Pochodzenie nazwiska cz.9

[Paweł_Zawadzki]

Witam,
interesuje mnie pochodzenie nazwiska Bedyk. Koniec XIX w., okolice Końskich.

[ROMAN_B]

Witam,
interesuje mnie pochodzenie nazwiska Bedyk. Koniec XIX w., okolice Końskich.

Pawle, dzień dobry.

Pochodzenie nazwiska Bedyk.

Internetowy słownik nazwisk w Polsce Instytutu Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie podaje pochodzenie, prawdopodobne etymologie i motywacje nazwy osobowej Bedyk [ cytuję ]:
„od nazwy własnej - odimienne
Bed-yk, od n. os. Beda, od im. chrześcijańskiego Beda (:germ. badwo 'walka, potyczka' NCh, lub pruskie, por. Gottsch 185, lub skr. od im. Bedrzich, czeska wersja im. Fryderyk, niem. Friderich (:stwniem. fridu 'pokój' i rihhi 'potężny, królewski; bogaty', por. NCh, NGerm)”.

Słownik podaje też strukturę słowotwórczą miana Bedyk [ cytuję ]: „derywowane z sufiksem. Bed-yk; suf. -yk w funkcji patronimicznej (odojcowskiej) lub deminutywnej.”.

======================================================

Na obszarze Polski, w jej obecnych granicach, mieszka 145 mężczyzn o nazwisku Bedyk [ stan na dzień 24 lutego 2025 roku ] . Mężczyźni ci zamieszkują w 6 województwach:
1. Kujawsko – Pomorskie: 3;
2. Łódzkie: 27;
3. Mazowieckie: 103;
4. Pomorskie: 2;
5. Śląskie: 8;
6. Wielkopolskie: 2.
Na dzień 24 lutego 2025 roku w Polsce, w jej obecnych granicach, zameldowanych na pobyt stały jest 150 kobiet o nazwisku Bedyk. Zamieszkują one w 5 województwach:
1. Kujawsko – Pomorskie: 2;
2. Łódzkie: 29;
3. Mazowieckie: 108;
4. Pomorskie: 4;
5. Śląskie: 7.
W sumie na dzień 24.02.2025 roku w Polsce mieszka 295 osób o nazwisku Bedyk. Zatem, jest to dość rzadkie nazwisko.
[ Dane pochodzą ze strony Serwis Rzeczypospolitej Polskiej – Rejestr PESEL ]


Pozdrawiam – Roman.

[Wladyslaw_Moskal]

Witam, sprawdziłem rozmieszczenie nazwiska Bedyk w Europie według anglojęzycznej strony genealogicznej Forebears=Przodkowie. W 2014 roku nazwisko Bedyk nosiło 378 osób w Polsce, 306 na Ukrainie, 6 we Francji, 4 w Szwecji, 2 w Rosji i 1 w Niemczech. Jednoznacznie - jest to nazwisko polsko-ukraińskie, nie mające nic wspólnego z korzeniami niemieckimi.

Według danych prof K. Rymuta od kiedyś istniejącego w Polsce nazwania/nazwiska Bedy, powstały w Polsce nazwiska ;- Bedyk, Bedynek,Bedyniak i liczne Bedyński.
Istniejące na Węgrzech nazwanie/nazwisko Bedy, znaczy łóżko, łóżkowy ?, ja myślę, że kiedyś było to pieszczotliwe nazwanie długo śpiącego malucha = śpioch,śpioszek !!
W poceltyckich językach angielskim i francuskim “ bed “ = łóżko.

Serdecznie pozdrawiam - Władysław

[Paweł_Zawadzki]

Wszystkim serdecznie dziękuję.

[Wladyslaw_Moskal]

Witam,

chciałbym w skrócie przedstawić pochodzenie starożytnych nazwań-nazwisk Orys, Orysz, Orysiak, Oryszczak i pochodnych.

Proszę o usunięcie tego postu.
Podczas pisania miałem chwilowy klopot z pisaniem -wyglądało to tak jak by ktoś mi przeszkadzał.

