywania służby wojskowej (Отношенiе къ отбыванiю воинской повинности). Początku nie mogę odczytać, a dalej napisano: "въ 1890 г. ? десятникомъ въ ратномъ ополченiи перваго разряда".
Otczestwo od imienia Marcin to Marcinowicz lub Martynowicz (Марцинович lub Мартынович).

[ofski]

Natalia - dziękuję serdecznie
czy można powiedzieć tłumacząc określenie " десятником " że pradziadek był jakimś niższej rangi przełożonym służąc w milicji (czy oznacza zupełnie co innego ?)

w uzupełnieniu podam że paszport wydany był bezterminowo w 1903 roku przez wójta gm.Poddębice w powiecie łęczyckim, guberni kaliskiej na podstawie księgi ludności stałej,
a na pozostałych stronach są informacje kiedy pradziadek się urodził, gdzie mieszkał, jakiego jest wyznania, stanu, czy żonaty, jak nazywa się i kiedy się urodziła jego żona, podane są jego dzieci z datami urodzenia, jego podpis (a właściwie zapis że jest niepiśmienny) jego kolor oczu i wzrost i czy ma znaki szczególne (ale niestety tych trzech ostatnich nie mogę odczytać gdyż prawie nic nie widać)

[MonikaMaru]

Witam,

Wydaje mi się, że końcówka tego wpisu w paszporcie jest taka: ......? в 1890 г. съ ..? в ратникa ополчения первого разряда (.....? w 1890r. z ... ? na żołnierza/szeregowego pierwszej kategorii powołania pod broń).

Pozdrawiam,
Monika

[Natalia_N]

Przyjrzałam się raz jeszcze fotografii i jestem prawie pewna, że napisano tam co następuje:
Исполнилъ въ 1890 г. служенiемъ въ ратномъ ополченiи перваго разряда.
Otczestwo od imienia Marcin również mogło być zapisane jako Марциновъ.

[ofski]

Podsumowując odbył w roku 1890 służbę wojskową
1 - jako żołnierz zaliczony do pierwszej kategorii zdrowia (первого разряда) lub
2 - jako żołnierz przydzielony do służby w pierwszym okręgu.
Którą wersję przyjąć ?

Dziewczyny dziękuje za Wasze zainteresowanie i pomoc

[Aftanas_Jerzy]

Przyjrzałam się raz jeszcze fotografii i jestem prawie pewna, że napisano tam co następuje:
Исполнилъ въ 1890 г. служенiемъ въ ратномъ ополченiи перваго разряда.

Jest to dobre tłumaczenie, a dla uzupełnienia wiedzy dodaję parę wyjaśnień użytych terminów.

W 1890 roku odbyły sie w Rosji pierwsze przeszkolenia rezerwy zgodnie z reformą służby wojskowej wprowadzonej w 1874 roku. Siły zbrojne państwa składały się ze stałych wojsk i z rezerwy (ополчениe), która była powoływana do wojska tylko w nadzwyczajnych okolicznościach, ale w czasach pokoju podlegała 'zbiórkom' szkoleniowym. Do tej rezerwy zaliczono całą ludność męską zdolna nosić broń i nie zaliczona do stałych wojsk od wieku poborowego do skończenia 43 lat (czynni podoficerowie - do 50 roku, oficerowie do 55 roku). W ten sposób do rezerwy (Oполчения) zaliczano: a) wszystkich młodych mężczyzn, którzy w czasie poboru nie zostali skierowani do stałych wojsk i b) wszystkich służących w stałym wojsku aż do do zakończenia pełnego okresu służby czynnej i okresu pozostawania w rezerwie po jej odbyciu. Wszyscy rezerwisci (oprócz oficerów) dzielą się na dwie kategorie (разряды):
do pierwszej kategorii (перваго разряда)zaliczano osoby wpełni zdolne do służby, a nie powołane do niej w czasie poboru,
do drugiej kategorii - osoby fizycznie nie zdolne do czynnej słuzby, ale zdolne nosić broń, oraz wszyscy zwolnieni z kategorii pierwszej z przyczyn rodzinnych. Szkolenia rezerwy (учебные сборы) trwały do 6 tygodni i odbywały się co roku począwszy od 1890 r. Przygotowanie do szkoleń organizacyjnie prowadzili naczelnicy wojskowi danych powiatów wyznaczając osoby odpowiedzialne z niższych szarż, po dwie na każda drużynę , sotnie lub baterię ('dziesiętnik', 'pięćdziesiętnik').

