genealodzy.pl

Witam,
W akcie urodzenia mojej praprababci z 1876r., jest napisane, że ojciec jest służącym kościelnym. Mieszkali oni w niewielkim miasteczku na południu zamojszczyzny (Tarnogród), zamieszkałym głownie przez żydów. Jeżeli mieszkali już tam jacyś polacy, to zajmowali się głównie rolą. Praprababcia mieszkała w domku naprzeciw kościoła. Czy mógłby mi ktoś opisać jaką rolę pełnił ten służący kościelny, co należało do jego obowiązków, czy mógł posiadać ziemię do uprawy?
Pozdrawiam,
Bartek

Po prostu obecny kościelny czyli człowiek do wszystkiego w kościele.
Czy mógł posiadać ziemię? Kościelny miał masę obowiązków a ziemia wymaga pracy!
Staszek

Witam, z lat 1876 pewnie w jakiejś książce będzie taki opis, ( czyli półprawdy), z tego co pamiętam o sto lat później z lat w połowie 1900 to nie sługa kościelny, tylko kościelny miał dom ( mieszkanie ), przy kościele mieszkał z rodziną i nie miał ziemi.
Ziemi nie mógł mieć przy kościele (chyba ze gdzieś własną) bo był pracownikiem dożywotnim i zmiana na nowego po jego śmierci w tym samym przykościelnym domu. Utrzymywał się z usługi jak ministrant do każdej mszy, zapalał świece z wosku na każdą msze i je gąsił specjalnym do gaszenia kapturkiem na długim trzonku. Za opłatą wydawał świecę np. do ślubu państwa młodym i drużbą w parach. Osobiście kopał groby za opłatą nawet w zimie i rodzina cała sprzątała kościół na każde święto i niedzielę. Raz w roku po żniwach jeździł wozem w drabinach i zbierał z całej parafii zboże w snopkach od każdego domu, potem to sobie omłócił u księdza w stodole, miał swoją trzodę chlewną i kurki. Nie była to lekka praca, ale chrzty, śluby i pogrzeby były dodatkowym zarobkiem pewnie plus pensji stałej ; pozdrawiam - Julian

Mój przodek Szymon Mitek był półrolnikiem i kościelnym w Kretkowie. Tak jak mi się wydaje, kościelni byli zwykłymi parafianami, a w parafiach wiejskich, to rolnicy (chyba pobożni) zajmowali tę funkcję.

Pozdrawiam

Chrystian

Witam,
Czy istniał może jakiś zwyczaj dziedziczenia tego zawodu? Dlaczego ludzie decydowali się na taką pracę skoro była ciężka, może z pobożności, czy po prostu nie mieli wyboru?
Pozdrawiam i dziękuję za zaangażowanie,
Bartek

Sorry.Pomyłka

Jaka pomyłka?

Ja bym powiedział Bartku że nie tylko z pobożności, ale z potrzeby utrzymania rodziny i dom za darmo, blisko do szkoły mają dzieci. Tak było że jak syn dorastał, to zastępował ojca w posłudze w kościele. Tu trzeba przypomnieć ze wtedy msze ksiądz odprawiał jeszcze po łacinie, trzeba był rozumieć i wiedzieć także po łacinie co odpowiadać księdzu na wszystkich uroczystościach przy pełnym kościele ludzi, np. w Wielki Piątek, czy służyć przy chrzcie dziecka ; Julian

Sytuacje bywały różne, zależnie od regionalnej specyfiki. Znam udokumentowany przypadek sługi kościelnego, który był wylegitymowanym szlachcicem. Był to Antoni Jamiołkowski syn Szymona (żył w latach 1789 - 1852) był kawalerem, ale w parafii Sokoły wśród drobnej szlachty włościan można było policzyć na palcach.

Serdecznie dziękuję wszystkim za przybliżenie mi tajemnicy tego zawodu.
Pozdrawiam,
Bartek

Znalazłem inną "ciekawą" funkcję kościelną - Dziad Kościelny
W 1808 roku wśród moich przodków przytraiło się jakieś nieszczęście i w odstępie 2 dni zmarło dwoje dzieci (2 lata i 4 lata).
http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... 280&y=1318
Zgłoszenia zgonu dokonywały zazwyczaj dwie osoby ale.widocznie gdy za bardzo nie było komu zgłosić to.. bardzo czesto pojawiał się w tych zgłoszeniach liczacy ponad 70 lat Dziad Kościelny - Wojciech Frankowski przy tutejszym kościele zamieszkały.
Myślę że nie było to to samo co służący kościelny.

Odpowiednik dzisiejszego kościelnego.
Często, acz niesłusznie, mylony z dziadem proszalnym, żebrzącym przed kościołem.

Dzięki.
Jestem zaskoczony. Rzeczywiście to trochę niezręczne okreslenie tej funkcji, szczególnie gdyby miał ją pełnić ktoś o wiele młodszy.

Niemcy mówili stosowniej: Kirchvater (ojciec kościelny).

Nie jestem pewien, ale "dziadami" nazywano raczej ludzi utrzymujących się z jałmużny, albo otrzymujących wikt i dach nad głową w zamian za pewne niewielkie usługi i nie było w tym określeniu nic obelżywego, ani odnoszącego się do wieku.
Napotkałem z pocz. XIXw. na zgłoszenie urodzenia dziecka, którego rodziców określono jako "dziadów przy wojsku służących". Nie wykluczam, że mógł taki dziad mieszkać przy probostwie, żywić się z księżowskiej kuchni,żebrać pod kościołem i spełniać na miarę sił jakieś drobne posługi. Podobno bywało, że takich dziadów proszono w drugą parę chrzestnych (i wynagradzano), traktując to jako akt miłosierdzia, który przyniesie szczęście dziecku.
Staszek