Wladyslaw

[MalgorzataKurek]

Czy mogłabym prosić o etymologię nazwiska Tylek. Typowo podkrakowskie, ale występuje też w okolicach Zakopanego
Pozdrawiam

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Tylek 1487 od podstawy tyl , por. tyle, tył ‘część tylna czegoś, zadek’, otyły ‘tęgi’, od niemieckiej nazwy osobowej Till.

Źródło:Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 200

[Wladyslaw_Moskal]

[quote="Wladyslaw_Moskal"]
Cz. 1.
Witam,

chciałbym w skrócie przedstawić pochodzenie starożytnych nazwań-nazwisk Orys, Orysz, Orysiak, Oryszczak i pochodnych.
Według Nazwiska w Polsce IJP PAN nazwiska nazwiska Orysiak i Oryszczak mogą pochodzić od greckiego boga wojny Aresa, z czym się zgadzam.

W Polsce nazwiska Orys,Orysowski, Oryszczyc, Oryszowski są nazwiskami szlacheckimi

W mitach greckich boginią wojny sprawiedliwej, lub o wolność była Atena, Grecy adoptowali boga wojny Aresa do greckiego Panteonu z Tracji, dlatego zwano go Tracki Ares , w j. angielskim Thracian Ares.
Tracja to starożytna kraina leżąca na terenie południowo-wschodniej części obecnej Bulgarii.

W Tracji pielęgnowany był kult boga wojny, którego reprezentował miecz. Według mitologii greckiej żona Aresa nosiła imię Marpesia i była królową Amazonek. Ich córka była Orthyia [wg Wikipedi], zwana też ORITHIA.
Córką trackiego boga wojny była Hipolita, tez Amazonka , znana z bardzo drogiego pasa bojowego, który miał zdobyć Herkules. Pas Hippolita sama oddała Herkulesowi przed ich zbliżeniem.

Tracki bóg wojny miał więcej córek Amazonek, ale grecki zapis Orithia odpowiada starożytnemu i współczesnemu imieniu ORYSIA, do dziś popularnemu na Ukrainie.

Według mojej hipotezy, skoro ORYSIA kiedyś wśród ludów mających siedziby na północ od dawnej Tracji znaczyło CÓRKA BOGA WOJNY [ po grecku Amazonka] , to ORYS jest Pra-polsko/ukrainskim nazwaniem BOGA wojny, a nazwiska zaczynające się na ORYS-, to nazwania “synow Boga wojny”.

Nieliczne polskie i ukraińskie nazwiska Orys, Orys’, Orysz, Orysh, Oryszak wskazują na osby , które prawdopodobnie piastowały rzadkie funkcje kapłanów którzy składając ofiary bogu wojny i prośby, mogli także wyrokować decyzję Boga.
Natomiast imię Orysia było chętnie nadawane kiedyś dziewczynom [w 2014 roku tylko 1 w Polsce i 12 000 na Ukrainie] i kapłani , “synowie boga wojny”, nadawali najdzielniejszym tytuł królowej.

Dodałem 7 lipca 2025.
———————————

Do starożytnej Tracji swojego boga wojny Orysa/Orysza wprowadzili Prapolacy i Scytowie a Grecy okolo 8 wieku przed nową erą w swoich mitach nazwali go Aresem.

Scytyjsko-polskie, mityczne nazwisko Orysz w 2014 roku nosiło 95 osób w Polsce i 1 osoba w Anglii , a scytyjsko-ukraińskie nazwisko Orysh tylko 14 osób na Ukrainie.
Scytyjsko-polskie nazwisko Oryszczak nosiło 356 osób w Polsce, 2 osoby w Szwecji i po 1 osobie w Irlandii, Anglii, Francji, Holandii i Norwegi., a w zapisie Oryshchak nosilo 696 osób na Ukrainie i 20 osób w Rosji.
Nazwisko Oryszczak[takze podobne] występuje w pobliżu scytyjskiego [???] grodziska Chotyniec, a nazwisko Oryshchak w lwowskiej oblasti.

Więcej informacji o prapolsko-scytyjskich powiązaniach podam w następnych wpisach.

Serdecznie pozdrawiam - Władysław

[Marek70]

Dobry wieczór,
Poproszę o etymologię nazwiska Patejko.