[Aftanas_Jerzy]

Podsumowując odbył w roku 1890 służbę wojskową
1 - jako żołnierz zaliczony do pierwszej kategorii zdrowia (первого разряда) lub
2 - jako żołnierz przydzielony do służby w pierwszym okręgu.
Którą wersję przyjąć ?

Dziewczyny dziękuje za Wasze zainteresowanie i pomoc

Raczej pierwszą z małą korektą:
Odbył w 1890 roku szkolenie I kategorii rezerwistów w funkcji dziesiętnika.

Patrz mój post poprzedni. i ew. pytania.
Określenie rosyjskie 'Pатное ополчение' - nazywa się czasem po polsku jako "pospolite ruszenie" (w ślad za słownikami rosyjsko-polskimi)

[ofski]

Reasumując - Stanisław Kądziela mając lat 21 w roku 1890 został zarejestrowany jako zdolny do służby wojskowej z kategorią pierwszą w stopniu wojskowym десятник ?, ale do czynnej służby nie został powołany tylko będąc w rezerwie przechodził co pewien czas szkolenia.

p.s. Panie Jerzy dziękuję za pełniejszą odpowiedź

Ciekawią mnie jeszcze określenia które jak wklejam do "googlowego" tłumacza i czytam fragmenty różnych rosyjskojęzycznych tekstów na wielu stronach w necie to mam wątpliwości czy dobrze odczytuję

"сь десятникомъ" - z tłumacza wychodzi brygadzista, majster - czy przyjąć że jest to drużynowy, dowódca, przełożony niższego stopnia

"въ ратномъ ополченiи" - widzę że Pan to wytłumaczył wyżej ale z tłumacza wychodzi też w służbie wojskowej, w milicji

[Aftanas_Jerzy]

"Dziesiętnik" to nie stopień wojskowy, a raczej funkcja pomocnicza wyznaczana na okres szkolenia. "Ratnoje opołczenie "- to nie pospolite ruszenie, czy milicja (jak podają tłumacze) - a żołnierze rezerwy (nie są w służbie czynnej w jednostkach, ale do 43 roku zaliczają sie do rezerwy). Stare słowo rosyjskie rat' - znaczy wojsko, bitwa; 'ratnik', 'rataj' - żołnierz.

Temat z natury lingwistycznej sprawia trudności. W haśle rosyjskiej Wikipedii pod linkiem http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0% ... 0%B8%D0%BA
jest trochę więcej informacji. Szkoda, że w innych językach nie powtórzono tego hasła.

[Natalia_N]

Przepraszam, w pierwszym swoim poście pomyliłam się. Wydaję mi się, że słowa "десятник" tam nie ma. Zbiło mnie z tropu przypuszczenie pana Krzysztofa, który pisał, że widzi tam słowo "десятина". Przyjrzałam się ponownie i zobaczyłam, że tam napisano "служенiемъ". Wyraźnie widać tam literę C. To znaczy tekst wygląda tak: Исполнилъ въ 1890 г. служенiемъ въ ратномъ ополченiи перваго разряда.

[ofski]

Natalia ja też na początku inaczej odczytywałem to słowo np. szedłem w kierunku odczytania jako - служител, jednak po powiększeniu zdjęcia widać wyraźnie że pierwszą literą jest с z miękkim lub twardym znakiem (kiedyś się uczyłem kiedy i gdzie należy użyć takich znaków ale pamięć mnie zawiodła) a po niej w odstępie jest wyraźnie literka д - a następne litery to już moje domysły gdyż mało tam widać, pismo rozciągnięte, litery nie wykończone i nie znalazłem informacji co mogło być napisane w tym 7.pkt na stronie 4.
No chyba że ten kto pisał w paszporcie zamknął literę у i wyszło д
OK ale najważniejsze że dzięki Waszej pomocy i znalezionymi na naszym forum kilkoma zdjęciami podobnego paszportu już wiem co na tej stronie i pozostałych jest napisane.