Z góry dziękuję za wszystkie odpowiedzi

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Patejko - od wschodniosłowiańskich nazw osobowych Patej, Pacej, te od imienia cerkiewnego Ipatij (Ipatow).

Źródło:Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

[Wladyslaw_Moskal]

Dobry wieczór,
Poproszę o etymologię nazwiska Patejko.

Z góry dziękuję za wszystkie odpowiedzi

Witam Marku,
przedstawiam moją hipotezę powstania nazwiska Patejko.

Nazwisko pochodzi od starożytnego nazwania/nazwiska Pat które według strony genealogicznej Forebear w 2014 roku nosiło 6828 osób w Indiach, 1220 w Turcji, 95 w Holandii, 53 w Rumuni, 28 we Francji, 4 w Bułgarii, w Polsce odnotowano zanik nazwiska, ale pozostało nazwisko Patecki.

Od nazwania/nazwiska Pat powstało nazwisko Patej, które w 2014 roku nosiło 412 osób w Polsce, 50 w Indiach, 7 w Szwecji i 3 we Francji.
Nazwisko w zapisie Patei nosiło 158 osob na Ukrainie i 33 w Indiach.

Od nazwiska Patej powstalo patronimiczne tylko polskie nazwisko Patejko i nosiło go w Polsce w 2014 r 116 osób, w zapisie Pateyko 19 osób w Bulgari i 6 w Rosji.
Bardzo interesujące jest rozmieszczenie nazwisk Patej i Patejko według map pana Zbigniewa Bronka ; - Rozkład występowania nazwisk według powiatów.

Słowo “pat” dotyczy według różnych słowników “rozklepywania”, a w zapisie “patela” to już znamy - patelnia.
Mapy pozwalają mnie na postawienie hipotezy czym się kiedyś trudnili Patejowie i Patejkowie.

Będę wdzięczny za uwagi o mojej hipotezie.
Serdecznie pozdrawiam - Władysław

[Tadeusz_Wysocki]

To nie tak, dla pełniejszej pomocy trzeba nam Marku więcej, to znaczy przynamniej dwie inne podpowiedzi - miejsce i czas występowania nazwiska, najlepiej parafię i czas najstarszego zapisu. Wynika to z tego, że dawniej nazwisko żyło, zmieniała się fonetyka, wpływ miały naleciałości obcojęzyczne, wymowa lokalna i potoczna, nawet lokalne zwyczaje, a więc np. nazwisko Patejko mogło występować jako nazwisko - nazwanie - zawołanie Pałejko (może od Pałasz, Pałątek, Pałek...), jako Patenko, Patynka (rodzaj obuwia), Patoka (miód płynny, lub liche, cienkie piwo), wreszcie samo nazwisko Patejko mogło być zamieniane przez inne nazwiska / zawołania / nazwania - a więc zamiast dywagacji, wróćmy na ziemię (być może wschodnią) - tu nasza Ewa Szczodruch podała świetnie ze źródeł etymologii polskiej (Patejko - od Patej (1541), może też Patejka, Patejuk, Pataj, Patoj...), nasz Władysław Moskal powędrował po planecie, a więc Marku - przede wszystkim czas i miejsce! Dobrze?

Pozdrawiam przedwyborczo
Tadeusz
www.narodowa.pl

[Marek70]

Dobry wieczór,
Poproszę o etymologię nazwiska Patejko.

Z góry dziękuję za wszystkie odpowiedzi

Witam Marku,
przedstawiam moją hipotezę powstania nazwiska Patejko.

Nazwisko pochodzi od starożytnego nazwania/nazwiska Pat które według strony genealogicznej Forebear w 2014 roku nosiło 6828 osób w Indiach, 1220 w Turcji, 95 w Holandii, 53 w Rumuni, 28 we Francji, 4 w Bułgarii, w Polsce odnotowano zanik nazwiska, ale pozostało nazwisko Patecki.

Od nazwania/nazwiska Pat powstało nazwisko Patej, które w 2014 roku nosiło 412 osób w Polsce, 50 w Indiach, 7 w Szwecji i 3 we Francji.
Nazwisko w zapisie Patei nosiło 158 osob na Ukrainie i 33 w Indiach.

Od nazwiska Patej powstalo patronimiczne tylko polskie nazwisko Patejko i nosiło go w Polsce w 2014 r 116 osób, w zapisie Pateyko 19 osób w Bulgari i 6 w Rosji.
Bardzo interesujące jest rozmieszczenie nazwisk Patej i Patejko według map pana Zbigniewa Bronka ; - Rozkład występowania nazwisk według powiatów.

Słowo “pat” dotyczy według różnych słowników “rozklepywania”, a w zapisie “patela” to już znamy - patelnia.
Mapy pozwalają mnie na postawienie hipotezy czym się kiedyś trudnili Patejowie i Patejkowie.

Będę wdzięczny za uwagi o mojej hipotezie.
Serdecznie pozdrawiam - Władysław

Władysławie,

Wielkie dzięki za komentarz. Twoje hipotezy dotyczące pochodzenia nazwisk na ziemiach dzisiejszej Polski są zawsze bardzo ciekawe. Niestety nie wiem, czy poszukiwani przeze mnie trudnili się wyrobem patelni. Może ich przodkowie, kto wie.
Na marginesie dodam, że Patejkowie, o których mowa zapisywali się wcześniej "Patejka" i byli rolnikami z okolic Sokołowa Podlaskiego z parafii Zembrów, Jabłonna Lacka oraz być może Sterdyń.

[Wladyslaw_Moskal]

Władysławie,

Wielkie dzięki za komentarz. Twoje hipotezy dotyczące pochodzenia nazwisk na ziemiach dzisiejszej Polski są zawsze bardzo ciekawe. Niestety nie wiem, czy poszukiwani przeze mnie trudnili się wyrobem patelni. Może ich przodkowie, kto wie.
Na marginesie dodam, że Patejkowie, o których mowa zapisywali się wcześniej "Patejka" i byli rolnikami z okolic Sokołowa Podlaskiego z parafii Zembrów, Jabłonna Lacka oraz być może Sterdyń.

Witam ponownie i dziękuję za miłe słowa.
Od razu wyjaśniam, nie sugerowałem ze Twoi pradziadowie robili patelnie.
Od rdzenia Patej- powstały inne nazwania/nazwiska [podam ponizej] niż od rdzenia Patel- od którego pochodzi nazwa “patelnia’.
Wspominałem, ze tym , czym się zajmowali potomkowie Pateja pomaga analiza map; Rozkald występowania nazwisk według powiatów.
Najwięcej osób o nazwisku Patej występuje w rejonie Krakowa, który był kiedyś najstarszym w Polsce ośrodkiem metalurgii żelaza, co potwierdzili archeologowie podczas budowy Nowej Huty.
Część Patejow przeniosła się na wschód od Warszawy, dlatego że w Pruszkowie powstał duży ośrodek produkcji żelaza i dopiero na wschód od Warszawy można było uzyskać węgiel drzewny dla celów kuźniczych.
Mapy wskazują , że w nowym środowisku potomkowie Pateja noszą nazwiska;
- Patejczyk ,w 2014 r tylko 14 osób w Polsce, nigdzie więcej w świecie,
- Patejka ,tylko 11 osób w Polsce,
- Patejko ,podałem w poprzednim poście,
- Patejuk ,548 osób w Polsce i pojedyncze osoby na zachodzie Europy,
- Patejczuk, 74 osób w Polsce, w zapisie Pateychuk 316 osób w Białorusi i w zapisie Pateichuk 286 osób na Ukrainie.
Stawiam hipotezę, że potomkowie Pateja brali udział w przekuwaniu duli żelaza [keso’w] w groty strzał, ostrza oszczepów i włóczni, być może trudnili się handlem taką bronią . Tego rodzaju broń wymagała wyklepywania ostatecznego kształtu.
Prawdę mówiąc, każdy rolnik jeszcze w czasach PRL-u [także mój ojciec i dziadkowie] klepali kosy, które przy koszeniu zboża wymagały tylko osełki.

Serdecznie pozdrawiam - Władysław

[Karol226]

Witam,
Poproszę o etymologię nazwiska Leśner. Nazwisko przodka z XVIII w. zamieszkałego prawdopodobnie w Łańcucie.

Pozdrawiam
Karol