[Aftanas_Jerzy]

Uzupełnię tę dyskusję o to co napisałem w odniesieniu do tych 'dziesiętników". Otóż była taka funkcja pomocnicza (ale nie stopień wojskowy) jako spadek po XVI-wiecznych stopniach wojskowych wprowadzonych za panowania Iwana Groźnego w oddziałach strzelców:
Стрелец
Десятник
Сотник (сотенный голова).
Były to pierwsze rodzime nazwy stopni wojskowych w regularnej armii. Jak to wyglądało w XIX wiecznej Rosji omawialiśmy juz na forum kilka razy. Radzę przejrzeć dyskusję w topiku http://genealodzy.pl/index.php?name=PNp ... a+milutina

[Tomek_Wojtaszek]

Jurku,

zapoznałem się wnikliwie z Twoimi postami opublikowanymi w tym wątku i w wątku, do którego dałeś odnośnik w swoim ostatnim poście.

Na pewno nie jestem specjalistą od stopni w jakichkolwiek wojskach, ale...

Miało swoich dekurionów Cesarstwo Rzymskie, miało dziesiętników Imperium mongolskie i mieli wszelkiej maści Kozacy; miały ich nasze wojska - przynajmniej do czasów Batorego, miały i Moskowia, i Rosyjska Imperia, ale do czasów Piotra I, tzn. maksymalnie do początku XVIII wieku. Skąd Ty wziąłeś ten cytat o "dziesiętnikach"? Jakie to może mieć odniesienie do armii rosyjskiej końca XIX wieku?!


Cytat za "Словарь русских историзмов." Т.Г.Аркадьева, М.И.Васильева, В.П.Проничев, 2005 (od razu tłumaczę, żeby nie było nieporozumień):

Ратник - w Rosji XVIII - XIX w. - żołnierz państwowych wojsk rezerwowych [ros.: государственное ополчение, choć nasi współcześni specjaliści od wojskowości mogliby je nazwać np. Narodowe Siły Rezerwowe, w skrócie - NSR ]. Po wprowadzeniu w 1874 roku powszechnego obowiązku wojskowego "ратниками" zaczęto nazywać tych, których los nie pchnął do pełnienia prawdziwej służby, a także tych, którzy pozostawali w rezerwie przez odpowiedni okres. W czasie wojny "ратники" byli powoływani do wojsk rezerwowych celem pełnienia służby wartowniczej na tyłach i służb pomocniczych.


I za rosyjską Wikipedią w artykule o armii carskiej:

"(...)Oprócz armii regularnej istniały państwowe wojska rezerwowe, podzielone na dwie kategorie [ros.: разряды] i do których powoływani byli mężczyźni w wieku od 21 do 43 lat, którzy byli zwalniani ze służby w armii regularnej. Do pierwszej kategorii zaliczano wszystkich zdolnych ze względu na stan zdrowia, ale zwolnionych ze służby liniowej z innych powodów. Osoby z tej kategorii na wypadek wojny mogły być źródłem do uzupełniania zasobów ludzkich armii. Do kategorii drugiej należeli ci, którym zwolnienie ze służby przysługiwało ze względu na stan zdrowia. Z nich mogły być formowane oddziały tyłowe.(...)"


W związku z tym wspólnie odczytany przez Państwa fragment należałoby tłumaczyć: "Odbył służbę wojskową w roku 1890 w wojskach rezerwowych pierwszej kategorii".


Pozdrawiam

(-) Tomek Wojtaszek

[Aftanas_Jerzy]

Cytuję fragment z powyższego postu:
" Po wprowadzeniu w 1874 roku powszechnego obowiązku wojskowego "ратниками" zaczęto nazywać tych, których los nie pchnął do pełnienia prawdziwej służby, a także tych, którzy pozostawali w rezerwie przez odpowiedni okres. W czasie wojny "ратники" byli powoływani do wojsk rezerwowych celem pełnienia służby wartowniczej na tyłach i służb pomocniczych".

Skąd takie rewelacje? Z cytowanej książki "Словарь русских историзмов.", czy z głowy własnej?
------------------------------------
A tzw "dziesiętnicy" jako funkcja pomocnicza przy organizacji przygotowań "ratnych opołczenij" byli wyznaczani przez dowódców wojskowej administracji w powiatach (po dwóch na 'rotę'). Poszukaj w necie.
Taki termin podała Natalia, ale później się z tego wycofała. Nie widziałem dokumentu, lecz pierwotna wersja była prawdopodobna, bo taka funkcja rzeczywiście była, chociaż (jak sie okazało), nie w tym dokumencie.